Tiếp chuyện “Bắt cóc bỏ đĩa"...

Một câu chuyện khác, không xảy ra ở Từ Liêm mà ở đường Bưởi – chuyện của chung cư K80. Chuyện ở đây, với nhiều người, có lẽ cũng là một câu chuyện lạ khi mà nó đã 3 lần được điều chỉnh thiết kế và cả 3 lần đều theo hướng có lợi cho chủ đầu tư.

Năm 2004, khi xem xét đề nghị của chủ đầu tư tòa nhà, sở Quy hoạch Kiến trúc (QHKT) Hà Nội kiến nghị công trình này chỉ nên xây dựng từ 9 – 11 tầng, không được làm nhà ở và mật độ xây dựng chỉ dưới 40%.

3 năm sau đó, năm 2007, sau một cuộc họp với chủ đầu tư, UBND Thành phố Hà Nội đã chỉ đạo sở QHKT điều chỉnh lại cho phép công trình được trở thành chung cư, chiều cao dưới 21 tầng và mật độ xây dựng dưới 60%.

Nhưng tới năm 2010, trong quá trình xây dựng, chủ đầu tư đã tự ý nâng tòa nhà thành 26 tầng với mật độ xây dựng lên tới 71,62%. Thanh tra sở Xây dựng Hà Nội sau khi phát hiện sai phạm đã xử phạt chủ đầu tư 25 triệu đồng, đồng thời kiến nghị với UBND TP cho phép chủ đầu tư được điều chỉnh thiết kế và… hợp thức hóa sai phạm.

Chủ đầu tư may mắn của tòa chung cư K80 Đường Bưởi vốn là một doanh nghiệp sản xuất bia khá nổi tiếng ở Hà Nội, công ty TNHH Hòa Bình. Họ cho rằng những gì họ được hưởng hoàn toàn không có gì là ưu đãi mà chỉ là hợp lý.

Còn theo ông Nguyễn Hữu Đường, Tổng giám đốc công ty, lý do mà sở QHKT trong lần phê duyệt đầu tiên chỉ cho phép tòa nhà được xây dưới 11 tầng bắt nguồn từ mâu thuẫn cá nhân của ông với ông Tô Anh Tuấn, lúc đó là giám đốc sở QHKT Hà Nội. “Sở QHKT không theo một quy chuẩn nào cả. Người ta thích thì người ta cho, mà không thích thì không cho”.

Ông khẳng định, công ty ông xây dựng “theo quy chuẩn xây dựng của Việt Nam và quy chuẩn của thành phố. Còn việc xây 25 hay 26 tầng mà phù hợp với quy chuẩn đó thì cũng chẳng làm sao cả”.

Cũng qua cuộc phỏng vấn với ông Đường, phóng viên Tiêu điểm được biết thêm, ông không nhớ mình có phải nộp phạt 25 triệu cho thanh tra xây dựng Hà Nội hay không nhưng doanh nghiệp của ông đã nộp 8 tỷ đồng tiền thuế vào ngân sách thành phố.

Lẽ dĩ nhiên 8 tỷ đồng chỉ là một con số rất nhỏ so với lợi nhuận mà công ty Hòa Bình có được nhờ việc điều chỉnh tăng 3 tầng so với thiết kế được duyệt, và 8 tỷ đồng cũng chưa chắc đủ để bù đắp cho những thiệt hại về việc gia tăng mật độ dân cư mà việc điều chỉnh thiết kế gây ra.

Vấn đề là các sở ngành của Hà Nội đã dựa vào quy định nào để cho phép những điều chỉnh này.

Đem thắc mắc này hỏi ông Trần Viết Ngôn, Phó Chánh thanh tra sở Xây dựng Hà Nội, chúng tôi có được câu trả lời: “Đối với các trường hợp đó không phải do cơ quan quản lý, mà là do các chủ đầu tư. Sau quá trình họ làm không đúng theo các quy hoạch được duyệt, họ có giải trình hoặc đề xuất lên UBND thành phố hoặc là các sở chuyên ngành như sở QHKT để xem là những cái đó liệu có thể chấp nhận được không”. Ông cũng khẳng định, “không phải 100% các trường hợp như vậy đều được chấp nhận”.

Đúng như ông Ngôn nói, không phải 100% các trường hợp như vậy đều được chấp nhận nhưng những trường hợp như khu chung cư K80 không phải là trường hợp duy nhất được điều chỉnh quy hoạch ở Hà Nội. Hà Nội cũng đã có những quyết định bị dư luận cực lực phản đối như ý định xây khách sạn trong công viên hay tòa nhà hàm cá mập ở khu vực Hồ Gươm…

Ông Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam nhìn nhận, chính xu hướng luôn thỏa hiệp với các nhà đầu tư đã phá vỡ quy hoạch thủ đô gây ra hàng loạt những hệ lụy về giao thông, văn hóa, cảnh quan hay an ninh trật tự.

