Ngày càng nhiều lựa chọn giáo dục cho phụ huynh và học sinh - từ công lập, tư thục cho đến môi trường giáo dục quốc tế. Xu hướng này đang tăng mạnh tại các đô thị lớn và cập nhật liên tục để phù hợp với nhu cầu thị trường (Ảnh minh hoạ).
Thay đổi cách lựa chọn trường cho con
Áp lực thi cử, nhu cầu hội nhập và kỳ vọng về một môi trường học tập toàn diện đang khiến ngày càng nhiều phụ huynh Việt Nam thay đổi cách lựa chọn trường cho con. Nếu trước đây trường công lập gần như là "đích đến mặc định" của phần lớn gia đình, thì hiện nay, trường tư thục và đặc biệt là trường quốc tế đang nổi lên như một lựa chọn chiến lược của tầng lớp trung lưu tại các đô thị lớn. Xu hướng này thể hiện rõ nhất tại TP Hồ Chí Minh - địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước và cũng là nơi diễn ra sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa hệ thống công lập, tư thục và quốc tế.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh, tính đến năm 2026, toàn thành phố có 3.438 trường học từ mầm non đến THPT, trong đó có 2.113 trường công lập và 1.325 trường ngoài công lập. Tổng số học sinh toàn thành phố đạt hơn 2,52 triệu em, riêng khối ngoài công lập đã lên tới gần 400.000 học sinh. Những con số này cho thấy quy mô giáo dục ngoài công lập tại TP Hồ Chí Minh đang tăng nhanh trong những năm gần đây, đặc biệt ở các khu đô thị mới và khu vực tập trung đông gia đình trẻ.
Áp lực lớn từ tuyển sinh công lập cũng mở ra thêm những lựa chọn cho các bậc phụ huynh. (Ảnh minh hoạ)
Một trong những nguyên nhân lớn thúc đẩy xu hướng chuyển sang trường tư thục và quốc tế là áp lực tuyển sinh vào lớp 10 công lập. Năm học 2026–2027, TP Hồ Chí Minh dự kiến có khoảng 116.000 học sinh tốt nghiệp THCS nhưng chỉ tiêu lớp 10 công lập chỉ đáp ứng khoảng 70%. Điều đó đồng nghĩa khoảng 51.000 học sinh sẽ không có suất học tại các trường THPT công lập.
Áp lực này khiến nhiều phụ huynh thay đổi tư duy lựa chọn trường học. Thay vì chờ đến khi con "trượt công lập" mới tìm phương án khác, không ít gia đình hiện chủ động định hướng cho con theo học trường tư thục hoặc quốc tế ngay từ cấp tiểu học, THCS để có lộ trình ổn định lâu dài.
Áp lực học tập và nhu cầu về môi trường giáo dục toàn diện
Bên cạnh áp lực thi cử, sĩ số lớp học đông cũng là yếu tố khiến nhiều phụ huynh cân nhắc rời hệ công lập. Năm học 2024–2025, toàn TP Hồ Chí Minh có hơn 17.382 lớp tiểu học nhưng tỷ lệ phòng học/lớp chỉ đạt 0,96. Điều này đồng nghĩa nhiều trường vẫn phải xoay xở về cơ sở vật chất để đáp ứng tốc độ tăng dân số cơ học rất lớn của thành phố.
Trong khi đó, các trường ngoài công lập thường quảng bá lợi thế sĩ số nhỏ, học sinh được theo sát hơn và có thêm nhiều hoạt động ngoại khóa, kỹ năng mềm hay tư vấn tâm lý học đường. Đây là những yếu tố ngày càng được phụ huynh quan tâm trong bối cảnh áp lực học tập của học sinh đô thị ngày một gia tăng.
Không ít phụ huynh hiện nay cho rằng việc học không còn chỉ xoay quanh điểm số hay thành tích thi cử. Thay vào đó, họ muốn con có khả năng giao tiếp tiếng ngoại ngữ tốt, tự tin hơn, được phát triển kỹ năng xã hội và có cơ hội tiếp cận môi trường quốc tế ngay từ nhỏ. Chính sự thay đổi trong kỳ vọng của phụ huynh đã góp phần thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của hệ thống trường quốc tế tại Việt Nam.
Theo dữ liệu của ISC Research, Việt Nam hiện có hơn 120 trường quốc tế từ mầm non đến THPT, tập trung chủ yếu tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Báo cáo năm 2024 của tổ chức này cũng cho biết số lượng trường quốc tế tại Việt Nam tăng khoảng 5% chỉ trong hai năm, đưa Việt Nam vào nhóm 5 quốc gia có tốc độ tăng trưởng trường quốc tế nhanh nhất thế giới.
