TP Hồ Chí Minh hướng tới 100.000 doanh nghiệp số: Cần gỡ đúng điểm nghẽn

Mục tiêu phải đi vào thực chất

Sáng ngày 39/6, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Hội Tin học Thành phố Hồ Chí Minh (HCA) công bố Kế hoạch triển khai Đề án chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 đến 2030 cho thấy quyết tâm rất lớn của thành phố trong xây dựng nền kinh tế số. Mục tiêu hỗ trợ từ 150.000 đến 200.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó ít nhất 100.000 doanh nghiệp tiếp cận và ứng dụng công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo AI không chỉ là chỉ tiêu phát triển mà còn là thước đo năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn mới.

Điều đáng chú ý là chương trình không triển khai theo phong trào mà dựa trên Bộ tiêu chí đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi số DBI. Thành phố sẽ lựa chọn 200 doanh nghiệp tiêu biểu để xây dựng mô hình mẫu, tạo hiệu ứng lan tỏa trong nhiều ngành kinh tế. Đây là cách tiếp cận có trọng tâm, giúp nguồn lực hỗ trợ được sử dụng hiệu quả hơn.

Ông Nguyễn Hữu Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra năng suất, doanh thu và giá trị gia tăng cho doanh nghiệp. Bên cạnh chính sách của chính quyền, rất cần sự đồng hành của doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và đặc biệt là sự chủ động đổi mới từ chính doanh nghiệp.

Những cam kết của thành phố cũng khá toàn diện. Hạ tầng số sẽ tiếp tục được đầu tư với việc mở rộng phủ sóng 5G tại khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao. Doanh nghiệp sẽ được tạo điều kiện tiếp cận phòng thí nghiệm, trung tâm kiểm chuẩn, Cổng dữ liệu mở cùng nhiều nguồn lực khoa học và công nghệ. Song song đó là các chính sách hỗ trợ tài chính, hỗ trợ thuê hoặc mua giải pháp như ERP, CRM và chi phí tư vấn được đơn giản hóa để doanh nghiệp sớm tiếp cận.

Việc thành lập Ban Tư vấn và thúc đẩy chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh cùng mục tiêu xây dựng mạng lưới ít nhất 500 tổ chức và cá nhân tư vấn cũng cho thấy thành phố đang hướng đến một hệ sinh thái hỗ trợ lâu dài thay vì chỉ cung cấp công nghệ.

Gỡ đúng những điểm nghẽn

Thực tế cho thấy phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa đều hiểu chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu. Điều họ thiếu không phải nhận thức mà là nguồn lực để bắt đầu đúng hướng. Nhiều doanh nghiệp đầu tư phần mềm theo xu hướng nhưng không giải quyết được bài toán kinh doanh, dẫn đến lãng phí chi phí và thời gian.

Vì vậy, nhu cầu đầu tiên là được tư vấn xây dựng lộ trình phù hợp với từng quy mô và từng lĩnh vực. Chuyển đổi số cần xuất phát từ những bài toán quản trị, tài chính, bán hàng, sản xuất hay chuỗi cung ứng trước khi mở rộng sang các ứng dụng AI phức tạp.

Bài toán vốn cũng là rào cản rất lớn. Đầu tư cho nền tảng số, dữ liệu, điện toán đám mây hay đào tạo nhân lực đều vượt quá khả năng của nhiều doanh nghiệp nhỏ. Khi các cơ chế hỗ trợ tài chính được triển khai nhanh, minh bạch và đúng đối tượng, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư thay vì chỉ dừng ở các dự án thử nghiệm.

Nguồn nhân lực tiếp tục là điểm nghẽn quan trọng. Không ít doanh nghiệp đã có phần mềm nhưng chưa khai thác hết hiệu quả vì thiếu kỹ năng sử dụng. Trong bối cảnh AI phát triển rất nhanh, nhu cầu về phân tích dữ liệu, tự động hóa quy trình và bảo đảm an toàn thông tin ngày càng cấp thiết. Đào tạo vì vậy phải gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và từng vị trí việc làm.

Ông Vũ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Tin học Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng để chuyển đổi số diễn ra thực chất và hiệu quả, doanh nghiệp không thể tự thực hiện mà cần một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, từ chính sách quản lý, nguồn lực công nghệ, chuyên gia tư vấn đến cơ chế hỗ trợ tài chính và pháp lý. Theo đó, Hội Tin học Thành phố Hồ Chí Minh sẽ phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng đội ngũ chuyên gia, kết nối các tập đoàn công nghệ nhằm đưa ra những giải pháp phù hợp cho doanh nghiệp.

Chỉ sau những ngày đầu phát động đã có 25 doanh nghiệp đăng ký tham gia Mạng lưới Liên minh giải pháp số hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các giải pháp được quan tâm tập trung vào thương mại điện tử, bán hàng đa kênh, quản trị quan hệ khách hàng CRM và an toàn thông tin. Đây đều là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến hiệu quả vận hành và năng lực cạnh tranh.

Mục tiêu 100.000 doanh nghiệp số sẽ không được đánh giá bằng số lượng doanh nghiệp cài đặt phần mềm hay ứng dụng AI. Giá trị thực sự phải được phản ánh bằng năng suất lao động cao hơn, chi phí vận hành thấp hơn, doanh thu từ kênh số tăng lên và khả năng cạnh tranh được cải thiện. Khi chính quyền giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp công nghệ cung cấp giải pháp, các viện nghiên cứu và trường đại học phát triển nguồn nhân lực, còn doanh nghiệp chủ động đổi mới, mục tiêu của Thành phố Hồ Chí Minh sẽ có cơ sở để trở thành động lực mới cho tăng trưởng kinh tế số trong những năm tới.