Việt Nam đa sắc: Công nghệ chắp cánh cho di sản lịch sử

PGS.TS Trần Trọng Dương - Trường Ngoại ngữ - Du lịch, Đại học Công nghệ Hà Nội cho rằng tư liệu Hán Nôm là một nguồn tư liệu giàu có, như một khu rừng nguyên sinh và ở đó là cả một nền văn hóa cổ truyền của Việt Nam. Ông đã được tiếp xúc với chữ Hán từ bé và ngay lập tức yêu thích loại hình chữ viết này. PGS.TS Trần Trọng Dương đã có nghiên cứu về lịch sử tam giáo ở Việt Nam, gồm: Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo.

Năm 2010 - 2011, báo chí có đưa tin về câu chuyện Chùa Một Cột bị dột. Sư thầy phải mặc áo mưa cho tượng Phật. Từ đây, PGS.TS Trần Trọng Dương đã tìm hiểu và đọc các tư liệu gốc, đặc biệt là bia Sùng Thiện Diên Linh khắc năm 1121 thời Lý Nhân Tông. Ông nhận ra những mô tả về chùa thời Lý trong văn bia khác với thời bây giờ. Câu hỏi được ông đặt ra là chùa thời Lý trông như thế nào?

“Tính cả quá trình nghiên cứu của cá nhân tôi với quá trình dựng bằng công nghệ thì chừng khoảng 10 năm. Vừa nghiên cứu vừa đi điền dã và từ cái nghiên cứu đó, chúng tôi mới dựng lên bản phỏng dựng bằng số. Thực hiện công nghệ VR 3D từ những mảnh vụn quá khứ, từ những tư liệu hết sức vụn vặt. Lần đầu tiên ở Việt Nam dựng ra được một hình thái kiến trúc Chùa Một Cột nhưng có phong cách kiến trúc theo phong cách hoàng gia thời Lý, với các cấu kiện là những mảnh vỡ khảo cổ học tại Hoàng thành Thăng Long”, PGS.TS Trần Trọng Dương kể lại.

Theo PGS.TS Trần Trọng Dương công nghệ đã chắp cánh cho sự tưởng tượng, giúp công chúng có thể nhìn thấy được, đi ở trong đó, có thể chạm vào lịch sử. “Với các em học sinh sinh viên ấy, lần đầu tiên được sử dụng công nghệ, trực quan, sinh động, nó tạo ra cảm giác đắm chìm trong lịch sử. Đó là một trong những điều công nghệ có thể giúp ích cho việc dạy và học lịch sử Việt Nam. Đây vừa là bảo tồn văn hóa, vừa là nghiên cứu và sáng tạo. Nó đem lại những hiệu quả rất to lớn không chỉ đối với trong nước mà cả quốc tế. Lần đầu tiên họ mới được nhìn thấy những phục dựng về một kinh đô nghìn năm trước của Việt Nam, đồng thời cũng đem lại những hiểu biết mới cho bạn bè quốc tế về lịch sử văn hóa truyền thống”, ông Trần Trọng Dương nói.

PGS.TS Trần Trọng Dương cho biết hiện có nhiều nhóm cũng đang tiến hành phục dựng các công trình di tích lịch sử. Đây là nguồn tài liệu để tiến tới có những công trình xây dựng thực tế, nhằm phục vụ du lịch, giáo dục lịch sử, và quan trọng nhất là lưu giữ lại những hình ảnh quá khứ vàng son lấp lánh. “Điều trăn trở nhất của những người làm nghiên cứu như tôi ngoài việc nghiên cứu là làm sao có thể đưa những giá trị tinh hoa truyền thống của văn hóa Việt Nam đến với tương lai. Khát vọng của chúng tôi là muốn đem quá khứ tới tương lai”, PGS.TS Trần Trọng Dương kết lại.