Trữ nước ứng phó hạn mặn: Giải pháp chủ động của nhà vườn

Hôm nay là ngày cuối của cao điểm xâm nhập mặn mùa khô 2026. Năm nay, dù tình hình không quá gay gắt, nhưng chính quyền và bà con nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long không vì thế mà chủ quan. Nhiều giải pháp đã được triển khai từ sớm, trong đó mô hình đào ao trữ nước đang phát huy hiệu quả, giúp nhà vườn bảo vệ cây trồng và ổn định sản xuất.

Giữa cái nắng gay gắt và bốn bề nước mặn bao quanh, nhiều khu vườn hàng chục hecta vẫn xanh tốt. Trải qua các đợt hạn mặn lịch sử, người dân vùng cù lao dần nhận ra rằng chủ động thích ứng là con đường tất yếu trong sản xuất nông nghiệp trước biến đổi khí hậu. Với cùng diện tích đất, việc dành một phần để đào ao trữ nước đã giúp nhiều vườn cây vượt qua mùa khô hạn.

Anh Trần Văn Phục (xã Cù Lao Dung, TP. Cần Thơ) cho biết, khi mùa lũ sông Mekong về và có nước mưa, người dân tận dụng để trữ lại, phục vụ cho mùa khô hạn mặn, đảm bảo sản xuất lâu dài, không phụ thuộc vào biến đổi khí hậu.

Đến cao điểm mùa khô, khi xâm nhập mặn gia tăng, nguồn nước trữ này được sử dụng để tưới cho vườn cây, giúp nông dân chủ động bảo vệ sản xuất.

Hiện nay, đa số nhà vườn tại Cù Lao Dung dành khoảng 20-30% diện tích để đào ao trữ nước, cao hơn mức 10-20% diện tích trữ nước phân tán theo khuyến cáo của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam.

Ông Nguyễn Văn Đắc, Phó Chủ tịch UBND xã Cù Lao Dung cho biết, mô hình này được ứng dụng mạnh trong vườn mận và cho hiệu quả rõ rệt. Từ đó, nhiều loại cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao cũng được áp dụng và phát triển tốt.

Bên cạnh đó, nhiều hộ dân còn kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới tiết kiệm nhằm giảm lượng nước sử dụng, đồng thời giữ ẩm cho đất trong điều kiện nắng hạn kéo dài.

Ông Nguyễn Văn Tấn (xã Cù Lao Dung) cho biết, việc trữ nước giúp đảm bảo tưới tiêu, cây phát triển tốt, không bị suy giảm như trước, nhờ đó người dân không còn quá lo lắng về hạn mặn.

Theo các chuyên gia, hiện dòng chảy mùa khô đã tăng từ 20-30% do thủy điện xả nước, góp phần khiến tình hình hạn mặn năm nay không quá gay gắt. Cùng với hệ thống công trình thủy lợi và các giải pháp chủ động của người dân, đặc biệt tại các vùng có nguy cơ, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có thể tiếp tục ứng phó hiệu quả với hạn mặn trong những năm tới.