Triệt phá cơ sở sản xuất giò, chả sử dụng hàn the, tạm giữ gần 600kg

Lỗ hổng giám sát an toàn thực phẩm làng nghề

Sự khó nhận biết bằng cảm quan về an toàn thực phẩm của món ăn có thể bị lợi dụng để đưa những chất cấm vào quá trình chế biến thực phẩm. Đáng nói, những vi phạm này còn cho thấy lỗ hổng trong công tác kiểm tra, giám sát tại các cơ sở sản xuất.

Hàn the là loại bột trắng được vứt ngổn ngang trên sàn nhà tại khu vực sản xuất của cơ sở sản xuất giò, chả Đỗ Văn Huy ở xã Dân Hòa, TP Hà Nội. Trái ngược với lời cam kết sạch sẽ tuyệt đối, loại hóa chất không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm lại là nguyên liệu mà cơ sở này sử dụng để chế biến giò, chả.

Một bên là lời cam kết về chất lượng. Một bên là những gì thực tế diễn ra phía sau khu vực sản xuất. Từ đây, những đơn hàng được phân phối đến nhiều điểm bán trên địa bàn Hà Nội.

Chợ xanh Văn Quán là một trong những điểm đến. Suốt 3 năm nhập hàng từ cơ sở này, một tiểu thương chưa từng nghi ngờ chất lượng sản phẩm, bởi niềm tin đến từ những lời cam kết của chủ cơ sở.

Tiểu thương chia sẻ: "Từ xưa đến nay họ làm cho tôi, họ khẳng định không có một chất gì. Chính vì họ khẳng định nên tôi rất tin tưởng. Vì tôi tin tưởng họ nên tôi bán. Tôi bán mọi người đều khen ngon, cho nên tôi vẫn bán, mà giá cả phải chăng".

Đúng là bằng mắt thường khó có thể nhận biết thực phẩm có chứa chất cấm hay không, nhất là khi cơ sở sản xuất giò chả Đỗ Văn Huy lại đầy đủ giấy tờ, được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm từ 2 năm trước.

Ông Trần Văn Hồng (Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Dân Hòa, TP Hà Nội) cho biết: "Khi cấp, khi thẩm định thì không phát hiện ra. Còn trong quá trình sản xuất, các hộ dân có lén lút và đưa vào".

Chính quyền địa phương cũng có cái khó, nhưng khoảng trống trong giám sát có thể trở thành kẽ hở cho vi phạm an toàn thực phẩm, nhất là khi làng nghề giò chả Hoàng Trung có tới 130 hộ sản xuất, kinh doanh, chủ yếu theo phương thức thủ công, nhỏ lẻ. Giấy chứng nhận mới chỉ là điều kiện ban đầu, còn chất lượng từng sản phẩm phụ thuộc vào việc kiểm soát cả quá trình sản xuất.

Cách đây khoảng 1 tháng, cũng tại địa bàn xã Dân Hòa, lực lượng chức năng đã phát hiện 1 cơ sở sản xuất giò, chả có sử dụng hàn the. Chủ hộ kinh doanh thừa nhận sử dụng hóa chất này trong quá trình sản xuất giò, chả nhằm tạo độ dai, giòn và kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm.

Cơ sở giò, chả Đỗ Văn Huy sử dụng hàn the trong chế biến thực phẩm

Từ những dấu hiệu vi phạm, Công an phường Hà Đông phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP Hà Nội phát hiện cơ sở giò, chả Đỗ Văn Huy tại xã Dân Hòa sử dụng chất không được phép trong chế biến thực phẩm.

Như vậy, chỉ trong khoảng 1 tháng, 2 cơ sở sản xuất giò, chả tại làng nghề Hoàng Trung bị phát hiện vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Thực trạng này tiếp tục đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại các làng nghề.