“Nếu các nhà quản lý không chiều theo các nhà đầu tư thì họ làm sao làm được? Tại sao chúng ta lại chiều ý các nhà đầu tư thế? Xin thưa tôi cũng biết, không phải là nhà đầu tư nào cũng được thỏa thuận đâu mà những nhà đầu tư được thỏa thuận đấy cũng không phải vô duyên vô cớ mà được chấp nhận. Còn việc đằng trong đó như thế nào thì chắc chúng ta cũng phải hiểu được. Đâu phải vô duyên vô cớ mà Trung ương Đảng lại phải thành lập cả một Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng?”, ông Liêm phân tích.

Quay trở lại với tòa chung cư của công ty TNHH Hòa Bình, trong lần thẩm định đầu tiên, sở QHKT Hà Nội cho rằng dốc K80 đường Bưởi là khu vực có mật độ dân cư đông không phù hợp để xây chung cư và càng không phù hợp để xây một tòa nhà 26 tầng.

Nhưng bằng một cách nào đó UBND thành phố Hà Nội cuối cùng đã không đồng tình tư vấn của cơ quan chuyên môn mà đồng ý với lập luận của doanh nghiệp. Trao đổi với phóng viên, ông Đường thẳng thắn, không thể lấy lý do là đông bởi vì “Xung quanh đấy là mấy doanh trại quân đội rồi bên kia là cả con sông Tô Lịch, cả đường Bưởi rộng như thế. Đông thì phải là chỗ Viglacera ấy, ngã tư Bưởi mà bây giờ có bốn tòa nhà. Đấy mới là đông. Còn chỗ này làm gì mà đông. Anh hơi nhầm đấy nhé!”, ông Đường bức xúc với phóng viên.

Phóng viên tiếp tục hỏi: Và như vậy ông lý giải những kiến nghị của sở QHKT là hoàn toàn vì lý do mâu thuẫn cá nhân?

“Tất nhiên là vì lý do cá nhân. Nếu không phải vì lý do cá nhân thì không bao giờ nó ra cái văn bản đấy cả. Còn nếu anh muốn kiểm tra có phải vì lý do cá nhân hay không thì mời anh cứ lên UBND TP Hà Nội, anh hỏi”, ông Đường nói tiếp.

Với tư cách là một nhà đầu tư bất động sản ông Đường bày tỏ sự bức xúc trước cách làm cảm tính của sở QHKT Hà Nội. Ông cho rằng, khi muốn cho một công trình xây vượt số tầng thì sở QHKT lập luận là để tạo điểm nhấn về quy hoạch, còn khi muốn không cho phép thì lập luận là mật độ dân cư không đảm bảo.

Thực tế là chỉ cách khu chung cư K80 đường Bưởi 250m, tòa chung cư của Viglacera đã được sở QHKT phê duyệt xây dựng 29 tầng.

Tại sao tòa chung cư bên cạnh thì được xây cao như vậy còn chúng tôi thì không? Đó là câu hỏi mà chắc chắn nhà đầu tư nào cũng sẽ đặt ra khi bị xử lý về những sai phạm do xây vượt số tầng. Ở nhiều nước trên thế giới, người ta luôn có một bộ tiêu chuẩn để quy định ở khu vực nào thì được xây bao nhiêu tầng còn ở Hà Nội thì vì nhiều lý do đến nay vẫn không có một bộ tiêu chuẩn nào như vậy. Và đó mới chính là nguyên nhân của tình trạng xin cho trong việc điều chỉnh các phê duyệt quy hoạch hiện nay.

Sau những chất vấn mạnh mẽ tại kỳ họp mới nhất của HĐND thành phố Hà Nội lại bắt đầu một đợt ra quân lập lại trật tự quản lý xây dựng.

Đợt cưỡng chế tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép đầu tiên của xã Mễ Trì, huyện Từ Liêm, Hà Nội trong năm 2012. Chỉ có 13 căn nhà bị phá bỏ hầu hết đều là những căn nhà tạm vừa được xây dựng.

Người dân ở Từ Liêm gọi đây là câu chuyện bắt cóc bỏ đĩa và theo họ thì những công trình bị tháo dỡ lần này chủ yếu là vì chưa làm luật.

Nhưng từ góc độ quản lý nhà nước, một nỗi lo khác đang hiện hữu: Chính những cán bộ để tạo ra sai phạm giờ lại tiếp tục được tin tưởng giao đi xử lý sai phạm.