TP Hồ Chí Minh tăng tốc chống ngập trong mùa mưa 2026

Trong bối cảnh áp lực ngập nước ngày càng gia tăng do mưa lớn, triều cường và tốc độ đô thị hóa nhanh, TP Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh hàng loạt dự án chống ngập quy mô lớn với kỳ vọng từng bước giải quyết bài toán ngập nước kéo dài nhiều năm qua.

Mưa đầu mùa, nhiều khu vực tái diễn ngập sâu

Liên tiếp những ngày đầu tháng 5, nhiều khu vực tại TP Hồ Chí Minh xuất hiện mưa lớn vào chiều tối khiến hàng loạt tuyến đường ngập sâu. Tại khu vực Quốc lộ 13 và nhiều tuyến đường ở TP Thủ Đức cũ, nước dâng nhanh chỉ sau thời gian ngắn, nhiều phương tiện chết máy, giao thông ùn ứ kéo dài. Hình ảnh người dân bì bõm lội nước giữa khu vực cửa ngõ phía Đông thành phố tiếp tục cho thấy áp lực chống ngập ngày càng lớn khi TP Hồ Chí Minh bước vào cao điểm mùa mưa năm 2026.

Theo thống kê của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, riêng trong cơn mưa lớn chiều 2/5, thành phố ghi nhận 11 điểm ngập, chủ yếu tập trung tại khu vực TP Thủ Đức cũ và quanh chợ Thủ Đức. Nhiều tuyến đường như Dương Văn Cam, Kha Vạn Cân, Đặng Thị Rành, Hồ Văn Tư… ngập sâu chỉ sau thời gian ngắn mưa lớn kết hợp triều cường.

"Rốn ngập" chợ Thủ Đức và áp lực hạ tầng đô thị

Theo đánh giá của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, áp lực ngập nước tại khu vực TP Thủ Đức cũ đang ngày càng lớn khi mưa lớn xuất hiện với tần suất dày hơn trong đầu mùa mưa năm nay. Khu vực chợ Thủ Đức từ lâu được xem là "rốn ngập" của khu Đông thành phố do có địa hình dạng "lòng chảo", khiến nước mưa tập trung nhanh khi xuất hiện mưa lớn. Trong khi đó, quá trình đô thị hóa mạnh mẽ nhiều năm qua khiến diện tích bê tông hóa tăng nhanh, làm giảm khả năng thấm nước tự nhiên của mặt đất. Ngoài yếu tố địa hình, hệ thống thoát nước tại nhiều khu vực hiện vẫn chưa đồng bộ. Một số tuyến đường chưa được đầu tư hoàn chỉnh hệ thống cống hoặc chưa kết nối hiệu quả với mạng lưới thoát nước chung. Tình trạng rác thải bít cửa thu nước, lấn chiếm kênh rạch và hành lang thoát nước cũng làm giảm đáng kể khả năng tiêu thoát nước trong mùa mưa.

TP Hồ Chí Minh tăng tốc loạt dự án chống ngập

Trước áp lực ngập nước ngày càng lớn, TP Hồ Chí Minh đang đồng loạt triển khai nhiều dự án chống ngập từ quy mô cục bộ đến các công trình hạ tầng trọng điểm nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước cho toàn thành phố. Tại nhiều khu vực thường xuyên xảy ra ngập cục bộ, thành phố đang triển khai hàng loạt dự án cải tạo hệ thống thoát nước, nâng cấp cống hộp, nạo vét kênh rạch và xây dựng các tuyến cống mới. Nhiều công trình tập trung tại khu Đông và một số cửa ngõ phía Tây thành phố nhằm xử lý tình trạng ngập sau mưa lớn kết hợp triều cường. Song song đó, các dự án cải tạo hệ thống thoát nước trên những tuyến đường thường xuyên ngập như Dương Văn Cam, Kha Vạn Cân, Đặng Thị Rành, Quốc Hương, Nguyễn Văn Hưởng hay khu vực quanh chợ Thủ Đức cũng đang được đẩy nhanh tiến độ để kịp phục vụ mùa mưa năm nay. Riêng tại khu vực quanh chợ Thủ Đức, thành phố đang triển khai các hạng mục cải tạo hệ thống thoát nước trên các tuyến Dương Văn Cam, Đặng Thị Rành, Kha Vạn Cân và Hồ Văn Tư nhằm giảm tình trạng ngập cục bộ sau mưa lớn. Một số công trình nạo vét, khơi thông dòng chảy tại các tuyến rạch thoát nước kết nối khu vực này cũng đang được triển khai để tăng khả năng tiêu thoát nước cho toàn lưu vực.

