Tuyển sinh đại học 2026: Hơn 633.000 thí sinh xác nhận nhập học, ngành STEM chiếm 1/3

Sau đợt tuyển sinh đầu tiên, hơn 633.000 thí sinh đã xác nhận nhập học đại học, tăng khoảng 4,2% so với cùng kỳ năm 2025. Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Tiến Thảo, điểm đáng chú ý là sự chuyển dịch trong cơ cấu ngành học, khi STEM ngày càng thu hút người học.

Trao đổi về công tác tuyển sinh năm 2026, ông Nguyễn Tiến Thảo cho rằng kỳ tuyển sinh năm nay được chuẩn bị từ sớm, với kế hoạch và quy chế được ban hành kịp thời. Điều này giúp các cơ sở đào tạo có thêm thời gian xây dựng phương án tuyển sinh, công khai thông tin và để thí sinh chủ động lựa chọn.

Ngay từ ngày 3/11/2025, Bộ GD&ĐT đã ban hành kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026. Đến ngày 15/2/2026, Bộ ban hành Quy chế tuyển sinh.

Tuyển sinh chuyển sang quản trị bằng dữ liệu

Một trong những thay đổi đáng chú ý của tuyển sinh năm nay là toàn bộ quy trình ngày càng được số hóa. 100% thí sinh đăng ký tuyển sinh đại học trực tuyến; việc xét tuyển, nộp lệ phí và xác nhận nhập học đều được thực hiện trên hệ thống.

Theo ông Thảo, dữ liệu được làm sạch, đối soát và sử dụng xuyên suốt thay cho việc xử lý các hồ sơ rời rạc.

"Chúng ta đang chuyển từ quản lý một kỳ tuyển sinh hành chính sang quản trị một quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu", ông Thảo nhận định.

Từ năm 2026, thí sinh xét tuyển đại học bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT phải đạt tối thiểu 15 điểm đối với tổ hợp ba môn. Ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào cụ thể của từng ngành do cơ sở đào tạo xác định và công bố.

Một số lĩnh vực đặc thù có ngưỡng đầu vào cao hơn. Các ngành đào tạo giáo viên trình độ đại học yêu cầu 20 điểm; Giáo dục thể chất, Sư phạm Âm nhạc, Sư phạm Mỹ thuật yêu cầu 19 điểm đối với tổ hợp ba môn văn hóa. Với khối ngành sức khỏe, Y khoa và Răng - Hàm - Mặt có ngưỡng 22 điểm; Y học cổ truyền và Dược học 20 điểm; Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh và các ngành kỹ thuật y học liên quan 18 điểm. Lĩnh vực pháp luật có ngưỡng 20 điểm.

STEM chiếm 33,6% số thí sinh xác nhận nhập học

Theo số liệu đến ngày 21/8, đã có hơn 633.000 thí sinh xác nhận nhập học đại học, tăng khoảng 4,2% so với đợt 1 năm 2025.

Đáng chú ý, khoảng 212.600 thí sinh xác nhận nhập học vào các ngành STEM, chiếm 33,6% tổng số xác nhận nhập học, tương đương khoảng một phần ba.

Trong 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc phạm vi Nghị định 179/2026/NĐ-CP, có hơn 121.000 thí sinh xác nhận nhập học, chiếm khoảng 19,1%.

Trong đó, nhóm khoa học cơ bản có hơn 11.000 người; nhóm kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược có khoảng 110.000 người xác nhận nhập học.

Theo ông Thảo, những con số này cho thấy sự dịch chuyển đã đi vào quyết định nhập học thực tế của người học, chứ không chỉ thể hiện ở số ngành đào tạo được mở hoặc chỉ tiêu tuyển sinh.

"STEM không chỉ tăng về tỷ trọng, mà bên trong STEM đã bắt đầu hình thành những nhóm có sức hút và chất lượng đầu vào cao", ông nói.

Tuy nhiên, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học lưu ý STEM là một khối ngành rộng và có sự phân hóa lớn. Không phải tất cả ngành STEM đều có điểm chuẩn cao.

Ở nhóm trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, nhiều chương trình có điểm chuẩn trên 25. Đối với các chương trình liên quan đến vi mạch - bán dẫn, trên 60% lượt ngành có điểm chuẩn từ 22,5 trở lên.

