Trái tim "quá tải" trong thai kỳ: Cảnh báo biến cố nguy kịch

Khi thai kỳ trở thành "bài kiểm tra sức bền" của trái tim người mẹ

Trong thai kỳ, trái tim người mẹ phải hoạt động liên tục và mạnh mẽ để nuôi dưỡng cả mẹ và thai nhi.

Lượng máu trong cơ thể có thể tăng tới 30-50%, khiến tim phải co bóp liên tục với cường độ cao hơn nhằm đảm bảo tuần hoàn cho cả hai cơ thể. Bên cạnh đó những thay đổi nội tiết khiến thành mạch mềm và giãn hơn để thích nghi với nhu cầu tuần hoàn ngày càng lớn.

Phần lớn thai phụ trải qua thai kỳ an toàn. Tuy nhiên, ở một số trường hợp hiếm gặp, áp lực kéo dài lên tim và mạch máu có thể làm khởi phát những biến cố tim mạch nguy hiểm như bóc tách động mạch vành tự phát - nguyên nhân hàng đầu gây nhồi máu cơ tim liên quan đến thai kỳ.

Điều đáng lo ngại là bệnh thường xuất hiện đột ngột, với rất ít dấu hiệu cảnh báo trước.

Từ một thai kỳ ổn định đến cơn nhồi máu cơ tim cấp ở tuần thai 37

Trường hợp của sản phụ N. (34 tuổi) là minh chứng điển hình cho sự nguy hiểm của bóc tách động mạch vành tự phát - bệnh lý hiếm gặp nhưng có thể đẩy cả mẹ và thai nhi vào tình thế nguy kịch chỉ trong thời gian ngắn.

Ở tuần thai thứ 37, chị nhập viện với các biểu hiện buồn nôn, đau tức ngực và khó thở. Điều đáng nói là trước đó thai kỳ của chị hoàn toàn ổn định, không có tiền sử tim mạch hay bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào. Nhận thấy cơn đau ngực có tính chất bất thường, các bác sĩ lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu tim mạch.

Kết quả điện tim ghi nhận hình ảnh nhồi máu cơ tim cấp, men tim tăng cao, chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng.

Ngay lập tức, báo động đỏ liên chuyên khoa được kích hoạt khi người mẹ đối mặt với nguy cơ suy tim cấp, rối loạn nhịp nguy hiểm hoặc ngừng tim bất cứ lúc nào.

Theo ThS.BS Nguyễn Đình Công - Phó khoa Tim mạch - Tim mạch can thiệp BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh, bóc tách động mạch vành tự phát là tình trạng thành mạch vành bị rách, tạo thành "lòng mạch giả" chèn ép dòng máu nuôi tim. Khác với nhồi máu cơ tim do xơ vữa thường gặp, bệnh lý này chủ yếu xuất hiện ở phụ nữ trẻ, khỏe mạnh và có liên quan mật thiết đến thai kỳ.

Bệnh hiếm gặp, dấu hiệu mờ nhạt - Quyết định đúng lúc cứu sống hai mẹ con

Mặc dù chỉ gặp ở khoảng 2/100.000 thai phụ nhưng bóc tách động mạch vành tự phát được xem là một trong những biến cố tim mạch nguy hiểm nhất liên quan đến thai kỳ.

Thách thức lớn nhất nằm ở chỗ các triệu chứng ban đầu như đau ngực, khó thở hay buồn nôn rất dễ bị nhầm lẫn với những thay đổi sinh lý thông thường, khiến việc chẩn đoán có thể bị chậm trễ trong khi cơ tim đang từng phút bị tổn thương.

Với sản phụ N., sự cảnh giác của ê-kíp cấp cứu đã tạo nên bước ngoặt quyết định. Khi nguyên nhân được xác định, các chuyên gia tim mạch can thiệp, sản khoa, hồi sức, gây mê hồi sức và sơ sinh lập tức bước vào cuộc hội chẩn khẩn cấp để giải bài toán khó nhất: làm sao cứu người mẹ đang đứng trước nguy cơ suy sụp tuần hoàn, đồng thời đảm bảo an toàn cho thai nhi đã đủ tháng.

Phương án cuối cùng được lựa chọn là mổ lấy thai khẩn cấp trước, sau đó chuyển thẳng sang phòng can thiệp để tái thông động mạch vành.

Từ phòng mổ đến phòng can thiệp, mọi khâu được triển khai liên tục, không có chỗ cho sự chậm trễ, bởi mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định sự sống còn của hai mẹ con.

Nhờ chẩn đoán chính xác, phản ứng thần tốc và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa, cả mẹ và bé đều vượt qua "cửa tử" và hồi phục ổn định. Một kết quả trọn vẹn, bởi chỉ cần chậm thêm một nhịp, hành trình giữ lại cả hai sự sống có thể đã không còn cơ hội.

Từ ca bệnh này, bác sĩ Công nhấn mạnh, thai phụ không nên xem nhẹ các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, hồi hộp hoặc mệt bất thường, kể cả khi thai kỳ trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột, kéo dài hoặc ngày càng nặng hơn, cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu chuyên sâu. Bởi đôi khi, những biểu hiện tưởng chừng rất bình thường lại là tín hiệu đầu tiên của một biến cố tim mạch đe dọa tính mạng.