Thụy Điển chuẩn bị nhà tù cho trẻ vị thành niên

Thụy Điển đang phải đối mặt với làn sóng bạo lực băng đảng gia tăng. Số vụ xả súng và đánh bom liên quan đến băng đảng tăng mạnh trong thập kỷ qua - trong đó có hàng chục vụ giết người và đánh bom do trẻ vị thành niên thực hiện, khiến Thụy Điển khác biệt so với các quốc gia châu Âu khác. Điều này đặt chính quyền Thụy Điển vào một vấn đề cấp bách - phải làm gì với những đứa trẻ giết người.

Chính phủ Thụy Điển hiện tại - nắm quyền từ năm 2022 và đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử cam go vào tháng 9, trong đó vấn nạn tội phạm là một vấn đề then chốt - cho rằng cách tiếp cận nhẹ nhàng trong quá khứ đã thất bại. Theo đó, đã đến lúc phải cứng rắn hơn bằng cách đưa trẻ em dưới 15 tuổi, tội phạm vị thành niên vào tù thay vì đưa vào hệ thống chăm sóc xã hội.

Theo luật mới, trẻ em từ 13 tuổi phạm tội nghiêm trọng sẽ bị giam trong các nhà tù đặc biệt, thay vì gửi vào cơ sở chăm sóc xã hội như trước đây. Ba nhà tù dành cho phạm nhân vị thành niên bạo lực nhất đang được cải tạo, trong đó có một nhà tù dành cho nữ giới. Trong nhà tù đặc biệt, những đối tượng này sẽ tập trung vào giáo dục, với các hoạt động giải trí có giám sát, với phòng giam sẽ bị khóa từ 11h hàng ngày.

Chính phủ Thụy Điển nhận định cách tiếp cận nhẹ nhàng trước đây đã thất bại khi cứ 10 thiếu niên trong các trại giáo dưỡng thì có tới 9 em tái phạm và 8/10 lại vào tù khi trưởng thành.

Tuy nhiên, một số chuyên gia và nhà lập pháp cảnh báo rằng đây là cách tiếp cận sai lầm.

Tại Thụy Điển, tội phạm băng đảng hoạt động với các mạng lưới hoạt động trong lĩnh vực buôn bán ma túy, gian lận và cướp bóc quy mô lớn, thu về khoảng 185 tỷ Krona (20 tỷ USD) mỗi năm. Theo ước tính của cảnh sát, có 17.500 thành viên băng đảng đang hoạt động và 50.000 cộng sự. Các băng đảng sử dụng mạng xã hội để tuyển mộ thanh thiếu niên, và trong một số trường hợp là trẻ em chỉ mới 11 tuổi để thực hiện các vụ giết người và đánh bom trên khắp các nước Bắc Âu.

"Chúng ta đang trong tình trạng khẩn cấp" - Bộ trưởng Bộ Tư pháp Thụy Điển Gunnar Strommer cho biết vào tháng 4 - "Năm 2025, 52 trẻ em dưới 15 tuổi đã bị đưa ra xét xử vì nghi ngờ giết người hoặc cố ý giết người. Vì vậy, chúng ta không nói về trộm cắp, thậm chí không phải hành hung hay cướp giật. Chúng ta đang nói về giết người".

Quốc hội Thụy Điển sẽ bỏ phiếu về dự luật này vào ngày 15/6 và xem xét lại sau 5 năm.

Hạ thấp độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự là một trong những chiến thuật mới để giải quyết bạo lực băng đảng. Các biện pháp khác bao gồm án tù dài hơn và mở rộng quyền hạn của cảnh sát.

Chính phủ cánh hữu cho biết chiến dịch trấn áp của họ đang mang lại kết quả. Năm 2025, có 44 người bị bắn chết, giảm so với mức đỉnh điểm 62 người vào năm 2022. Số lượng thành viên băng đảng bị giam giữ cũng tăng lên.

Tuy nhiên, việc ngăn chặn các băng đảng tuyển mộ trẻ em sẽ khó khăn hơn nhiều. Chính phủ Thụy Điển cho rằng nhà tù cho trẻ vị thành niên sẽ có tác dụng răn đe và các chương trình phục hồi nhân phẩm chuyên sâu sẽ ngăn ngừa tình trạng tái phạm.