Thương mại Trung Quốc - ASEAN vượt 1.000 tỷ USD

Theo số liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc vừa công bố năm 2025 tổng giá trị xuất nhập khẩu của Trung Quốc với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đạt trên 1.000 tỷ USD.

Các chuyên gia Trung Quốc khi trả lời phỏng vấn hãng tin tức Trung Quốc (China News Service) đều cho rằng, hợp tác kinh tế thương mại Trung Quốc - ASEAN có động lực nội sinh mạnh mẽ và đang tạo nên một vòng tăng trưởng mới.

Theo nghiên cứu viên Viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế, Học viện Khoa học Xã hội Thượng Hải Hồ Chí Dũng (Hu Zhiyong), mặc dù có sự can thiệp từ các nước lớn ngoài khu vực, nhiều mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang ASEAN là không thể thay thế, thương mại song phương sẽ tiếp tục tăng trưởng, sự mất cân bằng thương mại cũng sẽ có xu hướng được cải thiện nhờ nỗ lực chung từ cả hai phía.

Trong khi đó, ông Lôi Tiểu Hoa (Lei Xiaohua), Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Đông Nam Á, Học viện Khoa học Xã hội Quảng Tây, cho rằng, việc nâng cấp công nghiệp và đầu tư của Trung Quốc sẽ giúp thúc đẩy năng lực sản xuất trong nước, tối ưu hóa cơ cấu và chất lượng hàng xuất khẩu của ASEAN sang Trung Quốc và thúc đẩy thương mại song phương cân bằng hơn.

Ông Hứa Ninh Ninh (Xu Ningning), Chủ tịch Ủy ban Hợp tác công nghiệp trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) cho biết, Trung Quốc và ASEAN có vị trí địa lý núi liền núi, sông liền sông, nền kinh tế có tính bổ trợ cao, điều này là nền tảng để tăng cường hợp tác. Khu vực thương mại tự do Trung Quốc-ASEAN 3.0 sẽ thúc đẩy cả hai bên lên một tầm cao mới về kết nối chuỗi cung ứng và sự kết nối các tiêu chuẩn và quy tắc. Đặc biệt đáng chú ý là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) chiếm phần lớn (90%) trong thương mại và hợp tác kinh tế song phương. Nghị định thư được nâng cấp của Khu vực thương mại tự do Trung Quốc-ASEAN 3.0 bao gồm một chương dành riêng cho doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ (MSME), cho phép MSME phát huy tối đa tiềm năng to lớn của mình theo các chính sách ưu đãi của phiên bản 3.0, củng cố nền tảng hợp tác.

Chuyên gia Lôi Tiểu Hoa cho rằng, sau khi vượt mốc 1.000 tỷ USD, thương mại song phương giữa Trung Quốc và ASEAN sẽ trải qua một vòng tăng trưởng mới, được thúc đẩy bởi sự dịch chuyển trọng tâm kinh tế toàn cầu về phía Đông. Đông Nam Á đang trên đà phát triển kinh tế “đi lên”, và sự tăng trưởng, phát triển cơ sở hạ tầng cùng thị trường tiêu dùng mở rộng tạo ra nhu cầu nhập khẩu mạnh mẽ, bổ sung một cách tự nhiên cho năng lực sản xuất của Trung Quốc.

Ông Hồ Chí Dũng chỉ ra rằng, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực chính thúc đẩy hợp tác Trung Quốc - ASEAN sâu rộng. Nó không chỉ thúc đẩy sự kết nối của cơ sở hạ tầng số và nâng cấp số hóa logistics và thanh toán xuyên biên giới, mà còn làm sâu sắc thêm sự hội nhập trong các lĩnh vực như sản xuất thông minh và nông nghiệp hiện đại bằng cách xây dựng các mô hình phát triển khác biệt cho chuỗi công nghiệp. Sự hợp tác giữa hai bên trong quản trị AI, khả năng tương tác tiêu chuẩn ngành, thậm chí cả việc xây dựng các quy tắc toàn cầu sẽ tạo động lực mới cho hội nhập khu vực.

Cùng quan điểm với chuyên gia Hồ Chí Dũng, nhà nghiên cứu Lôi Tiểu Hoa dự đoán “ba trụ cột mới” của thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN trong tương lai có thể bao gồm các kịch bản ứng dụng AI, robot hiện thân và thuốc đột phá…, điều này sẽ tạo ra sự gia tăng đáng kể trong thương mại.

Chủ tịch Ủy ban Hợp tác công nghiệp RCEP Hứa Ninh Ninh cũng chỉ ra rằng việc thực hiện sâu rộng Hiệp định RCEP đã mang lại những lợi ích đáng kể cho hợp tác khu vực, Khu vực Thương mại Tự do Trung Quốc-ASEAN 3.0 sẽ tạo ra hiệu ứng cộng hưởng và nâng cấp cùng với RCEP.

Về triển vọng trong tương lai, các chuyên gia cho rằng, năm 2026 sẽ đánh dấu kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Trung Quốc và ASEAN, đánh dấu một giai đoạn mới trong việc nâng cấp và cải thiện quan hệ song phương. Sức sống của hợp tác kinh tế và thương mại sẽ được nhấn mạnh hơn nữa, góp phần vào sự tăng trưởng khu vực và toàn cầu.