Từ xe tự hành đến taxi bay, Hà Nội mở đường đưa công nghệ vào cuộc sống

Xe buýt tự hành phục vụ việc di chuyển của sinh viên, robotaxi đáp ứng nhu cầu gọi xe trong khu vực được kiểm soát, robot giao hàng đưa đồ ăn tới các tòa nhà. Những kịch bản trong chương trình thử nghiệm tại Hòa Lạc cho thấy Hà Nội đang tìm cách đưa công nghệ đến gần những nhu cầu thường ngày.

Tiếp đó, việc ký hợp tác nghiên cứu, đề xuất thử nghiệm phương tiện bay tự hành EHang mở thêm một hướng tiếp cận không gian đô thị. Điểm chung của những bước đi này là tạo môi trường để công nghệ được kiểm chứng, đồng thời chuẩn bị năng lực quản lý các dịch vụ mới.

Đưa công nghệ ra khỏi phòng nghiên cứu

Ngày 25/8, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng đã ký quyết định cho phép Công ty cổ phần Phenikaa-X thử nghiệm có kiểm soát hệ thống giao thông tự hành thông minh. Dự án gồm xe buýt, robotaxi, robot dọn vệ sinh và robot giao hàng, với thời gian thử nghiệm 24 tháng.

Vị trí thử nghiệm tại cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội, cung đường thử nghiệm xe buýt dài khoảng 2,8km, kết nối những điểm phục vụ sinh viên. Ở Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, robotaxi và robot giao hàng được bố trí thử nghiệm trên mạng lưới đường khoảng 11,5km.

Việc lựa chọn những nhu cầu cụ thể giúp thử nghiệm trả lời các câu hỏi thiết thực: Phương tiện có vận hành tin cậy không, người dùng có thuận tiện không, hệ thống có thể kết nối với dịch vụ hiện hữu như thế nào…, chương trình còn hướng tới thu thập dữ liệu thực tiễn để phục vụ nghiên cứu tiêu chuẩn, quy chuẩn và quy trình giám sát phương tiện tự hành.

Giá trị của thử nghiệm vì thế nằm cả ở năng lực công nghệ và kinh nghiệm quản lý. Một phương tiện hoạt động được trong môi trường nghiên cứu cần tiếp tục chứng minh khả năng xử lý tình huống thực tế trước khi trở thành dịch vụ thường xuyên.

Đại diện Phenikaa-X cho biết, Công ty tự phát triển phần mềm tự hành và hệ thống quản lý đội xe, đồng thời hợp tác thiết kế phần cứng, sử dụng linh kiện từ các nhà cung cấp quốc tế. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tích lũy dữ liệu, hoàn thiện giải pháp trong điều kiện giao thông trong nước.

Quyết tâm mở đường cho những mô hình mới

Ngày 28/9 vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cùng Công ty cổ phần Thương mại đầu tư và Công nghệ Hưng Việt ký thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu, thử nghiệm có kiểm soát đề xuất mô hình phát triển kinh tế tầm thấp - phương tiện vận chuyển hành khách, hàng hóa tự hành Ehang.

Nội dung hợp tác gồm đề xuất thử nghiệm phương tiện EH-216S, xây dựng mô hình quản lý giao thông máy bay không người lái và trung tâm điều hành tại Hòa Lạc. Đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình và chuyển giao công nghệ cũng nằm trong chương trình.

Tại lễ ký kết, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, mô hình thử nghiệm taxi bay hiện chưa có tiền lệ và quyết định đồng hành này là một bước đi vô cùng mạnh mẽ của chính quyền TP Hà Nội nhằm tạo ra động lực kinh tế mới, kéo theo sự phát triển của hàng loạt lĩnh vực như dữ liệu, hạ tầng, đào tạo nhân lực, đặc biệt là ngành kỹ thuật hàng không mới, đồng thời góp phần đáng kể vào việc giảm thiểu ùn tắc giao thông cho thành phố.

Cần phân biệt rõ các bước triển khai: xe tự hành đã được cho phép thử nghiệm có kiểm soát; EHang đang ở bước hợp tác, chuẩn bị hồ sơ đề xuất. Doanh nghiệp chỉ triển khai thử nghiệm khi được UBND thành phố ban hành quyết định cho phép. Việc ký hợp tác chưa đồng nghĩa taxi bay đã được khai thác thương mại.

Ở góc nhìn chuyên môn, GS.TS. Trương Ngọc Kiểm, Giám đốc Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh, sản phẩm, giải pháp thử nghiệm phải dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, có hàm lượng chất xám cao, tạo ra giá trị gia tăng, thay đổi mô hình quản trị và cách thức quản lý, có ý nghĩa xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và giải quyết những vấn đề lớn của kinh tế - xã hội.

Những ý kiến này đặt ra yêu cầu lựa chọn công nghệ theo bài toán cần giải quyết. Với Hà Nội, thử nghiệm cần tạo ra kiến thức, năng lực và dịch vụ có ích cho đô thị, từ vận chuyển, logistics đến quản lý hạ tầng.

Tiên phong phải đi cùng khả năng kiểm soát và nhân rộng

Các điều kiện thử nghiệm xe tự hành cho thấy thành phố đặt yêu cầu an toàn ngay trong quá trình mở đường cho công nghệ. Xe buýt và robotaxi phải có người giám sát tại vị trí lái, sẵn sàng tiếp quản khi cần; từng phương tiện chỉ được vận hành sau khi các điều kiện liên quan được xác nhận. Việc vận hành được kích hoạt theo từng nhóm phương tiện, tuyến đường và giai đoạn. Cách triển khai này cho phép đánh giá từng bước trước khi mở rộng phạm vi.

"Chỉ có đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển, chúng ta mới có thể làm chủ được các công nghệ lõi. Trên cơ sở làm chủ công nghệ lõi, chúng ta mới có thể làm chủ công nghệ và tạo ra nhiều sản phẩm công nghệ", PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội chia sẻ.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng, cho biết: "Ngoài hai lĩnh vực đang triển khai, thời gian tới, Hà Nội sẽ nghiên cứu triển khai Sandbox phục vụ phát triển đô thị thông minh, trong đó có kinh tế tầm thấp và công trình ngầm. Bên cạnh đó, thành phố cũng quan tâm đến vật liệu y sinh, vật liệu tiên tiến và những lĩnh vực có khả năng tạo ra các giá trị kinh tế mới để tập trung đầu tư".

Từ những bước đi này, có thể thấy Hà Nội đang xây dựng năng lực tiếp nhận và kiểm chứng công nghệ mới. Khát vọng vươn tầm khu vực cần được chuyển thành kết quả: công nghệ được làm chủ, rủi ro được kiểm soát, dịch vụ đáp ứng nhu cầu và những mô hình hiệu quả có thể nhân rộng.

Thước đo của tinh thần tiên phong sẽ là những cải thiện cụ thể trong cuộc sống người dân và năng lực phát triển của thành phố.