TP Hồ Chí Minh mở màn chuỗi hoạt động chào mừng ngày Văn hoá Việt Nam

Sự kiện được tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Tham dự có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Lê Quốc Phong; Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Nguyễn Mạnh Cường; Phó Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền công tác dân tộc, tôn giáo (Bộ Dân tộc và Tôn giáo) Tào Việt Thắng; Hòa thượng Thích Huệ Thông - Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng đại diện các sở, ngành, địa phương, nghệ nhân và tổ chức tôn giáo trên địa bàn.

Bảo tồn bản sắc văn hóa gắn với phát triển đô thị

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hồ Chí Minh - Lâm Đình Thắng cho biết thành phố hiện là nơi sinh sống của đồng bào 53 dân tộc thiểu số và nơi hoạt động của 13 tôn giáo với hơn 2,8 triệu tín đồ. Sự đa dạng về tiếng nói, trang phục, lễ hội, ẩm thực và đời sống tín ngưỡng đã góp phần hình thành diện mạo văn hóa phong phú của thành phố. Cụ thể hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 18 của Thành ủy, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã ban hành Kế hoạch số 123 nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và huy động nguồn lực phục vụ phát triển.

Theo đó, thành phố sẽ đẩy mạnh số hóa di sản, tích hợp thông tin vào bản đồ số; phát huy vai trò của nghệ nhân, người có uy tín trong việc trao truyền tri thức và nghệ thuật truyền thống cho thế hệ trẻ. Các sở, ngành liên quan cũng sẽ phối hợp kiểm kê, xếp hạng di tích, phát triển các tuyến du lịch văn hóa tâm linh và từng bước nâng tầm những lễ hội tiêu biểu thành sự kiện định kỳ. Việc khai thác giá trị di sản phục vụ du lịch phải bảo đảm giữ gìn bản sắc, sự tôn nghiêm của các không gian tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời tạo thêm cơ hội sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số. Thành phố cũng khuyến khích nhân rộng mô hình cơ sở thờ tự xanh, văn minh, an toàn, gắn hoạt động tôn giáo với công tác an sinh xã hội và phòng, chống ma túy.

Định hướng những nhiệm vụ trọng tâm của chương trình, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Nguyễn Mạnh Cường - nhấn mạnh tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi", khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng đối với sự phát triển bền vững của thành phố. "Kho tàng di sản của đồng bào các dân tộc thiểu số, từ tiếng nói, trang phục đến lễ hội, ẩm thực, đã tạo nên bức tranh văn hóa đặc sắc. Cùng với đó, các tổ chức tôn giáo, chức sắc, nhà tu hành và tín đồ có nhiều đóng góp trong các phong trào thi đua yêu nước, hoạt động thiện nguyện, chăm lo người yếu thế và xây dựng đời sống cộng đồng".

Để triển khai hiệu quả chương trình giai đoạn 2026 - 2030, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường đề nghị các sở, ngành, địa phương và cộng đồng dân tộc, tôn giáo tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, cần tiếp tục hỗ trợ bảo tồn lễ hội truyền thống, duy trì không gian sinh hoạt cộng đồng, khơi dậy ý thức gìn giữ bản sắc của từng dân tộc. Đồng thời, phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của tôn giáo gắn với phong trào thi đua yêu nước, xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại các cơ sở tôn giáo. 

Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu đổi mới phương thức tuyên truyền, đẩy mạnh chuyển đổi số trong bảo tồn di tích và công trình kiến trúc tín ngưỡng, tôn giáo, kết hợp phát triển du lịch văn hóa. Song song đó là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào có đạo; bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định pháp luật và sự công bằng trong thụ hưởng văn hóa, nhất là đối với những nhóm yếu thế. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường bày tỏ tin tưởng sự chung sức của cộng đồng sẽ góp phần xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành đô thị văn hóa toàn cầu, văn minh, hiện đại và nghĩa tình.

Những cam kết cụ thể từ cộng đồng dân tộc, tôn giáo

Hưởng ứng lời phát động, đại diện nghệ nhân, chính quyền cơ sở và các tổ chức tôn giáo đã đăng ký nhiều hoạt động bảo tồn di sản, phát triển văn hóa và chăm lo đời sống người dân đến năm 2030. Đại diện Đoàn Lân Sư Rồng Hằng Anh Đường, nghệ nhân Lương Tấn Hằng cam kết tiếp tục gìn giữ kỹ thuật võ thuật, âm nhạc và những giá trị nguyên bản của nghệ thuật Lân Sư Rồng, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được ghi danh vào tháng 3/2025. Bên cạnh việc truyền dạy cho thế hệ kế cận, đoàn sẽ đẩy mạnh số hóa tư liệu biểu diễn, kết nối với các sản phẩm du lịch văn hóa và đưa những nội dung thi đấu đỉnh cao như Mai Hoa Thung tham gia các sân chơi quốc tế.

Ở cấp cơ sở, Chủ tịch UBND phường Xuân Hòa - Nguyễn Hùng Hậu - cho biết địa phương hiện có 1.060 người dân tộc thiểu số, chiếm khoảng 2,2% dân số, đông nhất là đồng bào Hoa và Khmer. Từ kinh nghiệm tổ chức các hoạt động gắn kết cộng đồng, trong đó có giải đua ghe ngo trên kênh Nhiêu Lộc, phường Xuân Hòa xác định bảo tồn văn hóa phải gắn với nhu cầu thực tế của người dân. Địa phương cam kết tránh triển khai hình thức, tập trung hỗ trợ sinh kế, giáo dục, y tế cho các hộ khó khăn, đồng thời ứng dụng công nghệ số để quảng bá di sản, khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu văn hóa truyền thống.

Các tổ chức tôn giáo cũng đã đăng ký nhiều hoạt động cụ thể đến năm 2030. Trong đó, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP Hồ Chí Minh phấn đấu xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại 60 - 80% tự viện; Cộng đồng Hồi giáo thành phố đặt mục tiêu triển khai mô hình này tại 100% thánh đường, tiểu thánh đường. Các hội quán người Hoa đăng ký bảo tồn lễ hội, nghệ thuật truyền thống, trùng tu di tích và vận động hạn chế đốt vàng mã.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Văn hóa và Thể thao cùng Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh ký kết chương trình phối hợp thực hiện nhiệm vụ phát triển văn hóa giai đoạn 2026 - 2030, tập trung vào bảo tồn di sản, phát triển du lịch và chuyển đổi số.

Một số hình ảnh người dân hào hứng trải nghiệm văn hóa tại sự kiện: