Những ngày đầu hè, khi nắng Huế vừa kịp hong khô lớp rêu phong trên tường thành cũ, cũng là lúc hoa ngô đồng bắt đầu vào mùa. Không báo hiệu bằng hương thơm nồng nàn hay sắc màu rực rỡ, loài hoa này chọn cách xuất hiện rất khẽ như một nét chấm phá đủ để làm dịu cả không gian cổ kính.
Ít ai biết rằng, sự hiện diện của ngô đồng trong hoàng cung không phải là ngẫu nhiên. Theo ghi chép trong Đại Nam nhất thống chí, vào thời triều Nguyễn, vua Minh Mạng đã sai binh lính lên các dãy núi để tìm giống cây này mang về trồng trong cung. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Những cây ngô đồng đầu tiên được đưa về trồng tại Điện Cần Chánh, nơi vua thiết triều và xử lý chính sự. Từ đây, cây được nhân giống, lan tỏa ra nhiều không gian quan trọng khác trong hoàng thành và hệ thống lăng tẩm, đền đài của triều Nguyễn. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Sự lựa chọn ấy không chỉ mang tính thẩm mỹ. Trong quan niệm phương Đông, ngô đồng là loài cây mà chim phượng hoàng - biểu tượng của hoàng hậu và đức hạnh tìm đến trú ngụ. Trồng ngô đồng trong cung vì thế cũng là cách khẳng định vị thế vương quyền, đồng thời gửi gắm ước vọng về sự thịnh trị và thanh cao. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Trong khuôn viên Đại Nội Huế hôm nay, những cây ngô đồng vẫn đứng đó, cao vút và lặng lẽ. Khi vào mùa, cây gần như trút hết lá, để lộ những chùm hoa nhỏ li ti, kết lại thành từng tầng màu tím hồng dịu mắt. Giữa nền vàng của cung điện, sắc hoa ấy hiện lên vừa nổi bật, vừa trầm mặc. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Không rực rỡ như phượng đỏ, không dày đặc như bằng lăng, hoa ngô đồng mang một vẻ đẹp “biết tiết chế”. Những cánh hoa mỏng, màu sắc nhẹ, không gây ấn tượng ngay lập tức. Nhưng càng nhìn lâu, càng dễ nhận ra một nét rất riêng, nét đẹp của sự tĩnh lặng và chiều sâu. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Từ vài cây được trồng thử nghiệm nơi điện Cần Chánh, ngô đồng dần hiện diện ở nhiều không gian khác: các sân trong Tử Cấm Thành, những góc khuất ít người qua lại, hay cả trong các khu lăng tẩm của các vị vua triều Nguyễn. Mỗi nơi, cây lại mang một dáng vẻ khác nhau, nhưng vẫn giữ nguyên sắc tím đặc trưng mỗi độ tháng ba. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, ngô đồng còn có giá trị thực tiễn. Gỗ cây nhẹ, từng được sử dụng để chế tác nhạc cụ; hạt chứa dầu; một số bộ phận được dùng trong y học cổ truyền. Tuy vậy, tất cả những công dụng ấy dường như chỉ là “phần phụ” so với giá trị văn hóa mà loài cây này mang lại. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Ngày nay, giữa dòng người tìm về Huế, hoa ngô đồng trở thành một điểm nhấn tinh tế. Không cần quảng bá rầm rộ, không cần biển chỉ dẫn, loài hoa này vẫn khiến người ta tò mò và tìm đến như một cách chạm vào ký ức của hoàng cung. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Từ một mệnh lệnh của vua Minh Mạng năm nào, ngô đồng đã bén rễ và sống cùng hoàng cung suốt hàng trăm năm. Và cũng như chính vùng đất cố đô, loài hoa ấy vẫn lặng lẽ nở, không cần phô bày, nhưng đủ để khiến người ta nhớ mãi. Ảnh: Lê Đình Hoàng
Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.