Tiểu đường thai kỳ: Đừng chủ quan!

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn chuyển hóa glucose xuất hiện trong thời kỳ mang thai, thường rõ rệt ở giai đoạn giữa và cuối thai kỳ. Bệnh diễn tiến âm thầm, đa số không có triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều thai phụ chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng.

Theo các bác sĩ Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa Chương Mỹ (Hà Nội), khi đường huyết của mẹ bầu tăng cao, glucose dễ dàng đi qua nhau thai, buộc thai nhi phải tăng tiết insulin để thích nghi. Sự mất cân bằng này tạo thành "vòng xoắn bệnh lý", ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi và sức khỏe lâu dài của người mẹ.

Đối với sản phụ, tiểu đường thai kỳ làm gia tăng nguy cơ tiền sản giật, tăng huyết áp thai kỳ, tổn thương mạch máu và chức năng thận. Đường huyết không được kiểm soát tốt còn làm tăng nguy cơ đa ối, thai to, gây khó khăn trong chuyển dạ, kéo theo tỷ lệ can thiệp sản khoa như mổ lấy thai và nguy cơ băng huyết sau sinh. Đáng chú ý, phụ nữ từng mắc tiểu đường thai kỳ có nguy cơ cao tiến triển thành đái tháo đường type 2 trong những năm sau sinh.

Không chỉ ảnh hưởng đến người mẹ, tiểu đường thai kỳ còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh. Trẻ có thể bị thai to không cân đối, tăng nguy cơ kẹt vai khi sinh. Ngoài ra, tình trạng thiếu oxy mạn tính trong tử cung, suy hô hấp sơ sinh do chậm trưởng thành phổi và hạ đường huyết sau sinh là những biến chứng thường gặp, có thể để lại hậu quả lâu dài nếu không được xử trí kịp thời.

Theo các chuyên gia sản khoa, tác động của tiểu đường thai kỳ không chỉ dừng lại ở giai đoạn chu sinh. Môi trường đường huyết cao trong tử cung có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển chuyển hóa của trẻ, làm tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch và hội chứng chuyển hóa khi trưởng thành.

Trước thực trạng này, Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa Chương Mỹ khuyến cáo sản phụ cần chủ động tầm soát tiểu đường thai kỳ đúng thời điểm. Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống thường được thực hiện từ tuần thai 24-28, hoặc sớm hơn ở những trường hợp có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, từng sinh con to hoặc có tiền sử tiểu đường thai kỳ.

Bên cạnh việc tầm soát, tuân thủ chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động phù hợp với thai kỳ và theo dõi đường huyết định kỳ đóng vai trò then chốt trong kiểm soát bệnh. Các bác sĩ nhấn mạnh, tiểu đường thai kỳ hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, góp phần bảo đảm một thai kỳ an toàn và nền tảng sức khỏe lâu dài cho cả mẹ và trẻ.