Thuế quan đẩy giá giày, túi da toàn cầu leo thang

Làn sóng thuế quan mới do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt từ tháng 4/2025 đang tạo ra những tác động sâu rộng đối với ngành công nghiệp da thuộc toàn cầu - từ giày dép, túi xách đến các mặt hàng phụ kiện thời trang. Hệ quả trực tiếp là giá bán lẻ tăng mạnh, trong khi triển vọng hạ nhiệt gần như không xuất hiện trong ít nhất một đến hai năm tới.

Một ví dụ điển hình là Twisted X - thương hiệu giày da phong cách cao bồi miền Tây nước Mỹ. Ngay sau khi các mức thuế mới có hiệu lực, công ty buộc phải lập một “phòng tác chiến thuế quan” ngay tại trụ sở ở Texas để ứng phó với tình trạng chi phí nhập khẩu biến động dữ dội, hàng hóa bị kẹt giữa đường vận chuyển và biên lợi nhuận thay đổi theo từng giờ.

Tuy nhiên, Twisted X không phải là trường hợp cá biệt. Trên thị trường Mỹ, từ các nhà bán lẻ nhỏ đến những “ông lớn” như Tapestry – tập đoàn sở hữu các thương hiệu Coach và Kate Spade – đều đang vật lộn với bài toán chi phí leo thang. Tapestry cảnh báo rằng các chi phí liên quan đến thuế quan có thể lên tới 160 triệu USD, tạo ra “lực cản lợi nhuận lớn hơn dự kiến” trong các quý tới. Theo các chuyên gia trong ngành, lượng hàng tồn kho sản xuất trước thời điểm áp thuế đã cạn, trong khi các đơn hàng thay thế đều phải gánh chi phí cao hơn đáng kể: da thô đắt hơn, chi phí xử lý tại nước ngoài tăng và cước vận chuyển leo thang.

Theo ước tính của trung tâm nghiên cứu chính sách Yale Budget Lab, giá các sản phẩm da có thể duy trì ở mức cao hơn gần 22% trong ít nhất 1 - 2 năm tới. Nguyên nhân là do tác động tổng hợp của lạm phát, tắc nghẽn chuỗi cung ứng và mức độ phơi nhiễm thuế quan lớn, đặc biệt tại các trung tâm sản xuất toàn cầu như Trung Quốc, Italy và Ấn Độ.

Ông John Ricco, chuyên gia của Yale Budget Lab, nhận định ngành công nghiệp da thuộc chịu ảnh hưởng nặng nề vì hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, Mỹ áp mức thuế cao nhất lên các quốc gia vốn là nguồn cung da và sản phẩm da chủ chốt. Thứ hai, bản thân thị trường Mỹ phụ thuộc lớn vào nhập khẩu da và hàng may mặc, trong khi năng lực sản xuất nội địa đã suy giảm đáng kể.

Thực tế cho thấy, thâm hụt thương mại đồ da của Mỹ đang ở mức rất cao. Năm 2023, Mỹ nhập khẩu khoảng 1,37 tỷ USD hàng may mặc bằng da nhưng chỉ xuất khẩu được 92,7 triệu USD – tương đương tỷ lệ chênh lệch gần 15:1. Riêng Trung Quốc hiện cung cấp khoảng 1/3 tổng lượng sản phẩm da nhập khẩu vào Mỹ.

Chuỗi cung ứng toàn cầu của ngành da phản ánh rõ mức độ mong manh trước các cú sốc chính sách. Một đôi giày da “Made in USA” (sản xuất tại Mỹ) thường bắt đầu từ da bò thô lấy từ các trang trại Mỹ, sau đó được vận chuyển sang châu Á để thuộc da, rồi tiếp tục chuyển sang Trung Quốc, Mexico hoặc Ấn Độ để cắt, may và lắp ráp, trước khi quay trở lại Mỹ dưới dạng thành phẩm.

Trong điều kiện bình thường, mô hình này giúp tối ưu chi phí. Nhưng khi thuế quan được áp dụng, sự phụ thuộc vào sản xuất nước ngoài nhanh chóng trở thành gánh nặng đối với chính các doanh nghiệp Mỹ.

Khi nhiều công ty rút khỏi Trung Quốc để tránh thuế, họ lại đối mặt với những vấn đề mới: tắc nghẽn hàng hóa tại các thị trường thay thế, thời gian giao hàng kéo dài và đặc biệt là cú sốc thuế quan mới – trong đó có mức thuế lên tới 50% đối với nhiều sản phẩm da nhập khẩu từ Ấn Độ, bắt đầu từ tháng 8/2025.

Hệ quả là đến cuối mùa Hè năm nay, hầu như mọi khâu trong chuỗi giá trị của ngành da thuộc đều tăng chi phí, từ nguyên liệu thô, thuộc da, gia công cho tới khâu tái nhập khẩu.

Trong ngắn hạn, nhiều doanh nghiệp cố gắng “hấp thu” chi phí để giữ chân khách hàng. Twisted X chỉ tăng giá khoảng 1 - 3% trong năm nay – mức mà ban lãnh đạo công ty coi là một thành công tương đối. Tuy nhiên, “lớp đệm” này đang nhanh chóng mỏng đi.

Ở phân khúc cao cấp, giá bán đã tăng rõ rệt. Chẳng hạn, mẫu túi Classic Flap của Chanel hiện đắt hơn khoảng 5% so với năm 2024, sau nhiều đợt điều chỉnh giá liên tiếp.

Các nhà phân tích dự báo năm 2026 sẽ là thời điểm áp lực giá thể hiện rõ nét nhất. Giá giày và phụ kiện da có thể tăng khoảng 22% trong vòng 1–2 năm tới và duy trì mức cao hơn khoảng 7% trong dài hạn.

Thực tế cho thấy, thay vì phục hồi sản xuất nội địa như kỳ vọng ban đầu của chính quyền Tổng thống Trump, thuế quan đang buộc các doanh nghiệp phải tái sắp xếp chuỗi cung ứng toàn cầu để giảm thiểu tổn thất. Trong khi đó, người tiêu dùng Mỹ và thế giới phải đối mặt với một mặt bằng giá mới cao hơn – không chỉ với hàng da thật mà cả các sản phẩm thay thế.

Với chuỗi tác động chồng chéo từ thuế quan, thiếu hụt nguyên liệu và sự suy giảm năng lực sản xuất trong nước, viễn cảnh “giá rẻ trở lại” của giày, túi da và các sản phẩm thời trang làm từ da dường như còn rất xa.