"Thương câu dân ca": Đưa khúc dân ca thuần chất trở lại đời sống âm nhạc đương đại

"Thương câu dân ca" – năm khúc hát giao duyên của hiện tại

Thương câu dân ca gồm 5 tác phẩm do nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác trong vòng hơn 1 năm qua: Ngẫu hứng còn duyên (phát triển từ làn điệu Quan họ Còn Duyên), Tính chuyện trăm năm, Thương câu dân ca, Nghe tim mình rơi và Chị hai sao đứng đầu đình. Năm ca khúc như năm mảnh ghép của một bức tranh âm nhạc mang đậm tinh thần dân gian Đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt là chất liệu Quan họ Bắc Ninh, nhưng không dừng lại ở sự tái hiện hay hoài niệm.

Trung tâm của album là chất liệu dân ca Quan họ Bắc Ninh và không gian âm nhạc Đồng bằng Bắc Bộ. Tuy nhiên, thay vì phục dựng hay mô phỏng nguyên bản các làn điệu cổ, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long lựa chọn con đường khó hơn: viết mới trên tinh thần dân ca. Dân ca ở đây không phải là "chất liệu trang trí" hay yếu tố dẫn dụ hoài niệm, mà là ngôn ngữ sáng tác, là nền tảng tư duy để hình thành ca khúc. 

Theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, việc khai thác chất liệu truyền thống trong âm nhạc đại chúng hiện nay là một xu hướng đáng ghi nhận, đặc biệt khi nhiều nghệ sĩ trẻ mạnh dạn kết hợp dân gian với Rap, điện tử hay Pop hiện đại. Tuy nhiên, anh luôn trăn trở về nhu cầu của một thứ âm nhạc dân gian thuần chất hơn, gần gũi hơn, vẫn đậm đà bản sắc dân ca nhưng mang hơi thở của đời sống đương đại, phù hợp với thẩm mỹ và nhu cầu thưởng thức của khán giả hôm nay.

"Với tôi, album này không nhằm tạo ra một tuyên ngôn ồn ào, mà là một lời mời nhẹ nhàng: hãy để dân ca trở lại đời sống như nó vốn từng tồn tại - thân thuộc, có cảm xúc, và có chỗ đứng tự nhiên trong đời sống tinh thần của người Việt hôm nay"- nhạc sĩ Nguyễn Quang Long nhấn mạnh.

*Ca sĩ AnhHI Thanh Cường – "Anh hai" liều lĩnh chuyển mình trong sự nghiệp vì "Thương câu dân ca"

Toàn bộ 5 tác phẩm trong album được thể hiện bởi ca sĩ AnhHI Thanh Cường (tên trước đây là Phan Thanh Cường). Vốn là một ca sĩ có nền tảng kỹ thuật vững vàng, từng gắn bó với dòng nhạc trữ tình - cách mạng, từng đoạt giải Giọng hát hay Hà Nội và là ca sĩ của Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, cũng đã phát hành album "Cho một cuộc tình lỡ" với những ca khúc thuộc dòng nhạc xưa, Thanh Cường bước vào Thương câu dân ca như một cột mốc chuyển hướng quan trọng. 

AnhHI Thanh Cường chia sẻ: "Khi gặp được các sáng tác trong album Thương câu dân ca, tôi cảm thấy như tìm được chính mình trong nghệ thuật. Vì vậy, ngay lập tức tôi muốn theo đuổi con đường này. 

Tôi nghĩ, điều này cũng đòi hỏi sự dũng cảm của bản thân tôi khi ở ngoài kia các nghệ sĩ trẻ đang hát những thứ thuộc về xu hướng, tiệm cận thế giới, nhưng mình lại chọn con đường ngược lại, gắn bó với âm nhạc âm hưởng truyền thống. Dòng nhạc này có thể sẽ bị người trẻ coi là… cũ. Nhưng, tôi tin cuộc sống càng hiện đại, càng phát triển, con người sẽ luôn có nhu cầu tìm về những giá trị mang tính bản sắc, truyền thống giống như tìm về nền móng của văn hóa, nghệ thuật".

Với album mới, cả nhạc sĩ Nguyễn Quang Long và ca sĩ AnhHI Thanh Cường đều không đặt ra tham vọng tạo nên một "trào lưu" hay một mô hình mang tính áp đặt. Mong muốn của bộ đôi nghệ sĩ giản dị hơn, đó là góp thêm một gợi mở cho cách tiếp cận âm nhạc dân gian trong đời sống đương đại: tôn trọng cốt lõi truyền thống nhưng không khép mình trong bảo tồn nguyên trạng, để âm nhạc dân gian có thể tiếp tục được sáng tạo, được hát lên và được lắng nghe một cách tự nhiên.

"Nếu Thương câu dân ca có thể mở ra một điều gì đó, thì chúng tôi mong đó là một sự khích lệ nhẹ nhàng: để nhiều nghệ sĩ hơn dám tin rằng âm nhạc dân gian không chỉ cần được gìn giữ trong ký ức, mà hoàn toàn có thể tiếp tục sống, tiếp tục được sáng tạo và có chỗ đứng vững vàng trong đời sống âm nhạc Việt Nam hôm nay"- ca sĩ AnhHI Thanh Cường chia sẻ.

MV "Thương câu dân ca" được phát hành cùng Album "Thương Câu Dân Ca" như một điểm nhấn khẳng định trọn vẹn thông điệp, tinh thần album như nhạc sĩ Nguyễn Quang Long đã chia sẻ.

Điểm đặc biệt là MV được thực hiện bằng công nghệ AI. Với mong muốn có một sự hòa quyện giữa tinh thần truyền thống và đời sống công nghệ đương đại, ekip sáng tạo đã xây dựng một câu chuyện về một chàng trai gặp được người mình yêu trong mộng khi "xuyên" vào những bức tranh Đông Hồ. 

Lựa chọn sử dụng chất liệu tranh Đông Hồ (Bắc Ninh), ekip sáng tạo mong muốn sẽ góp phần tôn vinh vẻ đẹp của loại hình di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của Việt Nam đến với rộng rãi công chúng, nhất là khán giả trẻ. Cùng với đó là tôn vinh vẻ đẹp di sản Quan họ Bắc Ninh - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận.