Cần 15 năm phục dựng di tích nhà Trần Quảng Ninh

Không mấy ai biết rằng, bên cạnh Kinh thành Thăng Long và Thiên Trường Nam Định, mảnh đất Đông Triều, Quảng Ninh chính là nơi tập trung dày đặc nhất những di chỉ nhà Trần. Lấy ví dụ với Đỉnh Bảo Đài (thuộc thôn Tây Sơn, xã Bình Khê, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh), với độ cao hơn 600m so với mực nước biển. Đây là nơi mà từ cách đây hơn 6 thế kỷ, nhà Trần đã cho xây dựng khu chùa và am có tên hiệu là Ngọa Vân. Dù hiện nay chùa Ngọa Vân chỉ còn lại những phế tích, nhưng khu am Ngọa Vân với chứng tích tháp xá lị Phật Hoàng vẫn còn nguyên vẹn, đã chứng tỏ Phật Hoàng Trần Nhân Tông, người khai sáng dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử đã tịnh tu và viên tịch ở chính nơi đây.

Ông Trịnh Công Lộc, Trưởng ban quản lý các di tích trọng điểm Quảng Ninh cho biết thêm: “Năm 1341, đời vua Trần Dụ Tông đã đổi tên vùng đất này, vốn trước đây là của An sinh vương Trần Liễu thành Đông Triều, có nghĩa là triều đình phía đông của nhà Trần”.

Hiện tại có thể khẳng định, Đông Triều là địa phương tập trung dày đặc nhất những di chỉ của nhà Trần với lăng tẩm của 11 vị vua trong số 12 đời vua Nhà Trần. Bên cạnh Kinh đô Thăng Long và Thiên Trường Nam Định vốn là hai trung tâm chính trị, Đông Triều là một trung tâm văn hóa đặc sắc của nhà Trần. Kết quả khảo cổ học ở khu đền Thái tại xã An Sinh, huyện Đông Triều còn chỉ ra rằng, đây từng là một khu đền đồ sộ trải rộng trên hàng nghìn mét vuông với hình chữ Vương và có khả năng chính là Thái miếu của nhà Trần. Quảng Ninh hiện đã đưa ra một dự án đầy tham vọng là khôi phục lại toàn bộ những di tích lịch sử của triều Trần trên địa bàn huyện Đông Triều với diện tích lên tới hơn 2.200 ha và mức đầu tư vào khoảng 4.000 tỷ đồng.

Ông Đỗ Thông, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Quảng Ninh đã xin phép Thủ tướng Chính phủ và nhận được sự đồng thuận về việc khôi phục lại những di tích của triều Trần trên địa bàn huyện Đông Triều. Việc làm này, thứ nhất là để tưởng nhớ công ơn của những bậc hiền liệt, anh hùng của dân tộc đã có công dựng nước và giữ nước, thứ 2 là tạo ra một điểm đến mới trong tour du lịch từ Yên Tử về với Hạ Long, Quảng Ninh”.

Dự kiến, việc phục dựng các di tích triều Trần ở huyện Đông Triều sẽ mất ít nhất 15 năm, nguồn vốn đầu tư được lấy từ ngân sách và xã hội hóa. Rõ ràng, việc phục dựng lại những công trình văn hóa đã có cách đây hơn 6 thế kỷ và hiện nay chỉ còn là những phế tích là rất khó khăn. Đặc biệt, nếu không được thực hiện một cách cẩn trọng, đúng quy trình khoa học, thì rất có thể sẽ làm sai lệch lịch sử dẫn tới lãng phí tiền bạc. Tuy vậy, nếu phục dựng thành công những công trình kiến trúc, văn hóa triều Trần ở Đông Triều, thì đó sẽ là một kinh nghiệm quý báu cho công tác trùng tu, phục dựng di tích lịch sử trên địa bàn cả nước.