Các nhóm máy tính, điện - điện tử, cơ khí, vật liệu cũng xuất hiện nhiều chương trình có nguồn tuyển tốt, với điểm chuẩn trên 22,5.

Bên cạnh đó, các ngành biển và hàng hải, đường sắt cũng bắt đầu có quy mô nhập học đáng kể. Đây được xem là tín hiệu cho thấy người học quan tâm hơn tới những lĩnh vực gắn với chiến lược và các dự án phát triển dài hạn của đất nước.

Học bổng tạo cú hích cho các ngành chiến lược

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, chính sách học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP đã tạo cú hích bước đầu trong việc thu hút người học vào các lĩnh vực ưu tiên.

Nghị định xác định các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được ưu tiên, đồng thời có chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp với mức học bổng khoảng 3,7-8,4 triệu đồng mỗi tháng tùy đối tượng và trình độ.

Kết quả xác nhận nhập học cho thấy hơn 121.000 sinh viên đã lựa chọn các ngành thuộc 15 nhóm chiến lược. Trong đó, khoảng 11.400 người thuộc nhóm khoa học cơ bản và gần 109.700 người thuộc nhóm kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược.

Trên cơ sở tính toán sơ bộ theo tiêu chí nhóm 30% và ngưỡng điểm từ 22,5 trở lên, khoảng 23.000 sinh viên có thể nằm trong diện tiếp tục được xem xét tiêu chí đầu vào để hưởng học bổng năm học 2026-2027.

Ông Thảo nhấn mạnh đây mới là con số dự kiến, chưa phải số lượng chính thức được cấp học bổng. Các cơ sở đào tạo vẫn phải đối soát dữ liệu và xét đầy đủ điều kiện theo quy định.

Theo ông, điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng mà ở việc chính sách đang chuyển từ định hướng sang tác động thực tế. Người học có năng lực bắt đầu nhìn thấy những lựa chọn nghề nghiệp được Nhà nước đầu tư và hỗ trợ cụ thể.

Đây có thể là tiền đề để thu hút nhân lực cho các lĩnh vực như khoa học cơ bản, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, năng lượng mới và công nghệ biển.

Tân sinh viên cần chuẩn bị gì?

Với thí sinh đã xác nhận nhập học, ông Nguyễn Tiến Thảo lưu ý các em cần thực hiện thủ tục theo đúng hướng dẫn chính thức của trường; kiểm tra kỹ thông tin về học phí, học bổng, ký túc xá và các khoản phải nộp.

Đặc biệt, thí sinh cần cảnh giác với đường link, tài khoản hoặc yêu cầu chuyển tiền không chính thức; các thông báo trúng tuyển giả mạo hay lời mời đóng góp tài chính, nhận học bổng không rõ nguồn gốc.

Đối với các trường đại học, ông Thảo cho rằng cải cách hành chính cần tiếp tục được thực hiện ngay từ khâu nhập học. Sau khi tuyển sinh đã được số hóa, quá trình nhập học không nên quay trở lại với quá nhiều giấy tờ.

Các trường cần đối soát dữ liệu nhanh, chính xác, hạn chế yêu cầu sinh viên cung cấp lại những thông tin hệ thống đã có; đồng thời sớm xác định đối tượng đủ điều kiện xem xét hưởng học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP.

Về lâu dài, dữ liệu tuyển sinh cần được kết nối theo toàn bộ chuỗi, từ đăng ký, xác nhận nhập học, quá trình học tập đến tốt nghiệp, việc làm và thu nhập. Khi đó, dữ liệu tuyển sinh không chỉ phục vụ việc xếp nguyện vọng mà còn trở thành nguồn dữ liệu quan trọng để quản trị chất lượng và hoạch định chính sách.

Với tân sinh viên, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cho rằng hành trang bước vào đại học không chỉ là máy tính hay hồ sơ nhập học. Quan trọng hơn là khả năng tự học, ngoại ngữ, năng lực bản thân, tính kỷ luật và liêm chính học thuật.

"Trúng tuyển là một thành quả, nhưng chưa phải đích đến", ông Thảo nói, đồng thời nhấn mạnh trong thời đại trí tuệ nhân tạo, lợi thế lâu dài của người học nằm ở khả năng tiếp tục học tập, thích ứng và giải quyết những vấn đề thực tế của xã hội và đất nước.