UAV uy hiếp an toàn bay tại Tân Sơn Nhất: Cục hàng không đề xuất đầu tư hệ thống phát hiện, chế áp UAV

Sự cố máy bay không người lái (UAV) liên tiếp xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay Tân Sơn Nhất tối ngày 11/8/2026 đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động hàng không. 

Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, sân bay Tân Sơn Nhất phải hai lần tạm dừng khai thác trong tối 11/8. Lần đầu từ 18 giờ 14 phút đến 19 giờ 14 phút. Sự việc bắt đầu khi tổ lái chuyến bay 3S621 tuyến Tân Sơn Nhất - Hà Nội phát hiện UAV ở độ cao 1.800 feet (khoảng 550m), chỉ cách tàu bay 500m. Cùng lúc, tổ bay VJ601 báo cáo thấy UAV cách sân bay 10 dặm ở độ cao 3.000 feet (khoảng 900m).

Cảng vụ hàng không miền Nam nhanh chóng phối hợp với Công an TP Hồ Chí Minh, Trung tâm An ninh hàng không quốc gia và Công an cửa khẩu sân bay để xử lý. Tổ An toàn đường cất hạ cánh quyết định tạm ngừng mọi chuyến bay đi/đến để bảo đảm an toàn. Hoạt động bay khôi phục lúc 19 giờ 14 phút.

Tuy nhiên, đến 19 giờ 34 phút, Sư đoàn 367 phát hiện UAV cách sân bay 3km về hướng Tây Nam. Sân bay phải tạm dừng khai thác lần thứ hai và hoạt động lại từ 20 giờ 34 phút cùng ngày.

Thống kê từ Trung tâm Kiểm soát Tiếp cận - Tại sân Tân Sơn Nhất cho thấy sự cố ảnh hưởng trực tiếp đến 73 chuyến bay. Trong đó, 3 chuyến phải hạ cánh khẩn nguy vì cạn nhiên liệu khi bay chờ; 24 chuyến phải chuyển hướng hạ cánh tại sân bay dự bị; 19 chuyến phải bay chờ trên không và 15 chuyến phải dừng chờ cất cánh.

Nỗ lực ứng phó và điều phối không lưu

Trước tình huống khẩn cấp, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) lập tức triển khai phương án ứng phó. Cơ sở điều hành bay hạn chế cất, hạ cánh, dừng các chuyến sắp cất cánh và hướng dẫn máy bay đến bay chờ ở khu vực phù hợp.

Cơ sở điều phối luồng không lưu cũng áp dụng quản lý luồng (ATFM) thực tế. Theo Trung tâm Quản lý luồng không lưu, 71 chuyến bay đến Tân Sơn Nhất được cấp giờ cất cánh tính toán (CTOT) để điều tiết. Thống kê có hơn 50 chuyến phải bay chờ, trong đó 27 chuyến phải chuyển hướng hoặc hạ cánh ở sân bay dự bị.

Đại diện VATM cho hay, việc phối hợp điều hành trực tiếp tại sân và điều phối luồng không lưu toàn mạng giúp kiểm soát lưu lượng tốt, giảm tải cho Tân Sơn Nhất và hạn chế ảnh hưởng lan rộng.

Phó Giám đốc Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất Nguyễn Công Hoàn nhận định, việc drone và UAV xuất hiện gần sân bay thời gian qua là vấn đề hết sức nghiêm trọng, gây uy hiếp an toàn và cản trở hoạt động bay dân dụng. "Dù các lực lượng của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tích cực phối hợp xử lý, việc nâng cao năng lực đối phó trong tương lai vẫn là yêu cầu cấp bách." - ông Hoàn cho biết thêm.

Chuyên gia hàng không chỉ ra, khó khăn lớn nhất khi phát hiện UAV nằm ở tổ hợp đặc tính "nhỏ - thấp - chậm - cơ động". UAV dân dụng có diện tích phản xạ radar rất nhỏ, bay thấp giữa vùng nhiễu sóng phức tạp do nhà cao tầng, cây cối, phương tiện giao thông. Ngoài ra, việc UAV có thể đứng im, đổi hướng đột ngột hoặc bay sát địa hình khiến hệ thống radar hàng không truyền thống – vốn chỉ thiết kế theo dõi tàu bay lớn, di chuyển nhanh và có thiết bị phát đáp – hoàn toàn bị vô hiệu hóa.

Trong sự cố ngày 11/8, UAV bay ở độ cao 1.800 và 3.000 feet đã đi thẳng vào khu vực xung đột trực tiếp với máy bay thương mại đang cất, hạ cánh, cách máy bay chỉ 500m.

Kiến nghị trang bị hệ thống chế áp chuyên dụng

Theo Cục Hàng không Việt Nam, công tác phát hiện và chế áp UAV hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào quan sát thủ công bằng mắt thường do thiếu thiết bị chuyên dụng cảnh báo sớm và chế áp tự động. Để tăng cường năng lực kiểm soát, Cục kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không sớm thống nhất giao trách nhiệm chủ trì xử lý tình huống UAV xâm nhập cho cơ quan cụ thể tại sân bay.

Đồng thời, Cục đề xuất cần sớm đầu tư, trang bị các hệ thống thiết bị chuyên dụng hiện đại để phát hiện sớm, cảnh báo và chế áp điện tử UAV xâm nhập trái phép. Đi kèm với đó là bổ sung, hoàn thiện các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với hành vi vi phạm quy định sử dụng thiết bị bay không người lái xâm nhập khu vực sân bay.