Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ "ngay lập tức" phong tỏa eo biển Hormuz

Tuyên bố về việc Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran tại Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận hôm 12/4.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) thông báo sẽ phong tỏa tất cả các cảng của Iran bắt đầu từ 10h ngày 13/4 (giờ miền Đông nước Mỹ, hoặc 17h30 theo giờ Iran). CENTCOM cho biết lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia. Theo CENTCOM, các tàu thuyền di chuyển giữa các cảng không thuộc Iran sẽ được phép đi qua eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump muốn làm suy yếu đòn bẩy quan trọng của Iran trong cuộc chiến sau khi yêu cầu nước này mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz cho giao thông - tuyến đường thủy vốn chiếm 20% lượng vận chuyển dầu mỏ toàn cầu trước khi chiến sự nổ ra.

Lưu lượng tàu thuyền giao thông qua eo biển Hormuz đã bị hạn chế ngay cả trong những ngày kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần có hiệu lực.Theo thông tin theo dõi hàng hải, hơn 40 tàu thương mại đã đi qua eo biển Hormuz kể từ lệnh ngừng bắn.

Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ có thể làm rung chuyển thêm thị trường năng lượng toàn cầu. "Sẽ là tất cả hoặc không có gì, và đó là cách mọi chuyện sẽ diễn ra" - Tổng thống Trump phát biểu.

Ông Trump nói trên mạng xã hội rằng ông đã chỉ thị Hải quân Mỹ tìm kiếm và chặn bắt mọi tàu thuyền trong vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran: "Không ai trả phí bất hợp pháp sẽ được đi lại an toàn trên biển". Ông nói rằng các quốc gia khác cũng sẽ tham gia phong tỏa eo biển Hormuz, nhưng không nêu tên cụ thể.

Tự do hàng hải hòa bình là nguyên tắc cơ bản của thương mại hàng hải quốc tế.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran sau đó cho biết eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Iran và mở cửa cho các tàu phi quân sự. Tuy nhiên, các tàu quân sự sẽ nhận được "phản ứng mạnh mẽ" - hai hãng thông tấn của Iran đưa tin.

Trong cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ ở Pakistan, quân đội Mỹ cho biết 2 tàu khu trục đã đi qua eo biển Hormuz trước khi tiến hành công tác rà phá thủy lôi - lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu diễn ra. Iran đã phủ nhận điều này.

Ông Trump cho rằng tham vọng hạt nhân của Tehran là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến thất bại của các cuộc đàm phán. Trong bình luận với Fox News, ông Trump một lần nữa đe dọa sẽ tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của Iran.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf - người dẫn đầu phái đoàn Iran - đã gửi thông điệp tới Tổng thống Trump khi ông trở về Iran: "Nếu ông chiến đấu, chúng tôi sẽ chiến đấu".

Cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran kết thúc vào sáng sớm 12/4 là các cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa hai nước này kể từ Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979. Cả Mỹ và Iran đều không cho biết điều gì sẽ xảy ra sau khi thỏa thuận ngừng bắn hết hạn vào ngày 22/4.

"Chúng ta cần thấy một cam kết khẳng định rằng Iran sẽ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân" - Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người đứng đầu phái đoàn Mỹ, cho biết.

Trong khi đó, các nhà đàm phán Iran không thể đồng ý với tất cả các "lằn ranh đỏ" của Mỹ. Các  yêu cầu của Mỹ bao gồm Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, chấm dứt làm giàu uranium, tháo dỡ các cơ sở làm giàu lớn và cho phép thu hồi uranium được làm giàu cao, cùng với việc mở eo biển Hormuz và chấm dứt tài trợ cho Hamas, Hezbollah và Houthi.