TP Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp giải thể tăng do yếu tố kỹ thuật, hành chính

Thông tin được đưa ra tại phiên họp của UBND TP Hồ Chí Minh về tình hình kinh tế - xã hội 8 tháng năm 2026.

Trong 8 tháng, TP Hồ Chí Minh có 38.253 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 7,92%, và 13.582 doanh nghiệp hoạt động trở lại, giảm 2,9%. Tổng số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường đạt 51.835 doanh nghiệp, tăng 4,9%.

Ở chiều ngược lại, 9.703 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 164,46%, cùng 33.390 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, tăng 7,82%. Tính chung, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 43.093, tăng 24,4%. Tương quan giữa doanh nghiệp gia nhập và rút lui khoảng 10:8.

Theo Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh, yếu tố về kỹ thuật, hành chính là nguyên nhân chủ yếu làm tăng vọt số lượng doanh nghiệp giải thể.

Mức tăng đột biến này có liên quan đến chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh", nhằm xử lý hồ sơ tồn đọng của những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ các năm trước nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Thành phố đặt mục tiêu đến cuối năm 2026 xử lý tối thiểu 35% số hồ sơ tồn đọng thuộc nhóm này.

Thuế TP Hồ Chí Minh cho biết tình trạng hồ sơ tồn đọng đã tích lũy qua nhiều năm. Một số doanh nghiệp thực tế đã ngừng kinh doanh, không còn nhu cầu hoạt động nhưng chưa thực hiện thủ tục chấm dứt mã số thuế. Khi cơ quan thuế đẩy mạnh rà soát, làm sạch dữ liệu và xử lý hồ sơ, số trường hợp hoàn tất thủ tục giải thể tăng mạnh.

Do đó, số doanh nghiệp hoàn tất giải thể trong 8 tháng không đồng nghĩa tất cả đều mới rời thị trường do khó khăn kinh doanh trong năm 2026.

Theo ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh, nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ trước nhưng đến khi thực hiện thủ tục giải thể mới được rà soát lại toàn bộ hồ sơ. Việc đẩy mạnh xử lý những trường hợp này khiến số lượng giải thể tăng vọt.

Ông An cho rằng cần rà soát quy trình, thủ tục để giảm chi phí và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp rút khỏi thị trường. Hiện cả nước còn hơn 600.000 doanh nghiệp cần được xử lý hồ sơ.

Dù yếu tố kỹ thuật, hành chính tác động đáng kể đến số liệu giải thể, khó khăn trong hoạt động kinh doanh vẫn đang tạo sức ép lên doanh nghiệp.

Theo khảo sát quý II/2026 của Hiệp hội Doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh (HUBA), khoảng 39% doanh nghiệp thiếu đơn hàng mới, 33% chịu tác động từ nhu cầu tiêu dùng suy giảm. Khoảng 50% chịu áp lực từ giá nguyên vật liệu và chi phí logistics tăng cao, trong khi 39% chịu sức ép từ hàng nhập khẩu giá thấp.

Bên cạnh đó, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp khó khăn về vốn và dòng tiền, khi phụ thuộc nhiều vào vốn vay nhưng gặp rào cản về tài sản thế chấp, lãi suất và kỳ hạn tín dụng chưa phù hợp với vòng quay vốn.

Ông Phạm Bình An cho rằng dòng tiền rất quan trọng, trong khi lãi suất vẫn tương đối cao so với sức chịu đựng của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Một bộ phận doanh nghiệp cũng còn hạn chế khả năng thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Như vậy, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn là vấn đề cần theo dõi. Tuy nhiên, mức tăng 164,46% của số doanh nghiệp giải thể cần được nhìn trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh xử lý hồ sơ tồn đọng. Trong khi đó, số doanh nghiệp thành lập mới và hoạt động trở lại vẫn cao hơn số doanh nghiệp tạm ngừng và giải thể.