Vườn rau Tết giữa biển khơi của các chiến sĩ nhà giàn DK1

Những khay rau di động nơi đầu sóng ngọn gió

Theo Trung tá Cao Đức Cảnh, Chính trị viên nhà giàn DK1/17, Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân, trước đây, rau xanh trên nhà giàn chủ yếu trông chờ vào nguồn tiếp tế từ đất liền. Tuy nhiên, việc vận chuyển lương thực, thực phẩm từ đất liền ra nhà giàn còn phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Những đợt gió lớn, sóng cao có thể khiến thời gian tiếp tế kéo dài lâu hơn. Vì vậy, chủ động trồng rau tại chỗ là giải pháp căn cơ để bảo đảm bữa ăn cho cán bộ, chiến sĩ. Từ thực tế đó, những khoảng trống, vị trí sát lan can của nhà giàn đều được tận dụng để đặt khay, bồn trồng rau.

Mỗi khay rau, bồn đất đều được tính toán kỹ lưỡng để phù hợp với điều kiện trên biển. Những khay rau không có vị trí cố định. Khi nắng gắt, chúng có thể được di chuyển vào khu vực mát mẻ hơn. Gặp mưa lớn, gió mạnh, các bồn rau lại được che chắn, chuyển vị trí để tránh bị dập nát. Mỗi đợt thời tiết thay đổi là một lần vườn rau "chuyển nhà".

Trung tá Đức Cảnh chia sẻ, khác với vườn rau ở đất liền, rau trên nhà giàn phải sống chung với gió mặn, độ ẩm cao và nắng gắt. Không phải loại rau nào mang từ đất liền ra cũng thích nghi được. Do đó, khâu lựa chọn giống đóng vai trò quyết định.

Từ kinh nghiệm thực tế, nhà giàn DK1/17 hiện trồng được nhiều loại rau như rau muống, rau dền, các loại cải, rau mầm, rau thơm, ớt… Trong đó, rau muống và rau dền được coi là rau chủ lực vì dễ trồng, sinh trưởng nhanh và cho sản lượng ổn định, phù hợp với điều kiện khắc nghiệt trên biển.

"Hiện nhà giàn tận dụng khoảng 200-250m² để trồng rau. Nguồn rau xanh tự trồng cơ bản đáp ứng nhu cầu hàng ngày của các chiến sĩ, ước tính cung cấp khoảng 50% lượng rau trong bữa ăn", Trung tá Cảnh chia sẻ.

Việc trồng rau không chỉ được triển khai tại Nhà giàn DK1/17 mà còn được duy trì hiệu quả tại các nhà giàn khác. Theo Thiếu tá chuyên nghiệp Vũ Văn Thuận, nhân viên quân y Nhà giàn DK1/20, Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân, để rau phát triển tốt, các chiến sĩ tận dụng cá để ủ làm phân đạm tưới cho rau; đồng thời thường xuyên cải tạo đất, luân phiên trồng các loại rau khác nhau ở từng bồn nhằm duy trì độ màu mỡ và hạn chế sâu bệnh.

Nhờ duy trì tốt hoạt động tăng gia sản xuất, nguồn rau xanh tự trồng cũng đáp ứng được khoảng 70% nhu cầu rau trong bữa ăn của cán bộ, chiến sĩ trên nhà giàn.

Thiếu tá chuyên nghiệp Văn Thuận cho biết thêm, một trong những thách thức lớn khi trồng rau là nguồn nước tưới bởi nước ngọt trên nhà giàn còn hạn chế. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ tận dụng tối đa các nguồn nước sinh hoạt đã qua sử dụng nhưng vẫn bảo đảm sạch, không lẫn hóa chất để tưới rau. Cụ thể là dùng nước tắm, nước rửa rau để tưới cây và tích trữ nước mưa nhằm bảo đảm có đủ nước sinh hoạt, rau có đủ nước phát triển.

Bên cạnh trồng rau, các nhà giàn còn kết hợp chăn nuôi gà, vịt, lợn để nâng cao chất lượng bữa ăn. Công tác vệ sinh, phòng chống dịch bệnh được thực hiện nghiêm ngặt từ khâu bố trí chuồng trại, sát trùng, theo dõi vật nuôi đến xử lý môi trường, bảo đảm an toàn trong điều kiện đặc thù trên biển.

"Các buổi tăng gia sản xuất còn giúp người lính có được cảm giác gần gũi với đất liền, vơi bớt nỗi nhớ quê hương trong những tháng ngày công tác xa nhà", Đại úy quân nhân chuyên nghiệp Vũ Ngọc Hải, nhân viên cơ điện Nhà giàn DK1/20 cho biết.

Giọt nước mắm mặn mòi giữa trùng khơi

Theo Trung tá Cao Đức Cảnh, Chính trị viên Nhà giàn DK1/17, giữa trùng khơi, cán bộ, chiến sĩ không chỉ chủ động nguồn thực phẩm tươi sống mà còn lưu giữ cách làm nước mắm truyền thống, tận dụng nguồn cá đánh bắt được tại chỗ để làm bữa cơm thêm tròn vị.

Thời điểm phù hợp nhất để làm mắm thường là vào mùa hè. Mỗi mùa làm mắm, tùy vào lượng cá câu được, ngoài phần sử dụng cho bữa ăn hàng ngày, đơn vị sẽ dành dụm để ủ muối cá hoặc làm cá khô. Đây vừa là cách dự trữ thực phẩm, vừa tạo nguồn nước mắm sử dụng lâu dài, gối đầu từ mùa này sang mùa khác.

Chính trị viên Nhà giàn DK1/17 chia sẻ, để nước mắm đạt chất lượng, khâu lựa chọn nguyên liệu được đặt lên hàng đầu là cá phải tươi, được làm sạch ngay sau khi đánh bắt, để ráo nước rồi thái nhỏ. Muối dùng để ướp cũng phải đủ lượng. Tỷ lệ thông thường là cứ 6kg cá tương ứng với 1kg muối hạt, giúp mắm không bị hỏng mà vẫn giữ được vị đậm đà.

Để nước mắm lên men tự nhiên và đạt hương vị đặc trưng, quá trình ủ phải bảo đảm nhiệt độ ổn định, không để nước mưa xâm nhập. Thính được sử dụng trong quá trình ủ thường làm từ gạo hoặc ngô, rang chín, xay nhỏ rồi trộn đều với cá.

Từ khi bắt đầu ủ đến lúc sử dụng, nước mắm thường cần từ 10 đến 12 tháng. Mỗi đợt ủ, tùy theo sản lượng cá, nhà giàn có thể thu được khoảng 50-100 lít nước mắm, đủ dùng trong thời gian dài và tiếp tục duy trì cho mùa mắm kế tiếp.

Trung tá Đức Cảnh cho biết thêm, không chỉ phục vụ bữa ăn của cán bộ, chiến sĩ, nước mắm Nhà giàn DK1/17còn trở thành món quà nghĩa tình. Một số người khi hoàn thành nhiệm vụ, trở về công tác ở đất liền, mang theo nước mắm như mang hương vị của biển, của nhà giàn - nơi đã gắn bó những tháng ngày bám trụ giữa trùng khơi.

Trong điều kiện khắc nghiệt của biển cả, từng giọt nước mắm được chắt chiu từ cá, muối, nắng không chỉ góp phần cải thiện bữa ăn, mà còn là minh chứng cho tinh thần tự lực, bền bỉ của các người lính nhà giàn DK1, những người đang ngày đêm giữ gìn chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.