Không chỉ là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa nhất cả nước, TP Hồ Chí Minh còn đang từng bước chuyển hóa sức mạnh mềm văn hóa thành động lực tăng trưởng mới. Trong chiến lược phát triển giai đoạn mới, thành phố xác định công nghiệp văn hóa không chỉ là lĩnh vực giàu bản sắc mà còn là ngành kinh tế mũi nhọn.
Hiếm có địa phương nào tại Việt Nam sở hữu nhịp sống văn hóa đa dạng và giàu năng lượng như TP Hồ Chí Minh. Mỗi ngày, thành phố chứng kiến hàng trăm hoạt động văn hóa diễn ra đồng thời: các suất diễn sân khấu kịch, cải lương, nhạc kịch; những đêm nhạc thính phòng, nhạc ngoài trời quy mô lớn; các triển lãm mỹ thuật; tuần lễ thời trang; lễ hội đường phố; hội chợ sáng tạo; liên hoan phim; biểu diễn xiếc; các sân khấu thi Hoa hậu và các hoạt động nghệ thuật cộng đồng.
Trên cơ sở triển khai Quyết định số 1755/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, cùng với việc đánh giá kỹ tiềm năng, lợi thế và năng lực cạnh tranh, TP Hồ Chí Minh đã xác định 8 lĩnh vực trọng tâm để tập trung phát triển trong giai đoạn đến năm 2030 gồm: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, quảng cáo, du lịch văn hóa và thời trang.
Từ những không gian quen thuộc như Nhà hát Thành phố, Nhà hát Hòa Bình, phố đi bộ Nguyễn Huệ, Nhà hát Trần Hữu Trang, đến các không gian sáng tạo mới... TP Hồ Chí Minh đang tạo nên một hệ sinh thái văn hóa giàu sức sống.
Rạp xiếc và Biểu diễn Đa năng Phú Thọ là một trong 10 rạp xiếc hiện đại nhất thế giới. (Ảnh: Trung tâm Nghệ thuật TP)
Những năm gần đây, nhiều sự kiện mang thương hiệu riêng của thành phố đã tạo được dấu ấn mạnh mẽ như Lễ hội âm nhạc quốc tế HOZO, Lễ hội Sông nước, Liên hoan phim TP Hồ Chí Minh, các chương trình nghệ thuật đường phố và chuỗi hoạt động văn hóa đêm...
Sự sôi động ấy không chỉ phản ánh nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng lớn của người dân, mà còn cho thấy khả năng hấp thụ, sáng tạo và thương mại hóa các giá trị văn hóa của đô thị hơn 10 triệu dân này.
Sự kiện Cineshow trong Liên hoan phim quốc tế TP Hồ Chí Minh 2025. (Ảnh: BTC)
Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi TP Hồ Chí Minh được UNESCO ghi danh là "Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh", trở thành thành phố điện ảnh đầu tiên của Đông Nam Á.
Danh hiệu này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng về mặt quốc tế, mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho các ngành công nghiệp văn hóa của thành phố. Thống kê năm 2024 cho thấy TP Hồ Chí Minh có 17.670 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, chiếm khoảng 7,74% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn. Đây là tỷ lệ cao nhất cả nước. Đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa vào GRDP thành phố cũng tăng liên tục. Năm 2020, lĩnh vực này đóng góp 3,54% GRDP; đến cuối năm 2025, con số này đã tăng lên 5,7%.
Đằng sau các con số là sự chuyển dịch tư duy rõ rệt: văn hóa không còn chỉ được nhìn nhận là lĩnh vực phục vụ đời sống tinh thần, mà đang trở thành nguồn lực nội sinh cho tăng trưởng. TP Hồ Chí Minh đang đi theo hướng mà nhiều đô thị lớn trên thế giới đã lựa chọn: phát triển kinh tế dựa trên sáng tạo, bản quyền, nội dung và trải nghiệm.
Công viên sáng tạo dọc bờ sông Sài Gòn. (Ảnh: Tiến Lực - TTXVN)
Một trong những nền tảng quan trọng của TP Hồ Chí Minh là nguồn tài nguyên văn hóa phong phú. Thành phố có 314 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, trong đó có 4 di tích quốc gia đặc biệt và 3 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận. Hồ sơ đề cử Địa đạo Củ Chi trở thành Di sản thế giới cũng đang được hoàn thiện.
Song song với tài nguyên di sản là lợi thế về con người. Vùng đất này quy tụ đông đảo nghệ sĩ, nhà sáng tạo, doanh nghiệp truyền thông, hãng phim, công ty giải trí và công ty khởi nghiệp công nghệ sáng tạo. Đây cũng là thị trường tiêu dùng văn hóa lớn nhất cả nước với sức mua cao, tốc độ cập nhật xu hướng nhanh và khả năng thương mại hóa mạnh.
Chính sự hội tụ của di sản, sáng tạo và thị trường đã tạo nên lợi thế khác biệt cho thành phố. Từ đó, TP Hồ Chí Minh đang đặt mục tiêu rõ ràng: đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Lấy phương châm "Văn hóa thấm sâu - Truyền thông lan tỏa - Thể thao vươn tầm - Du lịch đột phá" làm kim chỉ nam, thành phố hướng tới mục tiêu xây dựng các ngành công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP của Thành phố. Mục tiêu đến năm 2030, doanh thu từ công nghiệp văn hóa sẽ đóng góp trên 7,2% GRDP – cao hơn mức bình quân cả nước.
TP Hồ Chí Minh được nhiều đoàn phim chọn để ra mắt khán giả. (Ảnh: ĐPCC)
Thứ nhất là hoàn thiện thể chế, với các cơ chế đặc thù về thuế, tín dụng, quỹ phát triển sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Thứ hai là đầu tư hạ tầng, xây dựng các trung tâm sáng tạo, không gian biểu diễn và thiết chế văn hóa hiện đại, mang tính biểu tượng.
Thứ ba là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để đào tạo lực lượng lao động sáng tạo đáp ứng thời đại số.
Công nghiệp văn hóa không đơn thuần là câu chuyện của nghệ thuật. Đó là câu chuyện về tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, xây dựng thương hiệu đô thị và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Với nền tảng sẵn có, hành lang chính sách ngày càng rõ nét cùng sức sáng tạo mạnh mẽ của con người thành phố, TP Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Từ một đô thị sôi động về văn hóa, thành phố mang tên Bác đang từng bước định hình vị thế mới: trung tâm công nghiệp văn hóa của Việt Nam và điểm sáng sáng tạo của khu vực Đông Nam Á. Trong hành trình 50 năm phát triển, đây không chỉ là bước chuyển về kinh tế, mà còn là sự khẳng định cho một tầm nhìn lớn hơn: khi văn hóa trở thành nguồn lực phát triển bền vững của đô thị tương lai.
Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.