Ứng xử văn minh trong tình yêu để tránh những bi kịch đau lòng

Thời gian gần đây, dư luận xã hội quan tâm tới nhiều vụ việc liên quan đến mâu thuẫn tình cảm và gia đình. Mới đây, Công an TP Cần Thơ đã bắt giữ nghi phạm trong vụ án mạng xảy ra tại một nhà trọ sau thời gian phát sinh mâu thuẫn trong quá trình chung sống. Trước đó, tại Nghệ An, một nữ sinh năm cuối cũng tử vong sau vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn tình cảm với bạn trai.

Dù nguyên nhân và hoàn cảnh mỗi vụ việc khác nhau, song điểm chung đều cho thấy những mâu thuẫn trong đời sống tình cảm, hôn nhân nếu không được giải quyết đúng cách có thể dẫn tới hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, để lại nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội.

Theo thống kê của Bộ Công an, các vụ án xuất phát từ nguyên nhân xã hội vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu tội phạm hình sự, trong đó các vụ việc liên quan đến mâu thuẫn tình cảm, ghen tuông chiếm khoảng 10%. Đây được xem là con số đáng lưu ý, cho thấy việc trang bị kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn và ứng xử văn minh trong các mối quan hệ là điều cần được quan tâm hơn hiện nay.

Trong bối cảnh mạng xã hội tác động ngày càng lớn đến đời sống cá nhân và cảm xúc, nhiều người cũng đang đối diện với không ít áp lực trong chuyện tình cảm, hôn nhân. Việc công khai đời sống riêng tư, những tương tác trên không gian mạng hay áp lực từ các mối quan hệ đôi khi khiến cảm xúc tiêu cực dễ bị đẩy lên cao nếu thiếu kỹ năng kiểm soát.

Trao đổi với phóng viên, luật sư Lê Hồng Hiển cho rằng điểm chung trong nhiều vụ việc thời gian gần đây là các mâu thuẫn tình cảm, gia đình không được giải quyết đúng cách, trong khi người trong cuộc lại thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc khi xảy ra cãi vã hoặc đổ vỡ.

Theo luật sư, ở cả các mối quan hệ yêu đương lẫn hôn nhân, nhiều người có xu hướng đặt quá nhiều kỳ vọng và cảm xúc vào đối phương. Khi phát sinh mâu thuẫn về tiền bạc, sinh hoạt, ghen tuông hoặc chia tay, một số người dễ rơi vào trạng thái nóng giận, mất cân bằng tâm lý và hành động theo cảm xúc nhất thời.

“Trong nhiều vụ việc, nguyên nhân ban đầu có thể chỉ là cãi vã đời thường, nhưng do không kiểm soát được cảm xúc nên mâu thuẫn dần bị đẩy đi quá giới hạn”, luật sư nhận định.

Theo luật sư Lê Hồng Hiển, hiện nay vẫn có không ít người nhầm lẫn giữa yêu thương với kiểm soát hoặc sở hữu. Một số hành vi như kiểm tra điện thoại, theo dõi, ép buộc đối phương làm theo ý mình hay không chấp nhận chia tay thường được biện minh bằng lý do “vì còn yêu”.

Tuy nhiên, luật sư cho rằng một mối quan hệ lành mạnh cần được xây dựng trên sự tôn trọng và tự nguyện từ cả hai phía. Khi tình cảm không còn, việc ứng xử văn minh, tôn trọng quyết định của đối phương là điều cần thiết để tránh phát sinh những hệ lụy đáng tiếc.

Cần nhận diện sớm những dấu hiệu bất ổn

Từ thực tế tiếp xúc nhiều vụ việc liên quan đến hôn nhân và gia đình, luật sư Lê Hồng Hiển cho rằng nhiều trường hợp trước khi xảy ra hậu quả nghiêm trọng đều từng xuất hiện những dấu hiệu bất ổn kéo dài.

Đó có thể là việc một bên muốn kiểm soát quá mức mọi hoạt động của đối phương; thường xuyên xúc phạm, gây áp lực tinh thần; nóng giận mất kiểm soát hoặc liên tục làm phiền, đe dọa sau chia tay.

Theo luật sư, trong không ít vụ việc, bạo lực không xuất hiện ngay từ đầu mà thường bắt đầu từ áp lực tâm lý, thao túng cảm xúc rồi dần leo thang khi mâu thuẫn không được tháo gỡ đúng cách.

Đáng chú ý, luật sư cũng cho biết từng tiếp xúc nhiều trường hợp sau chia tay, một bên vẫn cố níu kéo, gây áp lực hoặc ép buộc quan hệ tình dục với lý do “từng là người yêu của nhau”.

“Tuy nhiên cần hiểu rằng, dù trước đây từng có quan hệ tình cảm thì mọi hành vi ép buộc khi đối phương không đồng ý đều có thể bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật”, luật sư nhấn mạnh.

Học cách yêu trưởng thành và ứng xử văn minh

Theo luật sư Lê Hồng Hiển, hiện nay nhiều người vẫn có tâm lý xem nhẹ các hành vi đe dọa, quấy rối, xúc phạm hoặc gây áp lực tinh thần sau chia tay vì cho rằng đó chỉ là “chuyện tình cảm cá nhân”. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều vụ việc nghiêm trọng trước đó đều từng xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo kéo dài nhưng không được can thiệp kịp thời.

Luật sư cho rằng bên cạnh vai trò của cơ quan chức năng, gia đình và những người xung quanh cũng cần quan tâm hơn tới các biểu hiện bất ổn về tâm lý, hành vi cực đoan hoặc những mâu thuẫn kéo dài trong các mối quan hệ để kịp thời hỗ trợ, ngăn chặn từ sớm.

“Tình yêu không đồng nghĩa với sở hữu và chia tay cũng không phải dấu chấm hết của cuộc đời. Khi xảy ra mâu thuẫn, mỗi người cần học cách đối thoại thay vì công kích, học cách chấp nhận thay vì cưỡng ép níu kéo”, luật sư chia sẻ.

Theo luật sư, nếu cảm thấy bản thân mất kiểm soát cảm xúc hoặc gặp khủng hoảng sau đổ vỡ tình cảm, người trẻ nên chủ động tìm đến gia đình, bạn bè hoặc chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ tích cực, thay vì giữ tâm lý tiêu cực trong thời gian dài.

“Trong bất kỳ mối quan hệ nào, sự tử tế sau chia tay đôi khi còn thể hiện giá trị con người rõ hơn cả lúc đang yêu. Một người văn minh là người biết dừng lại đúng lúc, tôn trọng quyết định của đối phương và không biến tổn thương cá nhân thành lý do gây tổn thương cho người khác”, luật sư nhấn mạnh.

Những vụ việc xảy ra thời gian gần đây thêm một lần cho thấy kỹ năng quản trị cảm xúc và ứng xử trong tình yêu không còn là câu chuyện riêng của mỗi cá nhân mà đã trở thành vấn đề xã hội cần được quan tâm. Bên cạnh các chế tài pháp luật, điều quan trọng vẫn là xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh, biết kiểm soát cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại để tránh những hệ lụy đáng tiếc có thể xảy ra.