TP Hồ Chí Minh thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng

Chiều 13/3, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được chủ trì hội thảo "Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TP Hồ Chí Minh". Hội thảo tập trung phân tích bối cảnh kinh tế hiện nay và đề xuất các giải pháp nhằm duy trì đà tăng trưởng cao của thành phố.

Theo Tiến sĩ Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh, kinh tế toàn cầu đang chịu tác động từ nhiều yếu tố bất định như xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng và sự thay đổi chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến thương mại quốc tế mà còn tạo sức ép lên chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng của các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam.

TP Hồ Chí Minh vừa đứng trước cơ hội mở rộng tăng trưởng, vừa đối mặt nhiều thách thức. Một trong những yêu cầu quan trọng là phải bảo đảm nguồn năng lượng ổn định để duy trì hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ. Theo các chuyên gia, nếu không đảm bảo được nguồn năng lượng, mục tiêu tăng trưởng cao sẽ gặp nhiều rủi ro do chi phí sản xuất tăng và nguy cơ gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp.

Kịch bản tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh

Ông Phạm Bình An cho biết, dù kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, nhưng các chỉ số kinh tế của TP Hồ Chí Minh trong những tháng đầu năm 2026 vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực.

Cụ thể, trong 2 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của thành phố ước tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước; trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng khoảng 16,4%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 316.459 tỷ đồng, tăng 13,1%. Kim ngạch xuất khẩu ước đạt 14,72 tỷ USD, tăng 10,58%.

"Những kết quả này cho thấy các động lực tăng trưởng của thành phố đang phục hồi và duy trì đà tích cực", ông An cho biết.

Tuy nhiên, hoạt động xuất nhập khẩu vẫn có nguy cơ chịu tác động từ chi phí logistics tăng, giá nguyên vật liệu biến động và rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngoài ra, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các bất ổn địa chính trị.

Trên cơ sở đánh giá các yếu tố trong và ngoài nước, Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh đã xây dựng một số kịch bản tăng trưởng cho năm 2026.

Theo đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong cả năm, TP Hồ Chí Minh cần đạt mức tăng trưởng kinh tế ít nhất 10,3% trong 6 tháng đầu năm. Nếu kịch bản bất lợi xảy ra khi xung đột toàn cầu kéo dài, mức tăng trưởng quý II cần đạt từ 12,62% đến 13,52%. Trong kịch bản cơ sở, mức tăng trưởng cần đạt từ 11,59% đến 12,49%, còn trong kịch bản khả quan nhất là từ 10,41% đến 11,31%.

Các kịch bản này đòi hỏi thành phố phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và tận dụng tối đa các động lực phát triển.

6 nhóm giải pháp thúc đẩy tăng trưởng

Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh đã đề xuất sáu nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của thành phố trong thời gian tới.

Thứ nhất, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công ngay từ đầu năm 2026, tập trung vào các dự án hạ tầng giao thông, logistics và khu công nghệ cao.

Thứ hai, thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu. 

Thứ ba, kích cầu tiêu dùng nội địa và dịch vụ thông qua các chương trình khuyến mại, lễ hội mua sắm và hoạt động du lịch.

Thứ tư, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và đầu tư tư nhân chất lượng cao.

Thứ năm, phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo. 

Thứ sáu, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát rủi ro, trong đó có việc ổn định nguồn cung năng lượng, kiểm soát giá cả, kích hoạt dự trữ chiến lược và khuyến khích tiết kiệm năng lượng trong toàn xã hội.

Ổn định năng lượng để đảm bảo tăng trưởng bền vững

Theo các chuyên gia, ổn định năng lượng đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế TP Hồ Chí Minh, nơi có nhu cầu tiêu thụ năng lượng lớn và mật độ doanh nghiệp cao.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn, cho rằng bài học từ các giai đoạn khủng hoảng trước đây cho thấy việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội là yếu tố then chốt để nền kinh tế phục hồi và phát triển.

Ông nhấn mạnh trong bối cảnh hiện nay, các giải pháp cần được triển khai đồng bộ như ổn định giá xăng dầu, tăng cường chống buôn lậu, hỗ trợ an sinh xã hội và bình ổn giá lương thực thực phẩm. Bên cạnh đó, thành phố cũng có thể triển khai các chương trình tiết kiệm năng lượng và khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng như metro, xe buýt.

Về dài hạn, TP Hồ Chí Minh cần đẩy mạnh chuyển đổi sang hạ tầng xanh và năng lượng sạch, giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch để nâng cao tính bền vững của hệ thống năng lượng.

Song song với việc đảm bảo an ninh năng lượng, TP Hồ Chí Minh cũng đang thúc đẩy các chiến lược phát triển mới nhằm tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện kế hoạch hành động để triển khai mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong đó, Viện Nghiên cứu phát triển chủ trì phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện đề án, trình Ban Thường vụ Thành ủy để xây dựng chương trình hành động tổng thể cho toàn thành phố.

Song song đó, các cơ quan chức năng cần tập trung đảm bảo các điều kiện nền tảng cho tăng trưởng, đặc biệt là an ninh năng lượng. Sở Công Thương sẽ chủ trì xây dựng hệ thống theo dõi cung - cầu năng lượng, đánh giá khả năng đáp ứng cho giai đoạn tới và xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động giá hoặc nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Các sở, ngành liên quan cũng cần đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là giao thông đô thị, logistics và hạ tầng năng lượng, đồng thời nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.

Các chuyên gia cho rằng việc kết hợp hài hòa giữa các động lực tăng trưởng truyền thống và các động lực mới, đồng thời đảm bảo ổn định năng lượng không chỉ giúp đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, mà còn tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của cả nước trong những năm tới.