Đầu năm mua muối cầu may

Tết Nguyên đán - cái Tết bắt đầu cho một năm mới là dịp mà ai cũng mong muốn, hy vọng về mọi sự may mắn, tốt lành, rũ bỏ những vận đen, rủi ro của năm cũ.

Bắt đầu từ ý nghĩa đó mà từ xa xưa, ông bà ta đã đưa ra nhiều tập tục trong ngày Tết. Có một tập tục trong những ngày năm hết Tết đến mà ngày nay không phải người Việt Nam nào cũng biết, đó là tục “Mua muối đầu năm”.

Thời tiết se lạnh, lất phất mưa xuân - tiết trời rất đặc trưng và không thể đẹp hơn trong không khí ngày mùng 1 Tết, báo hiệu sự khởi đầu tốt lành của năm mới Canh Dần. Vẫn theo tục lệ đi lễ chùa đầu năm, nhưng nhiều người không quên mua một túi muối để cầu may. “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” - một tập tục có từ bao đời đã trở thành nét văn hóa đẹp của người Việt. Cả người bán, người mua đều cầu mong năm mới có nhiều may mắn đến với gia đình mình.

Chị Phạm Thị Thu Hương, Khu TT Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết: “Mua muối đầu năm để cầu mong sự may mắn, cả năm gia đình êm ấm, cả nhà có sức khỏe, làm ăn phát đạt, các cháu ngoan ngoãn, học giỏi. Tôi cầu mong như vậy và mong muốn giữ lại cái tập tục này của cha ông…”

Muối có màu trong suốt, biểu tượng cho sự sạch sẽ, tinh khiết, tượng trưng cho tình cảm tốt đẹp, thể hiện cho tình cảm trung hậu, sự hòa hợp trong quan hệ mang đậm dấu ấn thôn quê, lối ứng xử giữa con người với con người. Nhà thơ Trần Trương có nhiều năm nghiên cứu văn hóa truyền thống cho rằng, hạt muối mang trong mình ý nghĩa phi vật thể sâu sắc.

“Đầu năm người ta mong muốn phải có cái đậm đà, mà muốn đậm đà thì phải có muối và đậm đà ở đây chính là cái đậm đà tình cảm gia đình, làng xóm, anh em, bè bạn. Tình cảm của chúng ta phải mặn mà, đằm thắm thì mọi việc nó mới thật được”.

Người xưa quan niệm, muối là thứ tạo nên cái người ta mong muốn có được, bởi muối là một trong 7 loại thực phẩm quan trọng nhất của người phương Đông. Hơn thế, muối còn là loại thực phẩm quý hiếm và không gì thay thế được. Vậy nên mua muối đầu năm còn là mong muốn cho quan hệ gia đình, quan hệ xã hội ngày một mặn mà hơn, tốt đẹp và đằm thắm hơn.

Mua muối đầu năm có ý nghĩa trong cả văn hóa ẩm thực lẫn văn hóa tinh thần, cho dù từ lâu, muối không còn là loại thực phẩm quý hiếm nữa. Bởi vậy mà ngày nay, tục lệ này không còn được nhiều người quan tâm, nhất là thế hệ trẻ. Tuy nhiên, nhiều gia đình người Việt vẫn tiếp tục nhắc nhở và truyền lại cho con cháu sau này những thói quen và quan niệm đẹp đẽ đã có từ lâu đời của nhân dân ta.