Vụ nam sinh tấn công cô giáo: Xử lý nghiêm minh nhưng bảo đảm tính giáo dục

Vụ việc xảy ra vào khoảng 10h10 ngày 19/10 tại phòng học lớp 12 Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (xã Nội Bài, TP Hà Nội). Trong tiết học môn Toán, do nam sinh L.H.V. (sinh năm 2009) cùng một số học sinh không hoàn thành bài tập về nhà, cô giáo chủ nhiệm L.T.H. đã yêu cầu các em đứng hai bên bục giảng để nghe giảng lại bài cũ. Do bực tức trước hình phạt này, L.H.V. đã bất ngờ lao tới, dùng tay tấn công cô giáo ngay trên bục giảng trước sự chứng kiến của đông đảo học sinh.

Hành vi bạo lực bột phát đã khiến cô giáo L.T.H. bị thương, chảy máu vùng mũi và được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Lạc Việt (Phú Thọ), sau đó chuyển về Bệnh viện Bạch Mai điều trị. Kết quả giám định từ Trung tâm Pháp y Hà Nội xác định cô H. bị gãy xương cánh mũi phải với tỷ lệ tổn thương cơ thể là 12%.

Nam sinh đánh cô giáo có thể bị xử lý thế nào?  

Ngay trong ngày 19/10, Công an xã Nội Bài đã tạm giữ khẩn cấp L.H.V. Đến ngày 21/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã chính thức khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam đối với L.H.V. về tội "Cố ý gây thương tích" quy định tại khoản 2 Điều 134 Bộ luật Hình sự.

Trao đổi với phóng viên Thời báo VTV, TS. Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính pháp, Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội cho biết, Điều 134 Bộ luật Hình sự quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Việc xác định hành vi thuộc khoản nào của điều luật phải căn cứ vào tỷ lệ tổn thương cơ thể, phương thức, tính chất hành vi, công cụ sử dụng và các tình tiết định khung. 

TS. Cường lưu ý rằng video clip lan truyền là nguồn thông tin quan trọng nhưng không thể chỉ dựa vào hình ảnh để mặc nhiên kết luận đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm hoặc khẳng định trước mức hình phạt mà Tòa án sẽ tuyên. Khi cơ quan điều tra xác định hành vi thuộc khoản 2 Điều 134, việc xử lý sẽ căn cứ chính xác vào nội dung điều luật đang có hiệu lực và hồ sơ vụ án.

Về trách nhiệm hình sự, bị can L.H.V. thực hiện hành vi khi đã đủ 16 tuổi. Căn cứ Điều 12 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm. Do đó, việc cơ quan điều tra khởi tố và áp dụng biện pháp tạm giam là các thủ tục tố tụng cần thiết nhằm phục vụ điều tra, bảo đảm xử lý vụ án đúng pháp luật.

Dù vậy, TS. Cường cũng lưu ý rằng biện pháp tạm giam không phải là hình phạt, và bị can vẫn được bảo đảm quyền bào chữa cũng như nguyên tắc suy đoán vô tội cho đến khi có bản án có hiệu lực của Tòa án. Việc xử lý bị can chưa thành niên phải tuân thủ Bộ luật Hình sự và Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024. Pháp luật đặt ra nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, sử dụng thủ tục tố tụng thân thiện và ưu tiên xem xét áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng khi đủ điều kiện luật định thay vì chỉ coi hình phạt nghiêm khắc là giải pháp duy nhất.

Phản ứng bộc phát phản ánh nhiều yếu tố

Nhìn nhận sâu hơn về bản chất bạo lực học đường , TS. Đặng Văn Cường cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở phản ứng bộc phát của một cá nhân mà phản ánh nhiều yếu tố nguy cơ từ gia đình, nhà trường và xã hội.

Qua thực tiễn nghiên cứu và giảng dạy, TS. Đặng Văn Cường chỉ ra 4 nhóm nguyên nhân cốt lõi:

Đầu tiên là hạn chế trong giáo dục gia đình. Việc cha mẹ quá nuông chiều, thiếu giới hạn hoặc ngược lại là thiếu sự quan tâm, áp đặt bạo lực trong gia đình vô tình khiến trẻ hình thành tâm lý coi mình là trung tâm, khó chấp nhận lời nhắc nhở và dễ phản ứng bằng sự giận dữ. 

Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi vị thành niên: Đây là giai đoạn người trẻ có nhu cầu khẳng định bản thân cao nhưng khả năng kiểm soát cảm xúc chưa ổn định; một lời phê bình hay hình phạt trước mặt bạn bè dễ bị phản ứng thái quá do cảm giác bị "mất mặt". 

Ngoài ra, ảnh hưởng từ môi trường mạng: Sự lan truyền của các nội dung cổ xúy bạo lực, tâm lý quay clip đăng tải để tìm kiếm sự chú ý khiến bạo lực bị bình thường hóa trong mắt một bộ phận giới trẻ. Bất cập trong nhận diện và hỗ trợ sớm: Những biểu hiện bất thường về cảm xúc hay vi phạm nội quy của học sinh chưa được gia đình và nhà trường phát hiện, giải tỏa kịp thời.

Chuyên gia cho rằng, đây là vụ việc đáng buồn và đáng lo ngại về tình trạng bạo lực học đường. Điều đáng chú ý là nạn nhân lại là cô giáo, người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và góp phần hình thành nhân cách cho học sinh. Nhà trường phải là môi trường an toàn, nơi học sinh được tôn trọng, được giáo dục cách ứng xử và học cách giải quyết bất đồng bằng đối thoại.

Vụ việc càng đáng suy nghĩ khi hành vi bạo lực diễn ra ngay trong lớp học, trước sự chứng kiến của những người khác. Đây không chỉ là vấn đề ứng xử của một cá nhân mà còn đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc về giáo dục đạo đức, kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết xung đột và ý thức thượng tôn pháp luật ở lứa tuổi học sinh.

Từ góc độ sư phạm, TS. Đặng Văn Cường chia sẻ rằng việc giáo dục học sinh cá biệt đòi hỏi "sự nghiêm khắc có phương pháp và sự tôn trọng có nguyên tắc". Thầy cô cần phân biệt rõ giữa con người và hành vi, không nên gán nhãn "hư hỏng" cho học sinh mắc lỗi, nhưng tuyệt đối không vì thương mà bỏ qua hành vi gây tổn hại cho người khác.

Liên quan đến vụ việc, Trường THPT Mạc Đĩnh Chi đã kêu gọi phụ huynh, học sinh và cộng đồng không suy diễn hay lan truyền thông tin chưa kiểm chứng gây ảnh hưởng đến tâm lý thầy trò. Đồng thời, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã chỉ đạo nhà trường phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an, tăng cường an toàn trường học và tư vấn tâm lý, hướng tới quan điểm xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật nhưng bảo đảm tính giáo dục.