TP Hồ Chí Minh triển khai 13 tuyến buýt chất lượng cao đón đầu sân bay Long Thành

Để chuẩn bị cho sự kiện khánh thành và đưa vào khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn một vào cuối năm 2026, vấn đề kết nối giao thông giữa siêu dự án này và trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước đang được đặt lên hàng đầu. Trong bối cảnh các dự án đường sắt nhẹ hay metro vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư và dự kiến chỉ có thể hoàn thành sau năm 2030, vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt được xem là lời giải cấp thiết nhất. Nhằm đáp ứng nhu cầu này, Sở Giao thông Vận tải TP Hồ Chí Minh đã hoàn thiện phương án trình Ủy ban nhân dân Thành phố về việc tổ chức mạng lưới 13 tuyến xe buýt mới kết nối trực tiếp tới Long Thành.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong đề án lần này là định hướng vận hành theo mô hình buýt sân bay chất lượng cao (airport express), khác biệt hoàn toàn so với xe buýt truyền thống nội đô. Theo đó, các tuyến mới được thiết kế lộ trình đi qua những đầu mối giao thông trọng điểm như bến xe liên tỉnh, trung tâm đô thị sầm uất, các tuyến cao tốc và quốc lộ huyết mạch. Đặc biệt, để đảm bảo tính nhanh chóng, một số tuyến sẽ chỉ dừng đón trả khách tại các điểm trung chuyển lớn, hạn chế tối đa việc dừng đỗ dọc đường nhằm rút ngắn thời gian di chuyển. Phương tiện được đưa vào khai thác có sức chứa đa dạng từ 9 đến 80 chỗ ngồi; riêng đối với các tuyến chạy trên đường cao tốc, quy định an toàn được siết chặt với việc không bố trí chỗ đứng cho hành khách.

Thay vì gom chung vào một trục đường, mạng lưới 13 tuyến xe buýt này được thiết kế phủ rộng để phục vụ luồng khách đa dạng từ nhiều khu vực. Hành khách ở vùng lõi trung tâm và điểm nóng hàng không hiện tại có thể lựa chọn tuyến từ Bến xe buýt Sài Gòn đi Long Thành, hoặc sử dụng tuyến buýt nhanh kết nối trực tiếp hai sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành. Để tạo sự liền mạch cho các tỉnh lân cận, mạng lưới còn đan cài các lộ trình xuất phát từ Tân Sơn Nhất đi qua Thủ Thiêm đến Bà Rịa - Vũng Tàu; qua cầu Ba Son đến Long Sơn - Long Hải; hay đi từ Tân Sơn Nhất qua Chợ Lớn tới Phú Mỹ - Đất Đỏ - Phước Hải. Các cực bến xe lớn cũng được kết nối chặt chẽ, bao gồm các chuyến xuất phát từ Bến xe Miền Đông mới, Bến xe Miền Tây, Bến xe buýt quận 8 hướng thẳng đến Long Thành. Ở phạm vi liên vùng, mạng lưới kéo dài đến tận Bình Dương với các tuyến từ Bến xe Bình Dương và Bến xe Bàu Bàng, cùng các tuyến phục vụ du lịch xuất phát từ Bến xe Vũng Tàu, hay từ Long Thành đi Phước Hải, Long Hải và Phước Bửu - Hồ Tràm.

Bên cạnh việc mở mới, đề án cũng linh hoạt đề xuất điều chỉnh lộ trình của 4 tuyến buýt hiện hữu đang hoạt động trên quốc lộ 51 (gồm tuyến 60-3, 72-1, 72-2B, 172) nhằm tăng cường khả năng tiếp cận vào thẳng khu vực nhà ga mới.

Lộ trình triển khai mạng lưới này được vạch ra theo ba giai đoạn cụ thể, bám sát tiến độ hoàn thiện của sân bay. Ngay từ quý III năm nay, giai đoạn một sẽ được kích hoạt bằng việc điều chỉnh kết nối 4 tuyến hiện hữu, đồng thời mở hai tuyến buýt nhanh mang tính trọng điểm là Bến xe buýt Sài Gòn - Long Thành và Tân Sơn Nhất - Long Thành. Bước đi này nhằm giải quyết ngay lập tức bài toán đi lại trực tiếp từ trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh và trung chuyển hành khách giữa hai càng hàng không lớn nhất miền Nam. Bước sang năm 2027, giai đoạn hai sẽ đưa vào khai thác thêm 5 tuyến mới, tập trung vào luồng khách từ Bình Dương, khu vực Bến xe Miền Đông mới và các trục kết nối Tân Sơn Nhất đi Thủ Thiêm, Vũng Tàu. Đến quý IV năm 2027, khi sản lượng hành khách qua Long Thành đã ổn định, 6 tuyến còn lại sẽ chính thức đi vào hoạt động, khép kín toàn bộ mạng lưới.

Tuy nhiên, do tính chất hoạt động liên tỉnh của toàn bộ các tuyến, việc triển khai trên thực tế đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ. Thành phố Hồ Chí Minh sẽ cần lấy ý kiến thống nhất từ Bộ Giao thông Vận tải, đồng thời phối hợp chặt chẽ với tỉnh Đồng Nai để chốt phương án về quy hoạch mạng lưới cũng như các tiêu chí khắt khe nhằm lựa chọn đơn vị vận tải đủ năng lực.