Ngoài các dự án quy mô nhỏ và trung bình, TP Hồ Chí Minh cũng đang triển khai nhiều công trình chống ngập trọng điểm có tổng mức đầu tư hàng nghìn đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, dự án cải tạo môi trường và xây dựng hạ tầng dọc kênh Tham Lương – Bến Cát – rạch Nước Lên với tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng hiện đang được đẩy nhanh tiến độ. Đây là một trong những công trình chống ngập trọng điểm của TP Hồ Chí Minh, đóng vai trò trục tiêu thoát nước quan trọng cho khu vực phía Tây và Tây Bắc thành phố.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP Hồ Chí Minh, đến nay hơn 67% khối lượng công việc của dự án đã hoàn thành. Khi đưa vào khai thác, công trình được kỳ vọng sẽ góp phần giảm ngập, cải thiện môi trường và tăng khả năng kết nối hạ tầng đô thị dọc tuyến kênh.

Bên cạnh đó, thành phố cũng đang triển khai dự án xây dựng hệ thống thoát nước chung cấp 2, cấp 3 và hệ thống thoát nước mưa thuộc lưu vực 1 của dự án Vệ sinh môi trường Thành phố giai đoạn 2 nhằm tăng khả năng thu gom và tiêu thoát nước cho khu vực trung tâm.

Ngoài ra, dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP Hồ Chí Minh có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu với hệ thống cống kiểm soát triều quy mô lớn cũng đang được thành phố tiếp tục tháo gỡ vướng mắc để sớm hoàn thiện. Khi đưa vào vận hành đồng bộ, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát ngập do triều cho khu vực trung tâm và nhiều vùng ven sông, kênh rạch của thành phố.

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, thành phố đang đặt mục tiêu xử lý dứt điểm 29 vị trí ngập trong tổng số 159 điểm ngập hiện hữu ngay trong năm 2026. Đồng thời, TP Hồ Chí Minh cũng đang quyết tâm triển khai và hoàn thành 24 dự án chống ngập trên địa bàn với tổng mức đầu tư gần 38.000 tỷ đồng.

Kỳ vọng nâng năng lực chống ngập cho toàn thành phố

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, việc đồng loạt triển khai các dự án thoát nước, cải tạo kênh rạch và nâng cấp hạ tầng đang từng bước giúp cải thiện khả năng tiêu thoát nước tại nhiều khu vực thường xuyên ngập cục bộ.

Nhiều công trình sau khi hoàn thành được kỳ vọng không chỉ giảm ngập do mưa lớn mà còn góp phần tăng khả năng kiểm soát triều cường, cải thiện môi trường sống và chỉnh trang đô thị. Trong đó, các tuyến kênh, rạch sau cải tạo sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tăng khả năng điều tiết nước cho toàn hệ thống thoát nước đô thị.

Bên cạnh các dự án đang triển khai, TP Hồ Chí Minh cũng tiếp tục nghiên cứu, đề xuất thêm nhiều công trình mới nhằm nâng cao năng lực chống ngập trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh và lượng mưa có xu hướng gia tăng do tác động của biến đổi khí hậu.

Theo các chuyên gia hạ tầng đô thị, để giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước, thành phố cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ mở rộng hệ thống thoát nước, cải tạo kênh rạch, kiểm soát lấn chiếm hành lang thoát nước đến tăng diện tích thấm nước tự nhiên trong đô thị. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa tiếp tục gia tăng, bài toán chống ngập tại TP Hồ Chí Minh được dự báo vẫn còn nhiều áp lực trong những năm tới.