Tiến sĩ dược cầm đầu đường dây buôn lậu 50,7 tấn caffeine

Chiều 19/5, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04), Bộ Công an cho biết, qua công tác nghiệp vụ, đơn vị phối hợp Công an tỉnh Điện Biên phát hiện đường dây buôn lậu caffeine quy mô đặc biệt lớn, hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia.

Theo cơ quan điều tra, caffeine được vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam, sau đó trung chuyển qua Lào sang Myanmar để phục vụ sản xuất ma túy tổng hợp. Các đối tượng lợi dụng sự khác biệt trong quy định pháp luật giữa các quốc gia, cùng những sơ hở trong phân luồng hải quan điện tử để hình thành đường dây buôn lậu với thủ đoạn tinh vi.

Tại Trung Quốc, caffeine được xếp vào nhóm chất hướng thần; tại Lào là tiền chất ma túy, hành vi mua bán, vận chuyển từ 10kg trở lên có thể bị xử phạt tới tử hình. Trong khi đó, tại Việt Nam, caffeine vẫn được cấp phép sử dụng trong lĩnh vực y dược, thực phẩm và công nghiệp, chưa bị coi là tiền chất ma túy.

Từ những kẽ hở này, Trần Phi Hùng - Tiến sĩ dược, Cựu Trưởng khoa Dược Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, đã hình thành đường dây mua bán, vận chuyển caffeine số lượng lớn. Ban đầu, Hùng lợi dụng việc Công ty Khôi Nguyên và Công ty Hóa dược - Dược phẩm 1 được cấp phép nhập khẩu caffeine phục vụ mục đích y tế để lập các hợp đồng mua bán, móc nối với Cao Thị Liên và Trịnh Thị Hòa tìm đầu ra tại Lào và Myanmar.

Để hợp thức hóa hoạt động buôn lậu, Hùng chỉ đạo con trai là Trần Sĩ Hoàng và cháu Nguyễn Thành Đạt thành lập Công ty Vinh Hoàng và Công ty Vạn Phúc ký các hợp đồng mua bán caffeine giả, xuất hóa đơn khống cho "khách hàng ảo", không ghi đầy đủ thông tin nhằm tránh bị truy vết.

Trên thực tế, số caffeine này được vận chuyển về kho hàng của Công ty TNHH T&T VINA do Nguyễn Thị Thu quản lý tại Nghệ An. Tại đây, các đối tượng thay đổi bao bì, ngụy trang thành xi măng hoặc thức ăn chăn nuôi trước khi cất giấu lẫn trong các lô hàng thông thường để thông quan qua cửa khẩu.

Dòng tiền từ hoạt động mua bán caffeine được các đối tượng thuê người Việt Nam tại Lào chuyển vào tài khoản người quen của Trần Phi Hùng, sau đó "bơm ngược" trở lại các công ty "bình phong" nhằm hợp thức hóa giao dịch và chia lợi nhuận.

Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ việc, C04 đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an xác lập chuyên án 135VL, huy động lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp liên ngành, liên địa phương và hợp tác quốc tế để đấu tranh triệt phá.

Sau gần 3 tháng xác lập chuyên án, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Bộ Công an, C04 phối hợp với Công an các địa phương, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, VKSND Tối cao, Bộ đội Biên phòng và lực lượng Hải quan triển khai đồng bộ các biện pháp đấu tranh.

Với quan điểm "đánh cả đường dây, không đánh khúc giữa", Ban chuyên án phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an Lào, dựng sơ đồ quan hệ các đối tượng, nghiên cứu quy luật giao dịch dòng tiền để xác định đường đi của caffeine và phương thức hoạt động của các nghi phạm tại Lào.

Ngày 27/2/2026, Ban chuyên án huy động gần 300 cán bộ, chiến sĩ triển khai đồng loạt 18 mũi công tác tại 6 tỉnh, thành gồm Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An và Hà Tĩnh. Qua đó, lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 19 tấn caffeine không khai báo hải quan, được trà trộn trong hàng hóa thông thường của Công ty T&T VINA để chuẩn bị vận chuyển qua Lào sang Myanmar.

Đến nay, cơ quan điều tra đã thu giữ tổng cộng 50,7 tấn caffeine; 6 ô tô; 12 máy tính; 25 điện thoại di động; phong tỏa 60 tài khoản ngân hàng và xác minh 7 bất động sản liên quan đến các đối tượng trong chuyên án.

C04 đã khởi tố 10 bị can, gồm 6 bị can về tội "Buôn lậu", 3 bị can về tội "Phát hành trái phép hóa đơn" và 1 bị can về tội "Môi giới hối lộ". Tại Lào, Bộ Công an Lào cũng đã bắt giữ, khởi tố 6 đối tượng liên quan đến hành vi mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy.

Theo Bộ Công an, việc triệt phá thành công chuyên án 135VL góp phần ngăn chặn hiệu quả hoạt động mua bán, vận chuyển tiền chất hóa chất phục vụ sản xuất ma túy trong khu vực, đồng thời cho thấy quyết tâm của lực lượng chức năng trong việc không để Việt Nam trở thành địa bàn trung chuyển tiền chất, hóa chất ma túy.

Đây cũng là chuyên án đầu tiên Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy không xử lý trực diện các đối tượng theo các tội danh về ma túy trong Bộ luật Hình sự, mà tập trung bóc gỡ các hành vi lợi dụng sơ hở trong quản lý tiền chất, hóa chất, xuất nhập khẩu và kế toán để hoạt động phạm tội.

Ghi nhận thành tích của Ban chuyên án, Bộ Công an đã thưởng nóng cho 26 tập thể với tổng số tiền hơn 300 triệu đồng. Hiện vụ án đang được tiếp tục mở rộng điều tra để xử lý triệt để các cá nhân, doanh nghiệp liên quan theo quy định pháp luật.