Vùng Vịnh xem xét xây dựng đường ống dẫn dầu tránh eo biển Hormuz

Các quốc gia vùng Vịnh đang xem xét lại các dự án đường ống dẫn dầu có thể tránh đi qua eo biển Hormuz. Hiện cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran làm dấy lên lo ngại về sự phụ thuộc của khu vực vào eo biển Hormuz - một trong những điểm nghẽn dầu khí quan trọng nhất thế giới.

Các chuyên gia cho rằng xây dựng hệ thống đường ống mới là phương án khả thi nhất, dù tốn kém và phức tạp. Tuyến đường ống Đông - Tây dài 1.200 km của Saudi Arabia hiện trở thành phao cứu sinh, giúp vận chuyển tới 7 triệu thùng dầu mỗi ngày ra Biển Đỏ mà không cần đi qua eo biển Hormuz.

Vùng Vịnh xem xét xây dựng đường ống dẫn dầu tránh eo biển Hormuz phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng rằng việc Iran kiểm soát hoặc gây rối kéo dài ở eo biển Hormuz có thể khiến các nhà xuất khẩu vùng Vịnh gặp rủi ro. Điều này thúc đẩy các quan chức và giám đốc điều hành ngành công nghiệp xem xét lại các lựa chọn thay thế vốn được coi là quá tốn kém hoặc quá khó thực hiện.

Cuộc khủng hoảng hiện nay đã củng cố giá trị chiến lược của đường ống dẫn dầu Đông - Tây thuộc Saudi Arabia. Tuyến đường ống này vận chuyển dầu thô đến cảng Yanbu trên Biển Đỏ và cho phép xuất khẩu hoàn toàn tránh được eo biển Hormuz.

Giám đốc điều hành của tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco - Amin Nasser - cũng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của đường ống dẫn dầu Đông - Tây. Ông nói rằng đây là "tuyến đường chính mà chúng tôi đang khai thác triệt để hiện nay", khi Saudi Arabia đang cân nhắc liệu có nên mở rộng công suất hay phát triển thêm các tuyến đường xuất khẩu và nhà ga trên bờ biển Biển Đỏ.

Báo cáo cho biết những lựa chọn dài hạn khả thi có thể bao gồm các hành lang thương mại rộng hơn trải dài từ Ấn Độ qua Vùng Vịnh đến châu Âu. Trong khi đó, một số giám đốc điều hành cho rằng các đường ống dẫn dầu đến các cửa ngõ Địa Trung Hải cuối cùng sẽ được xây dựng.

Tuy nhiên, các giám đốc điều hành trong ngành cảnh báo rằng vẫn còn những trở ngại rất lớn. Christopher Bush - Giám đốc điều hành của Cat Group có trụ sở tại Lebanon - cho rằng việc nhân rộng đường ống Đông - Tây hiện nay sẽ tiêu tốn ít nhất 5 tỷ USD. Còn các tuyến đường ống phức tạp hơn từ Iraq qua Jordan, Syria hoặc Thổ Nhĩ Kỳ có thể cần từ 15 tỷ USD đến 20 tỷ USD.

Ông Bush cho biết rủi ro an ninh ở Iraq vẫn tồn tại đáng kể, trong khi các tuyến đường đến Oman sẽ phải đối mặt với những thách thức kỹ thuật lớn trên địa hình sa mạc và núi non. Tranh chấp chính trị về quyền sở hữu, vận hành và kiểm soát dòng chảy sẽ làm phức tạp bất kỳ mạng lưới khu vực nào.

Trong ngắn hạn, phương án khả thi nhất là nâng công suất các tuyến hiện có và mở rộng cảng xuất khẩu, khi tương lai của eo biển Hormuz vẫn chưa rõ ràng. Theo đó, có thể mở rộng cơ sở hạ tầng hiện có - bao gồm đường ống dẫn dầu Đông - Tây của Saudi Arabia và tuyến đường ống của UAE đến Fujairah, thay vì theo đuổi các hệ thống xuyên biên giới hoàn toàn mới.