VTV 56 năm: Hồi sinh ký ức qua những thước phim nhuốm màu thời gian

Những tư liệu được công nghệ AI phục hồi đã trở thành cầu nối đưa những người từng gắn bó với VTV trở lại với ký ức, gặp lại những đồng nghiệp năm xưa. Chuyến trở về cũng mở ra một cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa các thế hệ người làm truyền hình, giữa VTV của ngày hôm qua và VTV hôm nay.

Với những người từng gắn bó với Đài Truyền hình Việt Nam, trở lại VTV sau nhiều năm là dịp để họ nhìn lại một phần hành trình nghề nghiệp của mình. Những chương trình từng tham gia, những chuyến công tác, những đồng nghiệp từng sát cánh và cả những năm tháng làm truyền hình trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn được tái hiện qua kho tư liệu quý giá của Đài.

Nhân kỷ niệm 56 năm ngày phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên, những người làm truyền hình qua các thời kỳ đã có dịp trở lại Đài THVN, xem lại những tư liệu xưa và trải nghiệm một VTV đang không ngừng đổi mới.

Những ký ức được lưu giữ qua thời gian

Với mỗi thế hệ người làm truyền hình, ký ức về VTV được tạo nên từ những câu chuyện khác nhau.

Đó là những chuyến công tác hàng trăm cây số, những ngày ghi hình trong điều kiện thiếu thốn, những buổi truyền hình trực tiếp đầy áp lực hay những đêm thức trắng bên bàn dựng để kịp đưa chương trình lên sóng. Mỗi hành trình tác nghiệp, mỗi khuôn hình đều lưu dấu công sức, nhiệt huyết và tình yêu nghề của những người làm truyền hình qua các thời kỳ.

Những năm tháng đầu của truyền hình Việt Nam gắn liền với không ít khó khăn về thiết bị và điều kiện tác nghiệp. Những chiếc máy quay cồng kềnh, hệ thống ánh sáng còn hạn chế, những chuyến đi xa với phương tiện chưa thuận tiện, đòi hỏi người làm nghề phải có sự kiên trì và tinh thần trách nhiệm cao.

"Mưa, mái tôn gây tiếng động và không ghi hình được. Trong trường quay thì nóng, quạt giấy với quạt nan là "vũ khí" để chúng tôi có thể làm việc", NSƯT Lê Thanh Hùng, nguyên phát thanh viên Thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam, chia sẻ.

Đằng sau một vài giây hình ảnh xuất hiện trên màn hình là công sức của cả một ê-kíp: người đứng trước ống kính, người quay phim, người viết kịch bản, người dựng hình, kỹ thuật viên, lái xe và rất nhiều vị trí khác.

Mỗi người đảm nhận một phần công việc, cùng góp sức tạo nên những chương trình và những dấu ấn của VTV qua từng thời kỳ.

Khi AI đưa ký ức trở lại

Một trong những trải nghiệm đặc biệt của chuyến trở về là khi những người từng làm việc tại VTV được xem các thước phim tư liệu cũ đã được phục hồi bằng công nghệ AI.

Những hình ảnh từng mờ nhòe theo thời gian được làm rõ hơn. Những gương mặt đồng nghiệp, những người từng xuất hiện trên màn hình nhiều thập kỷ trước nay trở lại với hình ảnh sắc nét, sinh động hơn.

Có người lập tức nhận ra những đồng nghiệp từng cùng công tác. Có người xúc động khi nhìn thấy hình ảnh của những người đã đi xa. Những cái tên, khuôn mặt tưởng như chỉ còn nằm trong ký ức nay được kết nối trở lại qua những thước phim tư liệu.

Với những người trực tiếp trải nghiệm, AI không chỉ mang đến sự bất ngờ về công nghệ. Điều đáng quý hơn là công nghệ đã tạo ra một cây cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Những hình ảnh cũ được phục hồi không làm thay đổi giá trị của tư liệu, mà giúp những giá trị ấy tiếp tục được nhìn thấy, được kể lại và đến gần hơn với các thế hệ hôm nay.

Đặc biệt, khi hình ảnh của những người từng dìu dắt, đồng hành cùng các thế hệ sau xuất hiện trở lại, cuộc gặp gỡ với tư liệu cũng trở thành cuộc gặp gỡ với những kỷ niệm nghề nghiệp.

Trở lại để chứng kiến một VTV đổi thay

Nếu những thước phim tư liệu đưa ký ức trở về, thì hành trình tham quan VTV hôm nay lại giúp những người từng gắn bó với Đài nhìn thấy rõ chặng đường phát triển sau 56 năm.

