Ukraine chấp nhận cho EU kiểm tra đường ống dẫn dầu Druzhba

Thông tin về việc Ukraine chấp nhận cho EU kiểm tra đường ống dẫn dầu Druzhba được đưa ra chỉ 2 ngày trước khi các nhà lãnh đạo châu Âu nhóm họp thượng đỉnh với hy vọng dỡ bỏ quyền phủ quyết của Hungary đối với khoản vay 90 tỷ Euro cho Kiev. EU cũng đã đề nghị tài trợ cho các công việc sửa chữa đường ống Druzhba.

"EU đã đề nghị cung cấp cho Ukraine các hỗ trợ kỹ thuật và nguồn tài trợ. Phía Ukraine đã hoan nghênh và chấp nhận đề nghị này" - Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết hôm 17/3 - "Các chuyên gia châu Âu đã sẵn sàng ngay lập tức".

Bước đột phá chính trị này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Hungary và Ukraine - điều đã làm đình trệ khoản vay 90 tỷ Euro dành cho Ukraine được 27 nhà lãnh đạo EU thông qua vào tháng 12/2025.

Thủ tướng Hungary Viktor Orbán tuyên bố đường ống dẫn dầu Druzhba - vốn vận chuyển dầu giá rẻ của Nga - vẫn đang hoạt động và đã bị Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho đóng cửa vì lý do chính trị. Và điều này nhằm gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử Hungary vào ngày 12/4 tới.

Cuối tuần qua, Tổng thống Zelensky phàn nàn rằng ông đang bị các đồng minh châu Âu gây sức ép phải mở lại đường ống Druzhba. Theo ông Zelensky, việc khôi phục đường ống Druzhba là một ý tưởng tồi, mặc dù ông thừa nhận đó là quan điểm cá nhân chứ không phải là ý kiến chung.

Trong một bức thư gửi bà von der Leyen và ông Costa, ông Zelensky nói rằng những cáo buộc của ông Orbán là "vô căn cứ". Ông lập luận rằng việc đường ống Druzhba bị gián đoạn là do các cuộc tấn công của Nga vào đường ống và cơ sở hạ tầng xung quanh vào cuối tháng 1/2026.

Theo Tổng thống Ukraine, thiệt hại nghiêm trọng đối với trạm bơm Brody ở miền Tây Ukraine khiến việc vận chuyển dầu an toàn qua đường ống này trở nên bất khả thi. Ông nói thêm rằng việc sửa chữa trạm bơm để cho phép dòng chảy dầu tiếp tục sẽ cần khoảng 1,5 tháng, với điều kiện Moscow không phát động cuộc tấn công mới.

"Trong tình hình này, tôi hoan nghênh và chấp nhận đề nghị hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cần thiết của quý vị để có thể hoàn thành công tác sửa chữa đường ống Druzhba, cũng như tìm kiếm các phương án bền vững lâu dài" -  ông Zelensky viết trong thư gửi Chủ tịch Ủy ban châu Âu von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Costa.

Trong thư của mình, bà von der Leyen và ông Costa lập luận rằng việc sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba đã trở nên quan trọng hơn do thực trạng biến động của thị trường năng lượng do cuộc chiến ở Trung Đông, đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng.

Ứng phó với tình hình này, Mỹ đã nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với dầu thô của Nga trên biển, dẫn đến sự lên án từ các đồng minh châu Âu. Hai nhà lãnh đạo châu Âu trấn an ông Zelensky rằng hoạt động sửa chữa đường ống Druzhba sẽ không làm EU chệch hướng khỏi mục tiêu chung là loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch của Nga vào cuối năm 2027.

Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu không cung cấp con số cụ thể về khoản hỗ trợ tài chính có thể được cung cấp cho Kiev. Đoàn công tác kiểm tra đường ống đang được chuẩn bị và có thể được triển khai trong những ngày tới nếu tình hình thực tế cho phép.