Sự tăng trưởng này gắn liền với sự mở rộng của tầng lớp trung lưu tại Việt Nam. Một số khảo sát thị trường cho thấy nhiều phụ huynh Việt sẵn sàng dành gần một nửa chi tiêu gia đình cho việc học của con. Trong khi đó, nhóm hộ gia đình thu nhập cao hiện chi trung bình từ 17,8 đến 25,3 triệu đồng mỗi tháng cho giáo dục tư thục và quốc tế.
Mới đây, việc 1 trường trung học Top 10 Anh quốc hiện diện tại TP Hồ Chí Minh cho thấy nhu cầu của thị trường trong lĩnh vực giáo dục ở đô thị lớn nhất cả nước này là rất lớn.
Giới chuyên gia nhận định giáo dục đang được nhiều gia đình xem như một khoản đầu tư dài hạn thay vì chỉ là nhu cầu học tập thông thường. Trong bối cảnh cạnh tranh nghề nghiệp ngày càng lớn, khả năng ngoại ngữ, kỹ năng mềm và tư duy hội nhập được xem là lợi thế quan trọng cho học sinh trong tương lai.
Cạnh tranh bằng triết lý giáo dục
Nếu cách đây khoảng một thập kỷ, yếu tố "100% tiếng Anh" là lợi thế lớn nhất của trường quốc tế, thì hiện nay cuộc cạnh tranh đã mở rộng sang trải nghiệm học tập và phát triển cá nhân. Nhiều trường quốc tế đầu tư mạnh vào mô hình giáo dục toàn diện với lớp học sĩ số nhỏ, chương trình cá nhân hóa, hệ thống thể thao - nghệ thuật - công nghệ hiện đại và định hướng "công dân toàn cầu".
Các trường cũng đẩy mạnh truyền thông về chương trình IB, A-Level, tỷ lệ học sinh vào các đại học quốc tế hay môi trường đa văn hóa nhằm thu hút phụ huynh. Tại TP Hồ Chí Minh, khu Đông thành phố đang trở thành tâm điểm mới của giáo dục quốc tế khi quy tụ hàng loạt trường quốc tế lớn cùng hàng nghìn giáo viên và chuyên gia giáo dục nước ngoài.
Các trường quốc tế hiện nay khó có thể thu hút học sinh chỉ bằng yếu tố ngoại ngữ được nữa, mà thay vào đó là triết lý giáo dục có tính truyền thống, xuyên suốt lâu dài.
Trong bối cảnh đó, nhiều thương hiệu giáo dục quốc tế lâu đời cũng bắt đầu mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Ví dụ mới đây, King's College Wimbledon Ho Chi Minh City công bố sẽ khai giảng khóa đầu tiên tại TP Hồ Chí Minh vào năm 2027. Theo thông tin từ đơn vị này, trường được phát triển dựa trên mô hình của King's College School, Wimbledon - hệ thống giáo dục Anh Quốc thành lập từ năm 1829.
Điểm đáng chú ý là thay vì chỉ tập trung quảng bá yếu tố "trường Anh", mô hình này nhấn mạnh triết lý giáo dục "Trí tuệ, Tinh thần và Nhân cách", đồng thời hướng đến việc chuẩn bị cho học sinh "thế giới sau cánh cửa trường học". Đây cũng là xu hướng chung của nhiều trường quốc tế hiện nay: cạnh tranh bằng triết lý giáo dục, trải nghiệm học tập và khả năng phát triển toàn diện thay vì chỉ dựa vào cơ sở vật chất hay yếu tố ngoại ngữ.
Dù trường quốc tế ngày càng phát triển, giới chuyên môn cho rằng không có mô hình nào phù hợp với tất cả học sinh. Trường công lập vẫn có ưu thế lớn về học phí thấp, nền tảng học thuật mạnh và tính cạnh tranh cao. Trong khi đó, trường tư thục được xem là lựa chọn trung gian, còn trường quốc tế phù hợp với các gia đình có định hướng hội nhập hoặc du học dài hạn.
Tuy nhiên, điều thay đổi rõ nhất hiện nay là tư duy của phụ huynh. Nếu trước đây nhiều gia đình đặt mục tiêu "vào trường công bằng mọi giá", thì nay câu hỏi phổ biến hơn lại là: "Môi trường nào thực sự phù hợp với con mình?".
Và tại TP Hồ Chí Minh - nơi áp lực học tập, tốc độ đô thị hóa và nhu cầu hội nhập diễn ra mạnh mẽ nhất cả nước - xu hướng ấy được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhanh trong những năm tới.
Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.