Tổng thống Trump xác nhận đàm phán với Iran và gia hạn dừng tấn công hạ tầng năng lượng

Mỹ phát tín hiệu duy trì kênh đối thoại với Iran

Tổng thống Donald Trump ngày 26/3 tuyên bố Washington đang tiến hành các cuộc tiếp xúc "rất đáng kể" với Iran, cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại, dù các hoạt động quân sự tại khu vực vẫn tiếp diễn.

Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, ông Trump khẳng định Mỹ đang trao đổi với "đúng những người có vai trò thực sự" tại Tehran. Theo ông, một số tín hiệu gần đây liên quan đến hoạt động vận tải dầu qua eo biển Hormuz được xem là dấu hiệu cho thấy các bên đang tham gia đối thoại có ảnh hưởng nhất định trong hệ thống quyền lực của Iran.

Tổng thống Mỹ cho biết phía Iran đã để một số tàu chở dầu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này như một cách thể hiện thiện chí. Ban đầu, theo ông Trump, số tàu được phép lưu thông là 8 chiếc, sau đó tăng lên 10 chiếc. Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng đây là bằng chứng cho thấy các kênh tiếp xúc hiện nay không chỉ mang tính thăm dò mà đã có những bước đi cụ thể trên thực địa.

Trong diễn biến liên quan, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff xác nhận Washington đã chuyển tới Tehran một khuôn khổ gồm 15 điểm, được mô tả là nền tảng cho một thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Theo ông Witkoff, tài liệu này đã được chuyển qua các bên trung gian và đang tạo ra những tín hiệu "tích cực và mạnh mẽ", dù nội dung cụ thể chưa được công bố.

Về phía Iran, các quan chức nước này xác nhận đã nhận được đề xuất từ Mỹ và đang tiến hành xem xét. Tuy nhiên, Tehran chưa công khai nội dung cũng như chưa thừa nhận có các cuộc đàm phán trực tiếp nhằm chấm dứt xung đột.

Bất chấp những tín hiệu ngoại giao, tình hình thực địa vẫn tiếp tục diễn biến căng thẳng. Ngày 28/3 sẽ đánh dấu tròn 4 tuần kể từ khi Mỹ và Israel mở các đợt không kích nhằm vào Iran. Xung đột đã kéo theo làn sóng tấn công và đáp trả trên nhiều mặt trận trong khu vực, làm gia tăng nguy cơ bất ổn lan rộng.

Nỗ lực tổ chức thêm một vòng tiếp xúc mới hiện vẫn chưa rõ ràng. Truyền thông quốc tế trước đó đưa tin Islamabad có thể là địa điểm trung gian cho một cuộc gặp giữa hai bên, song Ngoại trưởng Pakistan cho rằng còn quá sớm để kỳ vọng đột phá trong những ngày tới.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Mỹ xác nhận đang tăng cường lực lượng tới Trung Đông. Một số nguồn tin cho biết Nhà Trắng đã được trình nhiều phương án quân sự khác nhau, bao gồm cả khả năng tấn công bổ sung vào các mục tiêu của Iran hoặc kiểm soát một số vị trí chiến lược.

Phát biểu trước báo giới, ông Trump không loại trừ khả năng Mỹ sẽ cân nhắc các bước đi cứng rắn hơn, kể cả đối với nguồn tài nguyên dầu mỏ của Iran. Điều này cho thấy chiến lược hiện nay của Washington vẫn là kết hợp giữa sức ép quân sự, răn đe kinh tế và duy trì kênh đàm phán để tìm kiếm lợi thế trên bàn thương lượng.

Mỹ gia hạn tạm dừng tấn công các cơ sở năng lượng 

Cùng ngày 26/3, Tổng thống Donald Trump thông báo gia hạn thêm 10 ngày việc tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran, lùi thời hạn mới đến tối 6/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra theo đề nghị từ phía Iran và khẳng định tiến trình trao đổi hiện nay "đang diễn ra rất tốt", bất chấp các thông tin trái chiều trên truyền thông. Đây là lần thứ hai Nhà Trắng lùi mốc thời hạn từng được đưa ra trước đó liên quan đến yêu cầu Tehran phải mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải dầu quốc tế.

Trước đó, hôm 21/3, ông Trump từng ra "tối hậu thư" 48 giờ, cảnh báo sẽ phá hủy các nhà máy điện và cơ sở năng lượng của Iran nếu Tehran không chấm dứt việc cản trở tàu chở dầu qua eo biển chiến lược này. Việc gia hạn thêm cho thấy Washington đang muốn tận dụng cơ hội ngoại giao trước khi đưa ra quyết định quân sự có thể đẩy xung đột lên nấc thang mới.

Theo Đặc phái viên Steve Witkoff, mục tiêu của Washington là thuyết phục Iran rằng đây là "thời điểm bước ngoặt", khi các lựa chọn còn lại nếu không đi đến thỏa thuận sẽ chỉ là "thêm chết chóc và tàn phá".

Trong khi đó, truyền thông Iran đưa tin Tehran cũng đã gửi phản hồi chính thức thông qua các kênh trung gian. Theo một số nguồn tin, phản hồi của Iran bao gồm các yêu cầu như chấm dứt các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cũng như các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực, đồng thời đề cập vấn đề bồi thường chiến tranh và việc tôn trọng chủ quyền của Iran tại eo biển Hormuz.

Dù phát tín hiệu sẵn sàng kéo dài thời gian cho đàm phán, Tổng thống Trump vẫn đồng thời sử dụng những tuyên bố cứng rắn nhằm duy trì sức ép tối đa. Trong phát biểu tại Nhà Trắng, ông nhiều lần nhấn mạnh Iran cần "nghiêm túc" hơn với đàm phán, đồng thời cảnh báo Tehran cần hành động "trước khi quá muộn".

Trên thực địa, giao tranh vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Truyền thông khu vực cho biết nhiều địa điểm tại Iran tiếp tục hứng chịu các đợt không kích mới, trong khi các vụ tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái tiếp tục lan sang nhiều khu vực khác ở Trung Đông. Một số quốc gia vùng Vịnh cũng ghi nhận các sự cố an ninh liên quan đến mảnh vỡ tên lửa hoặc thiết bị bay bị đánh chặn.

Song song với nỗ lực ngoại giao, Mỹ cũng đang tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Các tàu chiến, lực lượng thủy quân lục chiến và binh sĩ đổ bộ đường không đã được điều động đến Trung Đông trong những ngày gần đây, cho thấy Washington vẫn chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất nếu tiến trình tiếp xúc không đạt tiến triển.