Tổng tuyển cử 1946 thiết lập thể chế dân chủ nhân dân

Trong cuộc bầu cử này với lá phiếu trên tay, lần đầu tiên, người dân Việt Nam được thực hiện quyền tự quyết định vận mệnh của mình. Đây là bước phát triển nhảy vọt của thể chế dân chủ ở nước ta, lần đầu tiên trong lịch sử chế độ dân chủ nhân dân được thiết lập, bầu ra Quốc hội Việt Nam, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân.

Việt Nam những ngày đầu Cách mạng Tháng Tám vừa thành công, hơn 90% người dân thời điểm đó chưa biết chữ. Tuy nhiên chuẩn bị cho ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, nhiều người đã cố gắng học thuộc và nhận mặt chữ cái tên người mà mình sẽ bỏ phiếu. Tất cả đều háo hức với việc được thực hiện quyền làm chủ của mình.

GS.TS. Phạm Hồng Tung (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: "Cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 mang tinh thần trách nhiệm rất cao của những người dân Việt Nam đang từ địa vị vong quốc nô, từ địa vị thần dân được giải phóng, bước lên địa vị làm chủ và muốn chứng tỏ năng lực làm chủ của mình trước toàn thế giới".

Một ngày trước khi diễn ra cuộc Tổng tuyển cử, tờ báo Cứu Quốc đăng lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Ngày mai là một ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình. Ngày mai, dân ta sẽ được tự do lựa chọn và bầu ra những người xứng đáng thay mặt cho mình và gánh vác việc nước. Ngày mai, mỗi người đều nên vui vẻ hưởng quyền lợi của một người dân độc lập, tự do".

Ngày 6/1/1946, từng hàng người xếp dài để thực hiện quyền làm chủ của mình. Không chỉ bầu cử theo phổ thông đầu phiếu, tất cả công dân trai gái từ 18 tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử. Kết quả, bầu được 333 đại biểu, những con số nói thay sức mạnh đồng lòng của toàn dân.

"Cuộc Tổng tuyển cử đã thu hút 80-95% cử tri tham gia bầu cử, bầu ra Quốc hội đầu tiên của Việt Nam với tinh thần Quốc hội lập hiến. Sự sáng suốt của Đảng và Bác Hồ mà qua Tổng tuyển cử 1946 đặt một niềm tin tuyệt đối vào nhân dân", PGS.TS. Đinh Xuân Thảo (nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp - trước đây) cho hay.

"Cuộc Tổng tuyển cử đó thể hiện chính danh của một nhà nước, được nhân dân bầu ra và chỉ qua Tổng tuyển cử, chúng ta mới bầu được đại biểu Quốc hội, bầu ra Quốc hội, bắt đầu mới xây dựng được hiến pháp, khởi đầu của xây dựng một nhà nước pháp quyền. Cuộc Tổng tuyển cử này quyết định đây là một nhà nước của dân, do dân và vì dân", ông Phùng Quốc Hiển (nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội) nhấn mạnh.

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đã khẳng định niềm tin tuyệt đối của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh vào tinh thần yêu nước của nhân dân ta; đồng thời, đó cũng là sự biểu thị khát vọng dân chủ của nhân dân và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.