Vụ lừa đảo "Hồng Mê Muội": Cơ hội nào để các bị hại nhận lại tiền

Theo kết quả điều tra, khoảng cuối tháng 12/2025, Triệu Văn Nam (SN 1999, trú tại Phú Thọ) sử dụng tài khoản TikTok "Hồng Mê Muội" và Zalo "Vườn nhà sam" để livestream rao bán các cây Hồng Muội (còn gọi là cây Muội Hồng, một loại cây cảnh khai thác từ tự nhiên đang được nhiều người săn đón thời gian gần đây).

Khi khách hàng có nhu cầu mua, Nam yêu cầu đặt tiền trước. Nhưng sau đó thay vì gửi cây Hồng Muội như đã quảng cáo, Nam cố tình đánh tráo, gửi cho khách cây Sầm Đá. Khiến hàng trăm người bị lừa.

Ngày 26/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên thông tin đã ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam đối với Triệu Văn Nam về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Hành vi của đối tượng được xác định thuộc khung hình phạt quy định tại Khoản 2, Điều 174 Bộ luật Hình sự. Theo đó, người phạm tội đối diện với mức án từ 02 năm đến 07 năm tù giam khi thuộc các trường hợp: có tổ chức; có tính chất chuyên nghiệp; dùng thủ đoạn xảo quyệt hoặc chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng.

Điều kiện pháp lý để bị hại thu hồi tài sản

Luật sư Trần Minh Hùng (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh) cho biết, căn cứ Điều 30 Bộ luật Tố tụng hình sự, việc giải quyết vấn đề dân sự (bồi thường thiệt hại) thông thường được tiến hành cùng với quá trình giải quyết vụ án hình sự. Trường hợp việc bồi thường chưa đủ điều kiện chứng minh và không ảnh hưởng đến nội dung vụ án, cơ quan tố tụng có thể tách ra để giải quyết riêng theo thủ tục tố tụng dân sự.

Để đảm bảo quyền lợi, người bị hại cần thực hiện ngay các bước sau:

- Lập đơn tố giác: Trong đơn phải nêu rõ yêu cầu xử lý hình sự đối tượng Triệu Văn Nam, đồng thời đưa ra yêu cầu cụ thể về việc trả lại tiền và bồi thường thiệt hại.

- Củng cố hồ sơ chứng cứ: Đính kèm các tài liệu xác thực gồm: chứng từ sao kê chuyển khoản, lịch sử tin nhắn thỏa thuận, ghi âm cuộc gọi, dữ liệu điện thoại liên lạc và các hàng hóa giả (vật chứng) đã nhận được từ đối tượng.

Nếu dòng tiền lừa đảo được chuyển qua tài khoản của bên thứ ba nhằm tẩu tán, Luật sư Hùng nêu ra 2 trường hợp:

Trường hợp có sự thông đồng, chủ tài khoản biết rõ hành vi lừa đảo nhưng vẫn cung cấp số tài khoản để tiếp nhận tiền, cá nhân này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm giúp sức.

Trường hợp không biết hành vi lừa đảo, không biết mục đích phạm tội của đối tượng, chủ tài khoản sẽ không bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, căn cứ Điều 47 Bộ luật Hình sự, nếu chủ tài khoản được hưởng lợi ích từ nguồn tiền này, cơ quan chức năng sẽ thực hiện tịch thu toàn bộ số tiền do phạm tội mà có để trả lại cho bị hại.

Đừng để số tiền nhỏ nuôi dưỡng tội phạm lớn

Thách thức lớn nhất trong xử lý lừa đảo mạng là tâm lý ngại phiền hà của bị hại khi số tiền mất mát không quá lớn. Sự im lặng này vô tình tạo ra bước đệm cho tội phạm tiếp tục trục lợi từ cộng đồng. Các bị hại cần sớm cung cấp hồ sơ cho Cơ quan điều tra để bảo vệ quyền lợi cá nhân, đồng thời góp phần làm sạch môi trường thương mại điện tử.

Những cá nhân bị đối tượng Triệu Văn Nam chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn livestream bán cây giả cần sớm liên hệ Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hưng Yên (Số 6 Bạch Đằng, phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên) để phối hợp điều tra.

Công dân có thể trình báo trực tiếp qua Thiếu tá Phạm Ngọc Hưng (Điều tra viên thụ lý), số điện thoại: 0917.848.886.

Việc cung cấp hồ sơ kịp thời là cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý đối tượng và có thể thu hồi tài sản bị chiếm đoạt.