TP Hồ Chí Minh: Thúc đẩy chuyển đổi mô hình KCN sinh thái, phát triển bền vững, tăng trưởng xanh

Đoàn công tác Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP Hồ Chí Minh (HEPZA), cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) vừa đến tham quan và làm việc tại KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 - PM3 SIP (phường Tân Phước, TP Hồ Chí Minh).

Tham dự có ông Lê Viết Phúc, Phó trưởng ban HEPZA; ông Karasawa Masayuki, đại diện cấp cao văn phòng JICA Việt Nam, chi nhánh TP Hồ Chí Minh cùng các chuyên gia, tổ chức quốc tế và các chủ đầu tư hạ tầng KCN, đến thăm và làm việc tại KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3. 

Đây là hoạt động quan trọng trong khuôn khổ chương trình trao đổi về thúc đẩy phát triển KCN sinh thái tại TP Hồ Chí Minh, nhằm chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi chuyên môn và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình KCN sinh thái, hướng tới phát triển bền vững và tăng trưởng xanh.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Kazama Toshio, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thanh Bình Phú Mỹ - Chủ đầu tư KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3, cho biết, PM3 SIP là KCN chuyên sâu duy nhất được Chính phủ Việt Nam phê duyệt vào tháng 9/2014. PM3 SIP được lựa chọn là một trong những dựa án trọng điểm của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây (nay thuộc phía Đông TP Hồ Chí Minh) và đóng vai trò là KCN mô hình trong chương trình phát triển kinh tế khởi nguồn từ địa phương do JICA đề xuất.

Ngay từ khi thành lập, PM3 SIP đã xác định việc chuyển đổi sang KCN sinh thái không phải là mục tiêu ngắn hạn mà là một quá trình chiến lược lâu dài. Tại PM3 SIP sinh thái và phát triển bền vững được đặt làm giá trị cốt lõi trong hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ quản lý. Chúng tôi lấy nguyên tắc ESG (môi trường – xã hội – quản trị) làm nền tảng, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và cộng sinh công nghiệp, tối ưu hoá tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu phát thải.

Trong suốt 10 năm qua, bằng những nỗ lực không ngừng, PM3 SIP đã chuyển đổi một khu đất ngập mặn có giá trị kinh tế thấp thành một KCN hiện đại, hài hoà với đặc điểm nổi bật như: Hạ tầng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế; hệ thống xử lý nước thải hiện đại tiêu chuẩn cao; hệ thống cấp điện, nước, viễn thông, khí thiên nhiên, khí công nghiệp được đi ngầm và cấp trực tiếp đến hàng rào nhà máy của từng nhà đầu tư.

Nhờ những lợi thế này, PM3 SIP đã đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của các tập doàn toàn cầu có tiềm lực tài chính mạnh và công nghệ tiên tiến. "Đến nay, KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 đã thu hút khoảng 6 tỷ USD vốn đầu tư và dự kiến con số này sẽ vượt 7 tỷ USD vào năm 2027 khi các dự án hiện tại hoàn tất cấp phép. Giá trị đầu tư thu hút bình quân đạt từ 10-12 USD trên mỗi hecta đất công nghiệp cho thuê", ông Kazama Toshio thông tin thêm.

PM3 SIP hoạt động trong các lĩnh vực như công nghiệp nặng, hoá chất và vật liệu cơ bản - những ngành đối mặt với nhiều thách thức về môi trường. Tuy nhiên, PM3 SIP đã xác định rõ cách tiếp cận có chọn lọc ngay từ giai đoạn xúc tiến đầu tư, ưu tiên các ngành nghề và dự án đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về môi trường, hiệu quả sử dụng tài nguyên và mục tiêu phát triển bền vững.

Ông Hieda Shusuke, Trưởng ban cố vấn, đoàn chuyên gia JICA nhấn mạnh, tại PM3 SIP thì chúng tôi có những hoạt động hỗ trợ như đồng hồ đo thông minh việc sử dụng điện, hỗ trợ PM3 SIP trong việc nộp đơn đăng ký KCN sinh thái. Tháng 9/2025, PM3 SIP đã hoàn thiện và nộp hồ sơ đăng ký để được công nhận là KCN sinh thái đầu tiên tại Việt Nam. Dự kiến KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 sẽ được chứng nhận KCN sinh thái vào đầu năm 2026. 

"Chúng tôi hy vọng trong tương lai, mô hình KCN sinh thái đầu tiên của PM3 SIP sẽ thành công và được nhân rộng tại nhiều KCN khác", ông Hieda Shusuke nói. 

Theo ông Lê Viết Phúc, Phó Trưởng ban HEPZA, dự án "Hỗ trợ kỹ thuật xây dựng KCN kiểu mẫu, KCN thông minh theo định hướng sinh thái và ứng dụng công nghệ thông minh trong quản lý, vận hành KCN" được thực hiện tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (trước sáp nhập) với sự tài trợ của JICA. Dự án dược thực hiện từ tháng 10/2023 và tới nay đã hoàn thành giai đoạn 1, đạt được kết quả hết sức khả quan. KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 đã lập hồ sơ và HEPZA đang lấy ý kiến các Bộ, ngành có liên quan để xem xét, đối với đề xuất cấp giấy chứng nhận KCN sinh thái cho KCN trong thời gian tới. 

Thông qua buổi làm việc, HEPZA mong muốn giúp các chủ đầu tư hạ tầng, trải nghiệm thực tế quá trình thực hiện, những khó khăn và bài học kinh nghiệm thực hiện dự án tại KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 để xem xét, làm cơ sở nhân rộng mô hình KCN sinh thái tại TP Hồ Chí Minh trong tương lai.