Theo tài liệu điều tra, cứ 7kg thịt xay nhuyễn được trộn với một thìa nhỏ hàn the. Đây là tỷ lệ pha trộn được chủ cơ sở giò, chả Đỗ Văn Huy sử dụng trong quá trình chế biến.

Để tạo độ giòn dai và kết dính cho sản phẩm, chủ cơ sở đã trộn hàn the vào sản phẩm trong quá trình chế biến. Hàn the được các đối tượng để vào trong những chiếc xô.

Kiểm tra khu vực sản xuất, lực lượng chức năng phát hiện khoảng 30kg bột trắng nghi là hàn the. Kết quả kiểm tra nhanh cho thấy các mẫu giò, chả tại cơ sở đều dương tính với hàn the. Mỗi ngày, cơ sở này bán từ 2-3 tạ giò, chả.

Gần 600kg giò, chả cùng dụng cụ sản xuất đã bị tạm giữ. Các mẫu được gửi kiểm nghiệm để làm rõ.

Tại cơ quan điều tra, chủ cơ sở khai nhận đã kinh doanh giò, chả nhiều năm, nhưng mới lần đầu thử nghiệm sử dụng hàn the thì bị phát hiện.

Đối tượng Đỗ Văn Huy (chủ cơ sở kinh doanh giò, chả, xã Dân Hòa, TP Hà Nội) khai nhận: "Đây là lần thử nghiệm đầu tiên của tôi, theo nhu cầu của khách hàng. Giò chả nếu không có hàn the sẽ bị bở bung và nhanh thiu. Còn nếu tỷ lệ một thìa cà phê vào thì sẽ được giòn, dai hơn và không bị thiu".

Trung tá Trần Việt Dũng (Phó Trưởng Công an phường Hà Đông, TP Hà Nội) cho biết: "Vụ việc này có tính chất nghiêm trọng, do hộ kinh doanh đã sử dụng chất không được phép sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh. Hộ kinh doanh có giấy phép chứng nhận về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất kinh doanh thực phẩm là giò chả, hộ kinh doanh này đã lợi dụng giấy chứng nhận cho hàn the vào để sản xuất".

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP Hà Nội đã Khởi tố vụ án hình sự Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Vụ án đang tiếp tục được điều tra mở rộng để xử lý theo quy định của pháp luật.

Nguy hiểm khi sử dụng hàn the

Việc phát hiện cơ sở sản xuất giò, chả sử dụng hàn the một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Loại chất này có thể khiến thực phẩm trở nên dai, giòn hơn, nhưng lại tiềm ẩn những tác động nghiêm trọng đối với sức khỏe khi đi vào cơ thể. Vậy hàn the nguy hiểm như thế nào và có thể gây ra những hệ lụy gì đối với người sử dụng?

TS. Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên (Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai) cho hay: "Đây là chất chỉ được phép sử dụng ngoài, sử dụng trong sản xuất công nghiệp, trong sản xuất thủy tinh, sợi thủy tinh hay chất màu, dùng ngoài cơ thể và không được phép đưa vào trong cơ thể. Dùng liều cao, lượng lớn có thể gây tử vong. Còn nếu dùng ít hơn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe, kích ứng, gây tổn thương tiêu hóa, gây đau bụng, nôn, tiêu chảy, tổn thương dạ dày, ruột, gây sốc, suy thận, thậm chí gây rối loạn ý thức, hôn mê, co giật...; ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của cả nam và nữ".

Việc phát hiện, xử lý các cơ sở sử dụng chất cấm trong chế biến thực phẩm cho thấy quyết tâm của TP Hà Nội trong việc chấn chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, bên cạnh việc xử lý nghiêm các vi phạm, việc kiểm soát từ khâu nguyên liệu đến sản xuất, kinh doanh cần được siết chặt. Chỉ khi trách nhiệm của cơ sở sản xuất được đặt lên hàng đầu và công tác giám sát được thực hiện thường xuyên, thực phẩm an toàn mới thực sự được bảo đảm trước khi đến tay người tiêu dùng.