Thuế quan của Mỹ vẫn còn nhiều biến số

Quyết định của Mỹ về việc áp mức thuế 15% toàn cầu đã tạo ra sự bất ổn mới đối với các nền kinh tế châu Á, những nước đã dành nhiều tháng để đảm bảo mức thuế thấp hơn bằng cách đưa ra các nhượng bộ về thương mại và đầu tư với Mỹ.

Các nhà phân tích cho rằng thông báo của Mỹ hôm 21/2 có thể làm giảm áp lực lên hầu hết các nền kinh tế châu Á, chẳng hạn như Ấn Độ, Malaysia và Thái Lan, những nước phải chịu "thuế quan đối ứng" dao động từ 19% đến 41%. Các loại thuế này đã có hiệu lực từ tháng 8.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng chính quyền sẽ sớm ban hành các mức thuế quan mới để tiếp tục quá trình làm cho Nước Mỹ vĩ đại trở lại.

Thông báo được đưa ra một ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng việc Tổng thống sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế khẩn cấp quốc tế để biện minh cho "thuế quan đối ứng" là vi hiến.

Các nhà phân tích cho rằng điều này làm dấy lên câu hỏi về tính hợp lệ của các thỏa thuận song phương - một số trong đó bao gồm cam kết loại bỏ hoặc giảm thuế quan đối với một số mặt hàng của Mỹ, cũng như cam kết mua năng lượng và máy bay của Mỹ để đổi lấy mức thuế thấp hơn - đã được ký kết giữa Mỹ và các nền kinh tế châu Á riêng lẻ.

Phán quyết của Tòa án Tối cao cũng không làm rõ liệu các khoản thuế quan đã thu theo chính sách gây tranh cãi có được hoàn trả hay không.Mustafa Izzuddin, một nhà phân tích quốc tế tại Solaris Strategies Singapore, cho biết động thái mới nhất về thuế quan phản ánh khuynh hướng "giao dịch kinh tế đơn phương" của chính phủ Mỹ.

James Chin, Giáo sư nghiên cứu châu Á tại Đại học Tasmania ở Australia, cho rằng hầu hết các nền kinh tế châu Á đang giữ thái độ chờ đợi và quan sát vì thuế quan của Mỹ đã được tính đến trong kế hoạch chính sách của họ từ lâu. Tuy nhiên, một số công ty xuất khẩu tư nhân có thể tìm cách đòi lại tiền hoàn thuế từ Mỹ, vì thuế quan đã được tuyên bố là vi hiến.

Theo nhà đầu tư vốn tư nhân người Malaysia Ian Yoong Kah Yin, thông báo về thuế quan của Mỹ là chất xúc tác cho thị trường chứng khoán ở hầu hết các nền kinh tế châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, vì trước đó họ đã bị áp thuế trên 15%. Riêng Singapore là ngoại lệ, với mức thuế 10%, ông nói.

Alicia Garcia-Herrero, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á-Thái Bình Dương tại ngân hàng đầu tư Natixis của Pháp, cho rằng: "Kịch bản tốt nhất là không có bất kỳ sự tăng nào (trong thuế quan của Mỹ)."

Chin Yew Sin, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược châu Á-Thái Bình Dương tại Kuala Lumpur, nhận định tình hình nhìn chung vẫn còn nhiều bất ổn.

Ông dẫn chứng Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 cho phép Tổng thống Mỹ áp đặt phụ phí nhập khẩu tạm thời lên tới 15% hoặc hạn ngạch trong thời hạn không quá 150 ngày, sau đó, cần phải được Quốc hội Mỹ phê chuẩn.

"Do đó, (mức thuế 15%) chỉ là biện pháp tạm thời. Nó vẫn có thể thay đổi sau 150 ngày. Tình hình vẫn còn nhiều bất trắc đối với nền kinh tế thế giới," ông nói.