Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách về AI với Mỹ

Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu của Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách về hiệu suất so với các đối thủ từ Mỹ xuống còn khoảng 3%, mức thấp nhất từng được ghi nhận, khi những bước tiến của DeepSeek đang ngày càng được đuổi kịp bởi một nhóm đông đảo hơn các nhà phát triển Trung Quốc.

Tờ China Daily dẫn báo cáo từ Bloomberg Intelligence cho biết, khoảng cách này đã giảm từ mức khoảng 9% vào tháng 5 và 15% hồi đầu năm nay, sau khi mô hình V4.1 Flash của DeepSeek được công bố vào tháng 9.

Chuyên gia phân tích cao cấp Robert Lea tại Bloomberg Intelligence nhận định rằng tốc độ bắt kịp này đặt ra những câu hỏi mới về việc Mỹ có thể duy trì vị thế dẫn đầu về công nghệ trong bao lâu nữa, đồng thời có thể giúp các công ty AI Trung Quốc giành được thị phần lớn hơn trên thị trường toàn cầu.

Đáng chú ý, DeepSeek không còn là đối thủ cạnh tranh đáng gờm duy nhất của Trung Quốc. Các mô hình do Alibaba, Moonshot AI và Z.ai (trước đây là Zhipu AI) phát triển đang ngày càng xuất hiện ở những vị trí cao trên các bảng xếp hạng toàn cầu.

Artificial Analysis, một nền tảng thử nghiệm mô hình, đã xếp các mô hình Qwen của Alibaba, GLM của Z.ai và Kimi của Moonshot vào nhóm tiệm cận trình độ tiên tiến nhất, trong đó một số mô hình đạt điểm số cao hơn DeepSeek trong các bài kiểm tra tổng hợp của chính nền tảng này.

Các nhà phát triển đang ngày càng sử dụng nhiều hơn các mô hình của Trung Quốc. Trong vòng 30 ngày tính đến ngày 7/10, mô hình DeepSeek V4.1 Flash đã xử lý khoảng 85 nghìn tỷ token trên nền tảng tổng hợp mô hình OpenRouter, trở thành mô hình được sử dụng nhiều nhất trên nền tảng này. Mô hình GLM 5.3 Flash của Z.ai xếp thứ ba với khoảng 55,2 nghìn tỷ token, theo sau là Hy4 Preview của Tencent, trong khi hai mô hình từ nhà sản xuất điện thoại thông minh Xiaomi của Trung Quốc cũng lọt vào top 10.

Viện trưởng sáng lập Zhang Yaqin của Viện Nghiên cứu Công nghiệp AI thuộc Đại học Thanh Hoa, cho biết trước khi DeepSeek xuất hiện, Trung Quốc tụt hậu từ hai đến ba năm so với Mỹ về các mô hình AI lớn. Kể từ bước đột phá của DeepSeek, khoảng cách này đã thu hẹp xuống còn khoảng hai đến ba tháng, tương đương với một thế hệ mô hình. Các mô hình của Trung Quốc - từ DeepSeek và Qwen của Alibaba đến Doubao của ByteDance - đã gia nhập nhóm hàng đầu thế giới, đồng thời Trung Quốc đang ngày càng tạo dựng được con đường riêng trong các lĩnh vực như hiệu suất mô hình, phát triển mã nguồn mở và ứng dụng công nghiệp.

Báo cáo AI Index 2026 của Đại học Stanford cho biết khoảng cách về hiệu suất giữa các mô hình hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc đã "gần như được xóa bỏ". Tính đến tháng 3, mô hình tốt nhất của Mỹ vẫn dẫn trước nhưng chỉ với biên độ 2,7%, và các mô hình từ hai quốc gia đã nhiều lần hoán đổi vị trí dẫn đầu trên bảng xếp hạng kể từ đầu năm 2025.

Tuy nhiên, Giáo sư khoa học máy tính Tang Jie tại Đại học Thanh Hoa cho rằng Trung Quốc vẫn cần bắt kịp về chip tính toán cao cấp, kiến trúc AI nền tảng và hệ sinh thái công nghệ rộng lớn hơn, đồng thời cần tạo ra nhiều đột phá bắt nguồn từ chính Trung Quốc thay vì chỉ cải tiến các phương pháp tiếp cận hiện có.