Triển khai đồng bộ Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi từ đầu năm 2027

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã ký Quyết định số 920/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, nhằm bảo đảm Luật được thực hiện đồng bộ, thống nhất và hiệu quả trên phạm vi cả nước từ ngày 1/1/2027.

Theo Kế hoạch, việc triển khai thi hành Luật nhằm xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan chủ trì và cơ quan phối hợp trong tổ chức thực hiện; đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, tổ chức và cá nhân liên quan đối với công tác trợ giúp pháp lý. Kế hoạch cũng hướng tới mục tiêu tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thi hành pháp luật về trợ giúp pháp lý trong bối cảnh hiện nay, góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý của người dân, nhất là các nhóm yếu thế trong xã hội.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động trợ giúp pháp lý để phù hợp với các quy định mới của Luật. Theo đó, Bộ Tư pháp được giao chủ trì tổ chức rà soát, sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản hiện hành liên quan; phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan liên quan tổng hợp kết quả rà soát, xây dựng báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm triển khai nhiệm vụ này tại địa phương. Thời gian hoàn thành trong Quý III và Quý IV năm 2026.

Bộ Tư pháp cũng được giao chủ trì xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý và các biện pháp bảo đảm thi hành trước ngày 15/9/2026. Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng các thông tư hướng dẫn thi hành, trong đó có Thông tư liên tịch thay thế các văn bản hiện hành về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng. Thời hạn trình các văn bản này trước ngày 31/10/2026.

Theo Kế hoạch, công tác quán triệt, tập huấn triển khai thi hành Luật được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và các cơ quan liên quan nắm vững các quy định mới. Bộ Tư pháp sẽ tổ chức các hội nghị quán triệt nội dung của Luật và tập huấn triển khai thi hành cho các bộ, ngành, địa phương cùng các cơ quan liên quan bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp. Các hoạt động này dự kiến triển khai trong Quý II, III và IV năm 2026.

Ở cấp địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ tổ chức quán triệt, triển khai thi hành Luật và các văn bản hướng dẫn cho các cơ quan, đơn vị thuộc địa phương và cấp xã. Đồng thời, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an cùng các bộ, ngành liên quan sẽ tổ chức tập huấn các nội dung mới của Luật và công tác phối hợp trong hoạt động trợ giúp pháp lý cho đội ngũ cán bộ, công chức thuộc phạm vi quản lý.

Cùng với công tác hoàn thiện thể chế và tập huấn nghiệp vụ, hoạt động truyền thông, phổ biến nội dung của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng được đẩy mạnh. Bộ Tư pháp sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam cùng các cơ quan thông tin đại chúng xây dựng kế hoạch truyền thông nhằm phổ biến rộng rãi các quy định mới đến người dân và các tổ chức có liên quan.

Trong Quý III, IV năm 2026 và các năm tiếp theo, Bộ Tư pháp sẽ biên soạn, phát hành tài liệu phục vụ công tác truyền thông, phổ biến pháp luật; đồng thời phối hợp với các cơ quan Trung ương và địa phương tổ chức các hoạt động tuyên truyền thông qua báo chí, nền tảng số và các hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng. Các cơ quan như Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan cũng sẽ tổ chức các hội nghị và sản phẩm truyền thông giới thiệu những điểm mới của Luật trong Quý IV/2026.

Kế hoạch đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ rà soát người thuộc diện được trợ giúp pháp lý và kiện toàn mạng lưới tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý tại địa phương. Theo đó, hằng năm Bộ Tư pháp sẽ tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ và kỹ năng cho đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm phối hợp triển khai nhiệm vụ này tại địa phương.

Trong Quý IV năm 2026, các địa phương sẽ tiến hành rà soát, thống kê người thuộc diện được trợ giúp pháp lý; rà soát các tổ chức và đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý nhằm bảo đảm Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước thực sự trở thành đơn vị cung ứng dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu chuyên nghiệp ở địa phương. Đồng thời, các địa phương sẽ đánh giá nhu cầu thành lập các chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, nghiên cứu giải pháp kiện toàn và phát triển mạng lưới trợ giúp pháp lý phù hợp với điều kiện thực tiễn, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý kịp thời, chất lượng.

Theo Kế hoạch, từ năm 2027 và các năm tiếp theo, Bộ Tư pháp sẽ tổ chức kiểm tra công tác thi hành Luật và các văn bản hướng dẫn nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm Luật đi vào cuộc sống hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các đối tượng được trợ giúp pháp lý.