Toàn cảnh dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng sắp khánh thành ở TP Hồ Chí Minh

Dự án "Giải quyết ngập do triều khu vực TP Hồ Chí Minh, có xét đến yếu tố biển đổi khí hậu - giai đoạn 1" (thường được người dân và báo chí gọi là "Dự án chống ngập 10 ngàn tỷ") sau 10 năm khởi công, đang bước vào giai đoạn nước rút, chuẩn bị khánh thành vào cuối năm nay. Thông tin từ tập đoàn Trung Nam Group cho biết, các nhà thầu đang liên tục thi công ngày đêm để hoàn thiện các hạng mục của dự án trước 15/11.

Dự án này là công trình hạ tầng thủy lợi quy mô lớn nhất TP Hồ Chí Minh, có tổng vốn đầu tư 10.000 tỷ đồng theo hình thức hợp đồng BT (Xây dựng - Chuyển giao) do Công ty TNHH Trung Nam BT 1547 (Công ty Trungnam An Triều, thuộc Trung Nam Group) làm chủ đầu tư.

Để quý vị dễ hình dung, dự án gồm 3 hạng mục chính: Thứ nhất là 8 cống ngăn triều (6 cống lớn gồm Bến Nghé, Tân Thuận, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô, Phú Định, và hai cống nhỏ là Cầu Kinh và Bà Bướm), đặt trên các cửa ngõ hệ thống sông rạch. Các cống này có lắp đặt các cửa van lớn để ngăn nước, hệ thống âu tàu hai bên để cho tàu bè qua lại, cùng các trạm bơm công suất lớn.

Thứ hai là tuyến đê bao, chắn sóng, ngăn triều, kè ven sông Sài Gòn dài khoảng 7,8 km, xây đồng bộ với các cống ngăn triều, công trình tiêu thoát nước, 24 cống nhỏ dưới đê và các hạng mục gia cố bảo vệ bờ.

Thứ ba là Nhà quản lý trung tâm, hệ thống quan trắc, để quản lý vận hành toàn bộ hệ thống.

Tất cả nhằm tạo thành một hệ thống ngăn chặn, kiểm soát tình trạng ngập do triều cường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu cho khu vực nội đô và trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, rộng khoảng 570 km vuông với khoảng 6,5 triệu dân. 

Các bức ảnh phía trên là hình ảnh đồ hoạ mô phỏng vị trí các cống ngăn triều của dự án, lắp đặt trên các cửa ngõ hệ thống sông rạch của TP Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó là hình ảnh cống  Bến Nghé đã được lắp đặt hoàn thiện và đang thử nghiệm dùng van điều tiết để ngăn triều. Quý vị có thể quan sát thấy mực nước trong và ngoài cống chênh lệch khá lớn.

Ông Đặng Quốc Bảo, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Trung Nam Group cho biết: "Dự án sử dụng hệ thống quan trắc – điều khiển tự động SCADA để quản lý và vận hành tập trung. Thu thập và giám sát dữ liệu mực nước, lượng mưa; điều khiển cửa van, trạm bơm và âu thuyền; giám sát, cảnh báo và hỗ trợ điều phối giao thông thủy, bảo đảm các hạng mục của dự án được vận hành đồng bộ và chủ động".

7,8 km đê kè xung yếu của dự án cũng đã xong hết phần lắp tường chắn sóng. Đang lát gạch cường độ cao để đồng thời làm đường dân sinh. Tuyến đê kè này nằm dọc sông Sài Gòn nối từ phường Phú Thuận, Tân Thuận đến xã Nhà Bè, điểm cuối có kết nối tới phà Bình Khánh, vừa ngăn triều, vừa thành tuyến đường dân sinh phục vụ bà con. Khi đưa vào sử dụng, các phương tiện từ ô tô du lịch 9 chỗ trở xuống sẽ được phép lưu thông.

Theo đại diện Trung Nam Group, toàn bộ dự án đã đạt tiến độ trung bình hơn 95%. Hầu hết đã xong các hạng mục chính, chỉ còn tái lập mặt bằng, hoàn thiện cảnh quan…

Tại cống Tân Thuận, một trong 6 cống ngăn triều lớn của dự án. Ông Phan Quốc Dũng, chỉ huy trưởng công trường cho biết, công trình đã đạt tiến độ khoảng 96%, dự kiến vận hành thử trong tháng 10/2026. Trong hình, các công nhân đang kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống thiết bị, máy móc điều khiển van điều tiết. 

Dự án khởi công từ 2016, sau đó gặp nhiều khó khăn về thủ tục, nguồn vốn, nên nhiều lần bị tạm dừng. Vì thế việc đảm bảo cho máy móc thiết bị sau khánh thành có thể vận hành trơn tru, ổn định, cũng sẽ là thách thức lớn với đơn vị quản lý.

Ngoài các mục tiêu vĩ mô, dự án cũng có ý nghĩa dân sinh lớn. Giúp kiểm soát triều cho khu vực hơn 6,5 triệu dân. Vui mừng nhất là các hộ dân cạnh dự án. Ông Nam Hoàng (ấp 15 xã Phú Xuân) cho biết: 10 năm trước, nhà ông bị thu hồi, khu đất dài 17 mét còn 5 mét, nhưng giờ nhìn cảnh quan đẹp đẽ thế này thấy cũng xứng đáng. 10 năm chờ đợi, sống chung với dự án dang dở, bụi đất, sình lầy, ngập nước, giờ đây bà con ở đây ai cũng vui mừng.