Từ ngày 1/1/2026, người dân TP Hồ Chí Minh xin giấy phép xây dựng tại xã, phường

Theo Quyết định 29/2025/QĐ-UBND do UBND TP Hồ Chí Minh ban hành, từ ngày 1/1/2026, người dân TP Hồ Chí Minh có thể trực tiếp nộp hồ sơ xin giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ cấp 3 - 4 tại UBND xã, phường và đặc khu nơi có công trình.

Cụ thể, theo Quyết định 29, UBND TP Hồ Chí Minh phân cấp cho UBND xã, phường và đặc khu cấp giấy phép xây dựng đối với công trình nhà ở riêng lẻ (trừ công trình nhà ở riêng lẻ từ cấp II trở lên). Đồng thời, các địa phương cấp xã cũng được giao thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng chỉ có công trình cấp III, cấp IV nằm trên địa bàn từ hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên với nguyên tắc đơn vị hành chính cấp xã chiếm tỷ lệ diện tích khu đất xây dựng công trình lớn hơn sẽ thực hiện việc cấp giấy phép xây dựng.

Quyết định nêu rõ, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng được sử dụng con dấu của cơ quan, đơn vị mình và có thẩm quyền điều chỉnh, gia hạn, cấp lại, thu hồi giấy phép xây dựng do mình cấp. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền không thu hồi giấy phép xây dựng đã cấp không đúng quy định, UBND TP Hồ Chí Minh sẽ trực tiếp xem xét, quyết định việc thu hồi.

Thành phố cũng quy định cụ thể hoạt động cấp phép xây dựng đối với các khu đất đã có quy hoạch nhưng chưa triển khai thực hiện.

Theo đó, tại khu vực đã có quy hoạch phân khu chức năng được phê duyệt nhưng chưa triển khai, người dân được phép xây dựng tối đa 3 tầng và 1 tầng hầm. Trường hợp khu vực đã có quy hoạch chi tiết nhưng chưa thực hiện, chỉ được xây dựng mới 1 tầng; việc sửa chữa, cải tạo công trình hiện hữu thực hiện theo số tầng đang có, song phải đảm bảo phù hợp quy chuẩn, chỉ tiêu quy hoạch.

Đối với giấy phép xây dựng có thời hạn, thời gian hiệu lực do cơ quan cấp phép quyết định nhưng không quá 5 năm. Khi quy hoạch được điều chỉnh kéo dài thời gian thực hiện, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm thông báo và xem xét việc gia hạn theo quy định nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Bên cạnh đó, UBND TP Hồ Chí Minh giao cho Ban Quản lý các Khu Chế xuất và Công nghiệp, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao được cấp giấy phép đối với các công trình xây dựng thuộc chức năng và trong phạm vi địa giới được giao quản lý. Sở Xây dựng được cấp giấy phép xây dựng đối với tất cả công trình còn lại.

Nhiều quy định liên quan đến bất động sản chính thức có hiệu lực

Kể từ ngày hôm nay (1/1/2026), nhiều quy định liên quan đến bất động sản cũng chính thức có hiệu lực. Đầu tiên phải kể đến, hệ thống bảng giá đất lần đầu được áp dụng theo Luật Đất đai 2024, thay thế cho bảng giá ban hành theo Luật Đất đai 2013. Theo các chuyên gia, bảng giá mới tiệm cận giá thị trường, sẽ giúp tăng tính minh bạch, hạn chế tình trạng nhà "hai giá" kéo dài nhiều năm, tăng thu ngân sách và thúc đẩy công tác giải phóng mặt bằng.

Cũng từ 1/1/2026, người dân chuyển đất nông nghiệp sang đất ở (trong hạn mức) chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và giá đất nông nghiệp, thay vì 100% như trước, áp dụng một lần duy nhất cho hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất. Với phần vượt nhưng không quá một lần hạn mức, người dân sẽ nộp 50% chênh lệch. Nếu phần vượt trên một lần hạn mức, khoản phải nộp là toàn bộ chênh lệch giữa giá đất nông nghiệp và đất ở như hiện hành.

Từ 1/1/2026, Quốc hội chốt thêm 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đât để phát triển kinh tế - xã hội. Thứ nhất là thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do hay trong trung tâm tài chính quốc tế.

Thứ hai là trường hợp chủ đầu tư đã đàm phán được trên 75% diện tích và hơn 75% người có đất. HĐND cấp tỉnh sẽ xem xét, thông qua việc thu hồi phần đất còn lại để giao cho chủ đầu tư. Cuối cùng, trường hợp Nhà nước thu hồi để tạo quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT, cho thuê đất, tiếp tục sản xuất kinh doanh.

Nghị quyết kéo dài thời gian miễn thuế đất nông nghiệp cũng có hiệu lực từ 1/1/2026. Hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp sẽ được miễn thuế đất này tới hết 2030, tức thêm 5 năm. Việc này để đảm bảo an ninh lương thực, tăng cạnh tranh của Việt Nam.

Trường hợp Nhà nước giao đất nhưng tổ chức, cá nhân không trực tiếp sử dụng và cho đơn vị khác thuê lại để sản xuất nông nghiệp, họ phải nộp 100% thuế đất nông nghiệp trong thời gian Nhà nước chưa thu hồi đất.

Theo Bộ Tài chính, việc miễn thuế đất nông nghiệp sẽ khuyến khích tập trung đất đai để sản xuất quy mô lớn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại hóa. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ nông dân mà còn là chiến lược dài hơi nhằm phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.