Triển vọng tuyến hàng hải qua Bắc Cực

Trong bối cảnh những biến động tại eo biển Hormuz và các điểm nghẽn hàng hải truyền thống ngày càng làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng toàn cầu, việc thiết lập các tuyến hàng hải mới là yêu cầu dài hạn.

Tuyến hàng hải nối Trung Quốc với châu Âu qua Bắc Băng Dương vừa chính thức bước vào giai đoạn vận hành thường lệ hàng tuần, với thời gian vận chuyển được rút ngắn gần một nửa so với hải trình truyền thống qua kênh đào Suez. Tuy nhiên, chi phí cao, mùa khai thác ngắn và quy mô vận chuyển còn hạn chế khiến khả năng thương mại hóa của tuyến đường này vẫn cần phải được kiểm chứng.

Ngày 15/8 vừa qua, tàu container Dubai Tower đã rời cảng Ninh Ba - Châu Sơn, đánh dấu tuyến đường biển Trung Quốc - châu Âu qua Bắc Cực chính thức bước vào giai đoạn vận hành theo lịch trình hàng tuần, với ít nhất 8 chuyến trong mùa hè năm nay.

Trang Chiết Giang Online cho biết, nếu hải trình truyền thống qua kênh đào Suez mất từ 30 đến 40 ngày và tuyến vòng qua Mũi Hảo Vọng cần hơn 50 ngày, thì tuyến Bắc Cực chỉ mất khoảng 20 ngày. Bài báo dẫn một số tính toán cho thấy, thời gian vận chuyển rút ngắn có thể giúp doanh nghiệp giảm khoảng 40% lượng hàng tồn kho phục vụ cho thị trường châu Âu, qua đó giảm vốn bị chiếm dụng.

Nhiệt độ dọc hành trình dao động trong khoảng - 3 đến 10 độ C, cũng phù hợp hơn với những mặt hàng nhạy cảm với nhiệt như tủ lưu trữ năng lượng và pin động lực.

Tiềm năng là không nhỏ, song việc khai thác thường xuyên tuyến đường biển này hiện vẫn còn nhiều hạn chế. Trang mạng Tin tức Trung Quốc cho biết, thời gian khai thác của tuyến hàng hải Bắc Cực chỉ tập trung trong khoảng 04 tháng, từ tháng 7 đến tháng 10 hàng năm. Thuyền viên cũng cần phải được đào tạo đặc biệt về điều khiển tàu trong vùng băng, thông tin liên lạc và ứng phó sự cố; trong khi số nhân lực đủ điều kiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu.

Ngoài ra, dù hành trình ngắn nhưng giá cước của tuyến Bắc Cực hiện vẫn cao hơn tuyến qua Biển Đỏ, do phải sử dụng tàu gia cường để đi trong vùng băng, cũng như các chi phí quá cảnh, dẫn đường và bảo hiểm vùng cực. Nhật báo Bắc Kinh nhận định, tuyến vận tải này hiện chủ yếu nhắm tới hàng hóa có giá trị cao và yêu cầu giao nhanh, thay vì các mặt hàng phổ thông.

Một thách thức khác là quy mô vận tải. Trang Quan sát Thượng Hải ước tính, ngay cả trong điều kiện lý tưởng, tổng lượng vận chuyển trong một mùa của tuyến này hiện cũng không quá 20.000 container tiêu chuẩn, con số không đáng kể so với các lộ trình hàng hải truyền thống hiện nay.

Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, tuyến hàng hải qua Bắc Cực có nhiều triển vọng để trở thành một tuyến vận tải nhanh theo mùa và đóng vai trò phương án dự phòng cho chuỗi cung ứng. Mặc dù vậy, hiệu quả kinh tế và khả năng vận hành ổn định của tuyến đường này vẫn cần tiếp tục được kiểm chứng bằng các chuyến tàu trong mùa vận chuyển năm nay.