Từ người đồng hành khám bệnh đến mô hình dưỡng lão ngay trong khu dân cư

Khi dân số già đi và nhu cầu chăm sóc ngày càng lớn, nhiều quốc gia đang tìm kiếm những mô hình mới để hỗ trợ người cao tuổi và người bệnh ngay trong đời sống thường nhật.

Tại Trung Quốc, một dịch vụ mới đang phát triển mạnh là thuê người đồng hành đi khám bệnh, đảm nhận những công việc vốn thường do người thân trong gia đình thực hiện. Theo Kinh tế Nhật báo, Trung Quốc hiện có hàng nghìn doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Tại nhiều thành phố lớn, giá thuê một người đi cùng khám bệnh trong nửa ngày thường dao động từ 200 - 400 nhân dân tệ, tương đương khoảng 750.000 - 1,5 triệu đồng.

Nhân dân Nhật báo cho biết khách hàng không chỉ là những người cao tuổi sống một mình mà còn có bệnh nhân từ địa phương khác và những người trẻ bận rộn. Người đồng hành thường được gọi là “người nhà tạm thời”, hỗ trợ đăng ký khám, làm thủ tục, lấy thuốc và ghi lại lời dặn của bác sĩ. Dịch vụ này đồng thời đang trở thành một lựa chọn nghề nghiệp mới. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh cũng kéo theo những bất cập về chất lượng, giá cả và trách nhiệm.

Theo điều tra của Tân Hoa xã, đã có trường hợp bệnh nhân thuê người đồng hành sau phẫu thuật nhưng bị bỏ dở giữa chừng, hoặc người làm dịch vụ để thất lạc hồ sơ bệnh nhân, dẫn đến tranh chấp phải giải quyết tại tòa án.

Trước những vấn đề này, Trung Quốc đã ban hành tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên nhằm đưa hoạt động đồng hành khám bệnh vào khuôn khổ chuyên nghiệp hơn.

Theo tờ Pháp trị, tiêu chuẩn mới đặt ra các yêu cầu đối với tổ chức cung cấp dịch vụ, đào tạo nhân viên, quy trình phục vụ, công khai chi phí và bảo vệ thông tin cá nhân của người bệnh. Người đồng hành được phép hỗ trợ các thủ tục khám chữa bệnh, lấy thuốc và chăm sóc tinh thần, nhưng không được tự ý tư vấn chuyên môn y tế hoặc quyết định phương án điều trị thay bệnh nhân.

Tiêu chuẩn cũng yêu cầu xây dựng quy trình tiếp nhận, xử lý khiếu nại và phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp. Đây là tiêu chuẩn mang tính khuyến nghị, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/11.

Báo chí Trung Quốc nhận định việc chuẩn hóa dịch vụ đồng hành khám bệnh không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi người bệnh, chấn chỉnh thị trường mà còn có thể mở ra thêm cơ hội việc làm và thúc đẩy các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Trong khi đó tại Hà Lan, một cách tiếp cận khác đang được triển khai: thay vì đưa người cao tuổi đến viện dưỡng lão, dịch vụ chăm sóc được đưa đến gần nơi họ đang sinh sống. Tại vùng Maastricht-Heuvelland ở miền Nam Hà Lan, 30 khu nhà ở đang được cải tạo theo dự án Deltaplan, kết hợp nhà ở với các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi.

Theo trang tin của Đài truyền hình NOS, điểm đáng chú ý của dự án là sự phối hợp giữa các đơn vị chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, tổ chức phúc lợi xã hội và hiệp hội nhà ở. Khi cải tạo hoặc xây mới, các căn hộ được thiết kế để giúp cư dân dễ tiếp xúc với nhau hơn và thuận tiện tiếp cận các dịch vụ.

Tại các khu chung cư, phần lớn là nhà thuê xã hội, lối đi được cải tạo để phù hợp với người đang tập đi, người sử dụng xe lăn và cả người bị sa sút trí tuệ. Các hoạt động xã hội dành cho người cao tuổi được tổ chức tại phòng sinh hoạt chung.

Các dịch vụ y tế như nha sĩ, phòng khám ngoại trú và bác sĩ đa khoa cũng được bố trí đủ gần để người cao tuổi có thể đi bộ tới. Theo một tờ báo địa phương, mô hình này giúp người cao tuổi có thể sống độc lập lâu hơn tại nơi mình đang cư trú, đồng thời cho phép các đơn vị quản lý triển khai nhân viên chăm sóc hiệu quả hơn tại 30 khu nhà ở.

Các tác giả của kế hoạch ước tính với mức đầu tư hơn 33 triệu euro, lợi ích kinh tế cộng dồn sau 5 năm có thể đạt khoảng 60 triệu euro. Nếu đúng tiến độ, việc cải tạo và tổ chức dự án sẽ hoàn thành trước năm 2030. Đây cũng là thời điểm vùng Nam Limburg, nơi dự án được triển khai, dự kiến có 1/4 cư dân trên 65 tuổi. Đơn vị phụ trách dự án cho rằng mô hình này có thể được nhân rộng trên phạm vi toàn Hà Lan.

Từ việc hình thành nghề “người nhà tạm thời” tại Trung Quốc đến mô hình đưa chăm sóc y tế và xã hội tới tận khu dân cư ở Hà Lan, các giải pháp mới đang hướng tới mục tiêu chung: giúp người cao tuổi và người bệnh tiếp cận hỗ trợ thuận tiện hơn, đồng thời giảm áp lực lên gia đình và hệ thống chăm sóc.