Vì sao Hà Nội ngập kéo dài, mưa còn tiếp diễn ra sao?

Ngày 17/9, Hà Nội tiếp tục có mưa sau nhiều ngày mưa lớn liên tiếp. Lượng nước tích lũy lớn, trong khi mực nước các sông tiêu ở mức cao, hạn chế khả năng thoát nước, khiến nhiều khu vực úng ngập.

Bà Lê Thị Loan, Phó Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, Hà Nội còn khả năng mưa vừa, mưa to và dông trong ngày 17/9. Mưa cường độ lớn có thể gây ngập úng tại vùng trũng, thấp, khu đô thị và khu công nghiệp.

Mưa nhiều ngày, mực nước sông cao gây khó tiêu thoát

Từ sáng 14/9 đến 9h ngày 17/9, lượng mưa tích lũy tại Yên Sở đạt 570,8mm, Hai Bà Trưng 550,3mm, Cầu Giấy 439,2mm, Thanh Liệt 435mm, Văn Miếu - Quốc Tử Giám 421,8mm, Từ Liêm 414,3mm, Yên Nghĩa 411,5mm và Hoàn Kiếm 404,6mm.

Riêng từ 19h ngày 16/9 đến 3h ngày 17/9, trạm Cầu Diễn ghi nhận lượng mưa 133,8mm. Mưa tiếp diễn trong đêm và sáng khiến hệ thống thoát nước tiếp tục phải tiếp nhận lượng nước lớn.

Đợt mưa kéo dài gần một tuần qua ở Trung Bộ, sau đó mở rộng ra Bắc Trung Bộ và đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có Hà Nội, chủ yếu liên quan đến hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới, áp thấp nhiệt đới và hoàn lưu sau áp thấp nhiệt đới. Nguồn ẩm từ Biển Đông và Vịnh Bắc Bộ liên tục được đưa vào đất liền.

Dù áp thấp nhiệt đới tan, hoàn lưu còn lại vẫn duy trì vùng ẩm lớn. Từ ngày 14 đến 16/9, dải hội tụ nhiệt đới nâng trục dần lên phía Bắc, kéo theo vùng mưa lên đồng bằng Bắc Bộ, phía nam trung du Bắc Bộ và Hà Nội.

Trong các ngày 15–16/9, dải hội tụ nhiệt đới ít dịch chuyển, trong khi gió đông đến đông nam liên tục đưa hơi ẩm từ Vịnh Bắc Bộ vào đồng bằng Bắc Bộ. Các điều kiện này khiến mây mưa hình thành, tái phát triển nhiều lần trên cùng một khu vực, gây mưa kéo dài.

Tại Hà Nội, mưa liên tiếp khiến mực nước trong hệ thống cống, mương, hồ điều hòa và các tuyến tiêu luôn ở mức cao, làm giảm khả năng trữ, điều tiết nước. Lượng nước tích lũy lớn và mực nước tại nguồn tiếp nhận cao khiến nước rút chậm.

Theo Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng Hà Nội, ngày 17/9, sông Tích và sông Bùi vượt báo động III; sông Nhuệ và sông Đáy vượt báo động II. Mực nước các sông tiêu cao hạn chế khả năng tiêu tự chảy, khiến nhiều khu vực thấp trũng tiếp tục ngập.

Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa nhanh, trong khi hạ tầng thoát nước, hồ điều hòa và không gian trữ nước tại một số khu vực chưa phát triển đồng bộ, cũng làm gia tăng nguy cơ ngập.

Các đơn vị đã huy động hơn 2.500 lao động và trên 200 thiết bị để khơi thông dòng chảy, vớt rác tại các ga thu, bơm hút hỗ trợ tại vị trí ngập; phối hợp cảnh báo, phân luồng giao thông và vận hành các trạm bơm, cửa phai, hồ điều hòa.

Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật đánh giá hệ thống thoát nước đô thị cơ bản vẫn được duy trì ổn định. Một số khu vực phía Tây Hà Nội đã rút nước hoặc chỉ còn ngập nhẹ. Các đơn vị tiếp tục phối hợp với đơn vị thủy lợi chủ động hạ mực nước, tạo dung tích dự phòng.

Hà Nội còn mưa to, tiếp tục cảnh báo ngập lụt

Theo bà Lê Thị Loan, từ sáng sớm đến hết ngày 17/9, Hà Nội, Bắc Ninh, phía Bắc tỉnh Phú Thọ và phía Nam các tỉnh Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên có mưa vừa, mưa to và dông. Lượng mưa phổ biến 30–60mm, cục bộ trên 90mm.

Thông tin cập nhật trưa 17/9 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho thấy mây đối lưu gây mưa đang hoạt động tại nhiều khu vực của Hà Nội, trong đó có Thanh Liệt, Đại Thanh, Ngọc Hồi, Dương Nội, Hoàng Mai, Hà Đông, Tây Mỗ, Từ Liêm, An Khánh, Gia Lâm, Thanh Trì và Thường Tín.

Vùng mây có xu hướng phát triển, mở rộng, tiếp tục gây mưa rào và dông tại nhiều xã, phường. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ mưa cường độ lớn trên 100mm. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Các khu vực ven sông Bùi, sông Tích có nguy cơ ngập lụt cao gồm Xuân Mai, Quảng Bị, Phú Nghĩa, Phú Cát, Trần Phú, Sơn Tây, Phúc Thọ, Đoài Phương, Thạch Thất, Hạ Bằng và Tây Phương.

Ngoài Hà Nội, từ sáng sớm đến hết đêm 17/9, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và phía Nam tỉnh Phú Thọ được dự báo có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 40–80mm, cục bộ trên 130mm. Các nơi khác ở Bắc Bộ, từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị có mưa rào và dông trong ngày và đêm 17/9, lượng mưa 15–30mm, cục bộ trên 70mm.

Nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất trên sườn dốc, suối nhỏ được cảnh báo tại Sơn La, Phú Thọ, Lào Cai, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Thanh Hóa và Nghệ An. Một số khu vực có độ ẩm đất trên 85% hoặc đã bão hòa. Cơ quan khí tượng kiến nghị các địa phương rà soát điểm nghẽn dòng chảy, vị trí xung yếu để có biện pháp phòng tránh, ứng phó.