Vướng mắc trong triển khai lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy theo Nghị định 105

Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP của Chính phủ, các thành phố trực thuộc Trung ương phải hoàn thành công tác rà soát các cơ sở nhà ở không đảm bảo điều kiện về giao thông và nguồn nước chữa cháy trước ngày 1/1/2026. Đây là nhóm đối tượng bắt buộc phải lắp đặt hệ thống truyền tin báo cháy để nâng cao năng lực ứng phó hỏa hoạn. Tuy nhiên, dù thời hạn đã quá 4 tháng, công tác rà soát vẫn chưa hoàn tất đầy đủ. Tại cơ sở, việc triển khai vận động, tuyên truyền và lắp đặt thiết bị cho người dân đang vấp phải nhiều khó khăn, vướng mắc thực tế liên quan đến chi phí và cơ chế thực hiện.

Ghi nhận tại phường Phú Thượng, TP Hà Nội, nhiều hộ gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh vẫn chưa mặn mà với việc lắp đặt thiết bị này. Bà Nguyễn Kim Thoa, chủ một cửa hàng tạp hóa tại địa phương, cho biết dù nhận thức được lợi ích của hệ thống, nhưng mức chi phí ban đầu khoảng 5 triệu đồng cùng phí duy trì hàng tháng và việc phải trang bị thêm hệ thống báo cháy tự động đi kèm đã tạo áp lực tài chính không nhỏ đối với các mô hình kinh doanh nhỏ lẻ. 

Tương tự, đối với các hộ dân nằm sâu trong ngõ nhỏ thuộc diện khó tiếp cận về giao thông, dù chi phí thiết bị truyền tin cho nhà ở riêng lẻ được Nhà nước chi trả, nhưng để đạt hiệu quả cảnh báo sớm, người dân vẫn phải tự đầu tư hệ thống báo cháy nội bộ với kinh phí lên tới hàng chục triệu đồng. Điều này khiến không ít hộ gia đình băn khoăn và mong muốn có thêm sự định hướng, hỗ trợ cụ thể từ cơ quan chức năng.

Theo thống kê của UBND phường Phú Thượng, địa bàn hiện có 48 ngõ dài trên 200m mà xe chữa cháy không thể tiếp cận, với hơn 1.000 hộ dân thuộc diện bắt buộc lắp đặt thiết bị. Đại úy Nguyễn Thành Trung, cán bộ chuyên trách PCCC Công an phường Phú Thượng, chia sẻ rằng ý thức của một bộ phận người dân chưa cao, đôi khi còn nảy sinh tâm lý phản đối do e ngại chi phí. Bên cạnh đó, ông Nguyễn Hữu Việt, đại diện Phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị UBND phường, cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể hơn về cách thức lắp đặt, đồng thời đề xuất phương án gom các hộ dân theo mô hình tổ liên gia để dùng chung thiết bị nhằm tiết kiệm ngân sách Nhà nước và nguồn lực xã hội.

Số liệu từ Cục Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ cho thấy, tại 6 thành phố trực thuộc Trung ương, số lượng nhà dân thuộc diện không đảm bảo giao thông và nguồn nước chữa cháy lên tới hơn 4 triệu cơ sở. Nếu thực hiện lắp đặt đại trà cho từng hộ, dự tính ngân sách phải chi trả có thể lên tới 20 nghìn tỷ đồng. Trong bối cảnh nguồn lực có hạn và các hướng dẫn kỹ thuật còn thiếu tính chi tiết, việc tìm ra giải pháp hài hòa giữa yêu cầu an toàn phòng cháy chữa cháy và khả năng chi trả của Nhà nước cũng như người dân đang là bài toán cấp thiết cần sớm có lời giải để Nghị định 105 thực sự đi vào đời sống.