Truyền hình trực tiếp Lễ kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên

Ngày 9/11/1946, Quốc hội thông qua Hiến pháp, đặt viên gạch đầu tiên cho nền lập hiến Việt Nam hiện đại, với lời nói đầu xác định 3 nguyên tắc: đoàn kết toàn dân, không phân biệt giống nòi, gái trai, giai cấp, tôn giáo; đảm bảo các quyền tự do dân chủ; thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân.

Từ Hiến pháp năm 1946, nước ta đã có thêm bốn bản hiến pháp, mỗi bản gắn với một giai đoạn phát triển. Hiến pháp năm 1959 gắn với xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Hiến pháp năm 1980 là bản hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất. Hiến pháp năm 1992, sửa đổi năm 2001, là Hiến pháp của công cuộc Đổi mới, thừa nhận nền kinh tế nhiều thành phần. Hiến pháp năm 2013 lần đầu dành riêng một chương cho quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, khẳng định xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, và được sửa đổi, bổ sung năm 2025 để tổ chức lại bộ máy và chính quyền địa phương hai cấp.

Các giá trị nền tảng của Hiến pháp năm 1946 được kế thừa và nâng lên. Nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân xuyên suốt cả năm bản hiến pháp. Những quyền tự do cơ bản năm 1946 đã phát triển thành nguyên tắc: quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo luật trong trường hợp thật cần thiết. Trên nền tảng ấy, đất nước từ một nền kinh tế nghèo nàn, bị chiến tranh tàn phá đã vươn lên thành quốc gia có thu nhập trung bình cao, hội nhập sâu rộng với thế giới.