Xuất hiện bọ xít hút máu ở Hà Nội

Theo Tiến sĩ Trương Xuân Lam, Trưởng phòng Côn trùng học thực nghiệm, Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật, đây là loại bọ xít thuộc họ bọ xít ăn thịt sâu, loài côn trùng này bắt đầu hút máu từ khi là ấu trùng cho đến khi trưởng thành.

Khi nhóm phóng viên có mặt tại phòng làm việc của Tiến sĩ Lam thì đúng lúc ông nhận được hai cuộc điện thoại từ chị Nguyễn Thị Cẩm Thanh, ở Nguyễn Tri Phương (Đà Nẵng) và anh Nguyễn Văn Tiền (Hà Nội) gọi đến xin tư vấn vì bị loại bọ xít hút máu đốt và có các triệu chứng buồn ngủ kéo dài, mệt mỏi, nhức đầu, mặt phù nước… Gia đình chị Thanh có 3 người và đã bị loại bọ xít này cắn nhiều lần, hiện họ đã bắt được 5 cá thể bọ xít.

Tiến sĩ Trương Xuân Lam, Trưởng phòng Côn trùng học thực nghiệm, Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật cho biết: “Loại bọ xít này dài từ 9,5 đến 33 mm, phần đầu thân và các phần phụ khác thường nhẵn hoặc có lông rất ngắn. Đầu không lồi nhiều ở phần trên, có mắt kép rộng. Chúng có vòi cong, cơ thể to hoặc dẹt, màu nâu. Chúng thường sống ở dưới khe tủ, khe giường, dưới đệm, chúng sống im lặng và chỉ hoạt động về ban đêm. Điều đặc biệt của loại bọ xít này là khi đốt, chúng sẽ truyền chất gây tê làm người bị đốt không có cảm giác gì. Khi bị đốt thì sẽ có vết đốt màu đỏ, xung quanh bị thâm nhưng không sưng hay ngứa…”.

Cũng theo Tiến sĩ Lam, vì việc phát hiện ra loại bọ xít này là hết sức tình cờ. Sau khi biết được một số trường hợp bị bọ xít hút máu tại các khu du lịch, ông mới tìm hiểu về nó. Đầu tiên ông cho rằng, nó chỉ sống ở vùng trung du và những nơi dân cư thưa thớt, nhưng sau khi điều tra, ông đã thu được rất nhiều mẫu bọ xít ở 8 địa điểm tại Hà Nội. Điều đó là căn cứ để ông xác định rằng, loài bọ xít này đang tồn tại và chung sống cùng con người ở các khu đô thị lớn. Điều này rất nguy hiểm, vì bất cứ loại vật chủ truyền nhiễm nào cũng có khả năng gây bệnh cho con người.

“Trên thế giới thì loại bọ xít này rất nguy hiểm, chúng đã từng gây ra đại dịch cho nhiều nước, nhưng ở Việt Nam thì do chưa được nghiên cứu, nên chưa thể khẳng định được chúng có truyền ký sinh trùng nội bào Trypanosoma cruzi gây bệnh Chaga’s không. Nếu bị bệnh này, người bệnh sẽ mất khả năng miễn dịch, gây ra mệt mỏi, buồn ngủ, khi bệnh trở thành mạn tính sẽ dẫn đến tử vong do nghẽn mạch máu. Bệnh này đã từng gây ra đại dịch ở một số nước châu Phi và tỷ lệ tử vong là 5%”. Tiến sĩ Trương Xuân Lam cho biết thêm.

Do ở Việt Nam chưa có nghiên cứu cụ thể nào về loại bọ xít hút máu, cho nên cũng chưa có phương pháp hiệu quả để tiêu diệt loại bọ xít này. Cách tốt nhất để phát hiện ra chúng là ban đêm tắt hết điện, rọi đèn pin vào các khe giường, tủ. Ngoài ra, còn phải chú ý đến trứng của chúng để diệt tận gốc. Trứng của chúng thường bám vào thành ngoài của giường tủ, trứng to, thành chùm, màu trắng ngà có thể nhìn thấy rõ bằng mắt thường. Một con bọ xít trong cả vòng đời có thể đẻ được từ 500-1000 trứng, tỷ lệ nở từ 80 đến 90% tuỳ thuộc điều kiện thời tiết, với điều kiện thời tiết nóng ẩm như hiện nay, chính là môi trường thích hợp để chúng sinh sôi và nảy nở.

Theo thông tin từ các nhà khoa học, hiện nay loại bọ xít này đã được phát hiện tồn tại ở một số khu vực như: Vườn Quốc gia Ba Vì, khu Tam Đảo, Đại Lải. Tại Hà Nội, đã ghi nhận việc phát hiện các cá thể bọ xít tại các khu vực: Nghĩa Đô, Đê La Thành, Từ Liêm, Văn Mỗ, Cầu Đất, Hà Đông và Gia Lâm. Các nhà khoa học khuyến cáo, người dân không nên quá lo lắng về loại bọ xít này, tuy nhiên cần phải cảnh giác, phát hiện và loại sự tồn tại của chúng.