Từ những thiết bị quay phim nặng nề, những bàn âm thanh với số đường tiếng hạn chế, truyền hình ngày nay đã bước sang một giai đoạn khác với hệ thống trường quay, thiết bị sản xuất và công nghệ hiện đại.

Những trường quay không còn bị giới hạn bởi bốn bức tường. Nội dung truyền hình có thể đồng thời xuất hiện trên màn hình TV, điện thoại và nhiều nền tảng số. Công nghệ AI ngày càng tham gia sâu hơn vào quá trình lưu trữ, xử lý và khai thác dữ liệu, tư liệu.

Đối với những người đã từng làm việc với thiết bị của nhiều thập kỷ trước, sự thay đổi ấy mang đến nhiều cảm xúc. 

Bà Đoàn Nhu Hương, Kỹ sư âm thanh, Đài Truyền hình Việt Nam, không khỏi bất ngờ: “Rất vui mừng vì thấy sự phát triển của Đài Truyền hình mà tôi cũng không thể tưởng tượng được. Tôi cũng đã được đi tham quan nhiều nước, nhưng bây giờ thấy nó vượt xa rất nhiều so với mơ ước của mình. Khi vào ngồi bàn âm thanh này, tôi rất run, vì tôi thấy có nhiều đường, hoa mắt lên. Ngày xưa, bàn lớn nhất cũng chỉ có 8 đường.”

Từ một Đài truyền hình với điều kiện kỹ thuật còn hạn chế, VTV hôm nay đang phát triển theo hướng đa nền tảng, lấy công nghệ và dữ liệu làm một phần quan trọng trong quá trình đổi mới. Kho dữ liệu được tích lũy trong hơn 56 năm cũng đang trở thành nguồn tài nguyên quan trọng trong quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI của Đài.

Những giá trị không thay đổi

56 năm qua, công nghệ thay đổi, phương thức sản xuất thay đổi và cách khán giả tiếp nhận nội dung cũng thay đổi. Nhưng với những người đã dành một phần cuộc đời cho truyền hình, có những giá trị vẫn không thay đổi.

Đó là sự tận tâm với từng khuôn hình, trách nhiệm với từng thông tin, sự tử tế trong cách kể những câu chuyện về con người và khát vọng sáng tạo để mang đến những giá trị tốt đẹp hơn.

Một thiết bị hiện đại có thể hỗ trợ người làm nghề tạo ra sản phẩm nhanh hơn, chính xác hơn. AI có thể phục hồi một hình ảnh đã xuống cấp theo thời gian. Nhưng phía sau mỗi công nghệ vẫn là con người – với kinh nghiệm, trách nhiệm và cách nhìn của mình.

Đó cũng là điều những thế hệ đi trước muốn gửi gắm tới những người đang tiếp tục làm nghề hôm nay.

Bởi VTV của hiện tại được tạo nên từ những nỗ lực của nhiều thế hệ. Những người đã đi qua những năm tháng đầu tiên để lại những kinh nghiệm, tư liệu và giá trị nghề nghiệp. Những người từng được dìu dắt tiếp tục truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ sau. Và những người trẻ hôm nay đang viết tiếp hành trình ấy bằng tư duy mới, công nghệ mới và cách làm mới.

Từ ký ức đến tương lai

Mỗi thước phim tư liệu được lưu giữ là một phần ký ức của VTV. Trong đó có dấu ấn của những con người đã đứng trước và sau ống kính, những chuyến đi, những chương trình, những câu chuyện và cả một giai đoạn phát triển của truyền hình Việt Nam.

Khi những tư liệu ấy được phục hồi, ký ức không còn chỉ nằm lại trong những cuộn phim cũ. Chúng tiếp tục được nhìn thấy, được chia sẻ và trở thành một phần của câu chuyện hôm nay.

Với những người trở lại VTV, đó là cuộc gặp gỡ với một phần tuổi trẻ. Với thế hệ đang làm việc tại Đài, đó là cơ hội nhìn lại những viên gạch mà các thế hệ đi trước đã đặt xuống.

56 năm là một chặng đường dài, nhưng cũng là một hành trình đang tiếp tục được viết.

VTV hôm nay được tạo nên từ ngày hôm qua. Và VTV của ngày mai sẽ được viết tiếp từ những giá trị mà nhiều thế hệ người làm truyền hình đã vun đắp, gìn giữ và trao truyền.