Tổng thống Philippines Marcos đối mặt với khiếu nại luận tội

Ngày 22/1, một số nhóm xã hội dân sự và các tổ chức chống tham nhũng tại Philippines đã tìm cách nộp đơn khiếu nại luận tội lần thứ hai nhằm vào Tổng thống Ferdinand Marcos Jr, với cáo buộc "phản bội niềm tin của công chúng". Tuy nhiên, nỗ lực này đã tạm thời bị đình trệ do Hạ viện chưa tiếp nhận hồ sơ theo thủ tục hành chính.

Theo các nhóm khiếu nại, Văn phòng Tổng Thư ký Hạ viện Philippines từ chối tiếp nhận đơn vì Tổng Thư ký Cheloy Garafil không có mặt. Các luật sư nhân quyền và đại diện phong trào cánh tả cho rằng việc Tổng Thư ký vắng mặt về mặt cá nhân không nên là lý do cản trở việc nộp đơn, bởi quy định của Hạ viện chỉ yêu cầu đơn được nộp tại Văn phòng Tổng Thư ký, chứ không nhất thiết phải do chính Tổng Thư ký tiếp nhận.

Đơn khiếu nại do các tổ chức tiến bộ đại diện cho người lao động, giáo viên, sinh viên, nông dân và người nghèo đô thị khởi xướng, dự kiến là đơn kiến nghị luận tội thứ hai được nộp trong cùng tuần. Nội dung đơn nêu ba điều khoản luận tội, trong đó tập trung vào cáo buộc tham nhũng quy mô lớn thông qua các khoản phân bổ ngân sách của Tổng thống và Quốc hội, việc tiếp tục sử dụng và bị cho là lạm dụng các khoản chi chưa được lên kế hoạch, cũng như các dự án hạ tầng bị nghi ngờ có dấu hiệu bất thường.

Đơn khiếu nại còn cáo buộc Tổng thống Marcos cho phép tồn tại một cơ chế "hoa hồng và cam kết" trong các dự án hạ tầng, mang lại lợi ích cho bản thân ông và một số quan chức cấp cao. Chủ tịch phong trào Bayan, ông Renato Reyes, cho rằng những cáo buộc liên quan đến Tổng thống và một số cựu thành viên Nội các đã từ chức vẫn chưa được điều tra đầy đủ, làm dấy lên nghi vấn về trách nhiệm chính trị của người đứng đầu nhà nước.

Về mặt thủ tục, nếu đơn được tiếp nhận trong thời gian Quốc hội chưa họp, hồ sơ có thể được chuyển tới Ủy ban Tư pháp Hạ viện cùng với đơn luận tội đầu tiên đã được gửi lên Chủ tịch Hạ viện. Tuy nhiên, nếu việc nộp đơn bị dời sang khi Quốc hội nhóm họp trở lại vào ngày 26/1, khả năng hai đơn được xem xét song song vẫn chưa rõ ràng. Trong trường hợp đơn đầu tiên được thụ lý trước, đơn thứ hai có thể bị loại theo quy định cấm nhiều thủ tục luận tội trong vòng 1 năm.

Bất chấp nhiều tranh cãi, Tổng thống Marcos hiện vẫn nhận được sự ủng hộ của đa số nghị sĩ Hạ viện. Nếu Ủy ban Tư pháp bác bỏ các đơn khiếu nại và toàn thể Hạ viện không đủ phiếu để đảo ngược quyết định, các nỗ lực luận tội tiếp theo sẽ phải chờ đến năm sau, theo đúng quy định của Hiến pháp Philippines.