Mất di sản vì thiếu quy hoạch khảo cổ

Đoạn tường Hoàng thành Thăng Long thời Lê Sơ đã bị san phẳng - một thông tin khiến các nhà khảo cổ học thấy sững người cách đây 9 năm. Nguyên nhân là khi làm tuyến đường Văn Cao - Hồ Tây cắt qua đê Hoàng Hoa Thám, người ta đã dùng máy xúc xúc đi nhiều khối đất đá. Họ không biết rằng, đó chính là lớp tường thành vô giá của lịch sử. Kiểm tra hiện trường, các nhà khoa học còn phát hiện nhiều di vật quý đời Trần.

Nhiều người cho rằng, nếu trước đó, Hà Nội có quy hoạch khảo cổ thì chuyện đáng buồn này đã không xảy ra.

Cách đây 2 năm, dư luận tiếp tục ngỡ ngàng trước thông tin mộ vợ vua Tự Đức ở Huế bị san phẳng làm bãi đậu xe. Gần đây nhất là chuyện xảy ra ở di sản Vườn Chuối. 

Những vụ việc khiến giới chuyên gia bức xúc vì thiếu quy hoạch khảo cổ. PGS.TS Tống Trung Tín đưa ra một con số đáng giật mình: Khoảng 90% các di tích liên quan tới thời đại kim khí trên toàn quốc đã bị xóa sổ hoàn toàn vì không được quy hoạch bảo vệ.

Mặc dù nghị định của Chính phủ đã quy định các địa phương có trách nhiệm xây dựng quy hoạch khảo cổ nhưng đến nay chưa có nơi nào làm được, mặc dù thời gian đầu nhiều địa phương đã lên kế hoạch. PGS Tín cho rằng, kinh phí không phải là vấn đề lớn. Vậy, nguyên nhân của sự chậm trễ này là gì?

Quá trình xây dựng đô thị đã phải trả giá đắt cả về tiền bạc và giá trị văn hóa vì thiếu bản quy hoạch khảo cổ. Ai cũng biết vậy, nhưng mọi chuyện vẫn dừng lại ở con số 0. Có người nói vui rằng, những bản quy hoạch chắc còn phải nằm sâu trong lòng đất nhiều năm nữa.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!