Từ gia sản đến vốn dài hạn

Cùng với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, quy mô tài sản của người Việt cũng đang gia tăng nhanh. Theo Techcombank, trong hơn 10 năm qua, số người sở hữu tài sản có thể đầu tư tại các tổ chức tài chính đã tăng gấp đôi. Hiện đã có hơn 20.000 người sở hữu lượng tài sản có thể đầu tư trên 1 triệu USD. Nhưng khi khối tài sản trong dân cư bắt đầu chuyển từ thế hệ này sang thế hệ khác, câu hỏi đặt ra là làm sao để quản lý, bảo toàn và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn. Ở quy mô rộng hơn, nếu được đưa vào những kênh quản lý chuyên nghiệp, đây cũng có thể trở thành một phần quan trọng của nguồn vốn dài hạn cho thị trường và nền kinh tế.

Tài sản được tạo dựng trong những thập niên tăng trưởng đầu tiên của Việt Nam đang bắt đầu bước sang một giai đoạn mới: chuyển giao giữa các thế hệ. Khác với nhiều nền kinh tế đã trải qua nhiều chu kỳ kế thừa tài sản, với Việt Nam, đây vẫn là một quá trình tương đối mới. "Đây là một thời kỳ mà chúng tôi đánh giá là thời kỳ bước ngoặt của đất nước khi chúng ta hỗ trợ cho các khách hàng, cho người dân Việt Nam quản lý tài sản một cách chuyên nghiệp để chúng ta từng bước xây dựng nền tảng gia đình, doanh nghiệp vững mạnh và góp phần vào sự phát triển của đất nước." - Bà Nguyễn Vân Linh, Giám đốc Ngân hàng cao cấp Techcombank thông tin.

Quản lý tài sản vì thế không đơn thuần là chọn một cổ phiếu, một bất động sản hay một sản phẩm tài chính. Một danh mục cần đồng thời giải quyết các nhu cầu về thanh khoản, an toàn, tăng trưởng, đa dạng hóa và chuyển giao tài sản.

Ông Raymundo A. Yu, Nguyên Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Merrill Lynch International đưa ra góc nhìn cá nhân: "Thị trường tài chính ngày nay phức tạp hơn rất nhiều so với trước đây. Một sai lầm phổ biến là mọi người cố gắng tự làm tất cả. Để tài sản có thể tiếp tục phát triển qua nhiều thế hệ, cần có những chuyên gia phù hợp, từ cố vấn tài chính, chuyên gia thuế đến pháp lý, để xây dựng một kế hoạch tổng thể cho việc bảo vệ và chuyển giao tài sản."

Một ngành quản lý tài sản phát triển có thể giúp dòng tiết kiệm được phân bổ bài bản hơn giữa cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, bảo hiểm, hưu trí và các tài sản dài hạn. Nhưng để những nguồn tiền này thực sự đi đường dài, không chỉ thị trường chứng khoán vừa được nâng hạng, mà rộng hơn, cả hệ sinh thái tài chính cũng phải phát triển đồng bộ.

Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ SSI (SSIAM) Nguyễn Ngọc Anh nhận định: "Bây giờ khi nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, họ không vào mang tính chất đơn lẻ. Họ mang cả hệ sinh thái vào, bao gồm các nhà môi giới toàn cầu, các công ty quản lý quỹ, các quỹ active trên thị trường, các quỹ định lượng, các quỹ pension. Họ cũng kỳ vọng thị trường chứng khoán Việt Nam có thể xây dựng một hệ sinh thái quy mô tương tự và đa dạng tương tự để cùng song hành cùng với họ trong lâu dài."

Theo ông Chetan Toshniwal, Giám đốc phụ trách khu vực Đông Nam Á, Tập đoàn tái bảo hiểm Munich Re: "Bản thân các dự án hạ tầng dài hạn cũng cần một sản phẩm bảo hiểm tương ứng. Đây là hệ sinh thái cộng sinh. Khi dự án được hỗ trợ bởi các doanh nghiệp bảo hiểm và tái bảo hiểm có bảng cân đối vững mạnh, mức độ tin cậy của khoản đầu tư sẽ tăng đáng kể."

Một thị trường vốn dài hạn không được tạo nên bởi riêng sàn chứng khoán, ngân hàng hay một nhóm nhà đầu tư. Chỉ khi tài sản của người dân được quản lý hiệu quả hơn, thì dòng tiền tiết kiệm mới có cơ hội được chuyển hóa thành nguồn vốn dài hạn. Và đó cũng là nền tảng để tạo ra và gìn giữ nguồn vốn qua nhiều thế hệ, mà còn được phân bổ hiệu quả hơn cho tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.

Từ 15 tỷ USD kỳ vọng sau nâng hạng, đến hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư quốc tế cần thu hút trong những năm tới, khoảng cách là không nhỏ. Và để lấp được khoảng cách ấy, bài toán không chỉ là huy động thêm bao nhiêu tiền, mà còn là xây dựng một thị trường tài chính và thị trường vốn có chiều sâu để biến những nguồn tiền ngắn hạn thành những dòng vốn có thể đồng hành với nền kinh tế trong nhiều nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ.